Chehel sotun: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Chehel sotun | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
'''Chehel sotun''' - [[Isfahon]] [[shahar|shahri]] ([[Eron]]) dagi [[saroy (qasr)|saroy]]lardan biri. Shoh [[Abbos I]] tomonidan [[1590]]-yilda shaharni [[qayta qurish]] davrida bunyod etilgan. Shoh [[maydon]] va [[Chorbogʻ]] [[xiyobon]]i oraligʻidagi [[bogʻ]]ning [[sharq]] tomondagi eshigidan kiriladi. Asosiy kismlari [[peshtoq]], [[ayvon]], uning yonlaridagi 2 [[zal]] va simmetrik [[tarz]]da joylashgan arzxonadan iborat. Peshtoq [[shift]]i [[chinor]] [[daraxt]]idan ishlangan boʻlib, uning yopmasini [[muqarnas]] [[kallak]]li 20 [[ustun]] ([[balandlik|bal.]] — 14,6 m) koʻtarib turadi. Peshtoq tagida [[favvora]]li [[hovuz]] tashkil etilgan. Hovuz burchaklaridagi [[ustun]]larning [[marmar]] [[kursi]]lari sher shaklida ishlangan. Shifti nafis [[naqsh|naksh]] bilan [[bezash sanʼati|bezalgan]]. Peshtoqning toʻrida shohning [[taxt]]i uchun [[tokcha]]simon [[ayvon]] [[qurilish|kurilgan]]. Uning yarim [[gumbaz]] tarikasidagi yopmasi muqarnasdan tashkil topgan. Sirkor [[parchin]]larga ega. Ayvonga 2 tomondan 2 zal tutash, ayvon va zallarning orqasida koʻndalang yoʻnalishdagi 3 gumbazli arzxona joylashgan. Uning [[devor]]lari syujetli sirkor [[surat]]lar bilan qoplangan. Gumbazlarning [[sirt]]lari ham sirkor naqshlar bilan ziynatlangan. Arzxonaning shim. va jan. tomonlarida ham chogʻroq boʻlgan peshtoklar mavjud. Saroyning asosiy old va 2 yondagi peshtokdari imoratni atrofdagi muhit bilan bogaab turadi. Ustunlar unga yengillik baxsh etadi. Chehel sotun saroyi qad. Eron davriga mansub boʻlgan [[yodgorlik]]lardan. | |||
Xayrulla Pulatov. | |||
{{OʻzME}} | |||
[[Turkum:Eron meʼmoriy yodgorliklari]] | |||
[[Turkum:Isfahondagi bino va inshootlar]] | |||
[[Turkum:Erondagi fors bogʻlari]] | |||
[[Turkum:Erondagi Jahon merosi obyektlari]] | |||
[[Turkum:Forscha soʻzlar va iboralar]] | |||
[[Turkum:Eron milliy asarlari]] | |||
[[Turkum:Eron saroylari]] | |||
[[Turkum:Safaviylar meʼmorchiligi]] | |||
{{chala}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Chehel sotun - Isfahon shahri (Eron) dagi saroylardan biri. Shoh Abbos I tomonidan 1590-yilda shaharni qayta qurish davrida bunyod etilgan. Shoh maydon va Chorbogʻ xiyoboni oraligʻidagi bogʻning sharq tomondagi eshigidan kiriladi. Asosiy kismlari peshtoq, ayvon, uning yonlaridagi 2 zal va simmetrik tarzda joylashgan arzxonadan iborat. Peshtoq shifti chinor daraxtidan ishlangan boʻlib, uning yopmasini muqarnas kallakli 20 ustun (bal. — 14,6 m) koʻtarib turadi. Peshtoq tagida favvorali hovuz tashkil etilgan. Hovuz burchaklaridagi ustunlarning marmar kursilari sher shaklida ishlangan. Shifti nafis naksh bilan bezalgan. Peshtoqning toʻrida shohning taxti uchun tokchasimon ayvon kurilgan. Uning yarim gumbaz tarikasidagi yopmasi muqarnasdan tashkil topgan. Sirkor parchinlarga ega. Ayvonga 2 tomondan 2 zal tutash, ayvon va zallarning orqasida koʻndalang yoʻnalishdagi 3 gumbazli arzxona joylashgan. Uning devorlari syujetli sirkor suratlar bilan qoplangan. Gumbazlarning sirtlari ham sirkor naqshlar bilan ziynatlangan. Arzxonaning shim. va jan. tomonlarida ham chogʻroq boʻlgan peshtoklar mavjud. Saroyning asosiy old va 2 yondagi peshtokdari imoratni atrofdagi muhit bilan bogaab turadi. Ustunlar unga yengillik baxsh etadi. Chehel sotun saroyi qad. Eron davriga mansub boʻlgan yodgorliklardan.
Xayrulla Pulatov.
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
 | Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |