Chihil sutun (Kobul)
Чиҳил сутун (дарийча: چهلستون (прс), маъноси „Қирқ устун“), шунингдек Чеҳел Сутоон, Челсутоон, Чеҳелсетон ёки Чиҳилситоон -Афғонистоннинг Кобул шаҳрида боғлари бўлган тарихий сарой. Сарой атрофидаги 30 гектарлик парк тўлиқ девор билан ўралган ва шаҳар тарихий Чиҳилситоон маҳалласида жойлашган бўлиб[2], Доруломон маҳалласидан тахминан 3,6 км шарқда жойлашган.
| Чиҳил сутун | |
|---|---|
چهلستون | |
 | |
| Эски номлари | Ҳендаки |
| Муқобил номлари | Чиҳилситоон |
| Этимология | Фортй Cолумнс |
| Умумий маълумот | |
| Тури | Сарой |
| Шаҳар | Кобул |
| Мамлакат | Афғонистон |
| Координаталар | 34°28′07″Н 69°09′08″Э / 34.468712°Н 69.152097°Э |
Чиҳил сутун саройи 1796-йилда император Замоншоҳ томонидан қурилган. Кўплаб одамлар бу жойга ҳордиқ чиқариш ва дам олиш мақсадида ташриф буюради[1]. Парк ва унинг атрофидаги ҳудуд шаҳарининг 7-туманига киради. Боғи Бобур эса саройдан бир неча километр шимолда жойлашган.
Тарихи
Чиҳил сутун ХВИИИ аср охирида Замоншоҳ томонидан – Дурронийлар давлати ҳукмдорларидан бири сифатида ривожлантирилган[1]. Ҳозирги сарой ва павилён айнан шу жойда ХИХ аср охирида ўша даврдаги амир Абдураҳмон Хон томонидан қурилган. Тарихий хариталарда сарой ва ҳудуд „Ҳендаки“ номи билан ҳам тилга олинган[2]. Саройнинг ёдгорлик лавҳаси 1888-йилда ўрнатилган. Кейинчалик унинг вориси Ҳабибулло Хон томонидан тош ётқизилган йўлаклар ва мармар фавворалар билан кенгайтирилган. ХХ аср давомида сарой баъзан давлат меҳмонхонаси сифатида фойдаланилган; хусусан, АҚШ президенти Дwигҳт Д. Эисенҳоwер ва совет етакчиси Никита Хрушчёв ташриф буюрган пайтда уларнинг қароргоҳи бўлган. Коммунистик даврда эса бино ҳукуматнинг медиа маркази сифатида ишлатилган[3]. 1990-йиллардаги фуқаролар уруши вақтида мажмуа жиддий зарар кўриб, узоқ йиллар хароба ҳолатда қолган. Кейинчалик у тўлиқ қайта тикланиб, 2018-йилда яна фойдаланишга топширилган[4][5].
Чиҳил сутун саройи шаҳарнинг жанубий қисмидаги Чиҳилситоон маҳалласида, Кобул дарёсининг шарқ томонида жойлашган. Чиҳилситоон йўли саройни шимолда марказий Кобул билан, ғарбда эса Доруломон ҳудуди билан боғлайди. 7-туманининг бошқа ҳудудлари каби, бу жой ҳам режасиз қурилган бўлиб, одатда камбағал ҳудуд ҳисобланади[6].
Фотосуратлари
-
Саройнинг кириш қисми ва зинапоялари -
1924-йилда Боғи Бобурдан Чиҳил сутунга қараган текислики -
1990-йилларнинг ўрталарида Чиҳил сутун саройи
_(NO-NB_BLDSA_GM2a307n).jpg)
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Чиҳил Сутун Палаcе: А 200-Еар Легаcй ин Кабул“. ТОЛОнеwс (2024-йил 12-июн). Қаралди: 2026-йил 12-январ.
- ↑ 2,0 2,1 Дупреэ, Нанcй Ҳатч (Деcембер 15, 1990). "ČЭҲЕЛ СОТŪН, КАБУЛ". ČЭҲЕЛ СОТŪН, КАБУЛ. ҳттпс://ираниcаонлине.орг/артиcлес/cеҳел-сотун-кабул.<!--->
- ↑ „Чиҳил Сутун Палаcе - Арчнет“. арчнет.орг.[сайт ишламайди]
- ↑ „Реноватион Оф Чиҳил Сутун Палаcе Cомплетед“. ТОЛОнеwс (2018-йил 22-август). Қаралди: 2026-йил 12-январ.
- ↑ „Кабул Гарденс: Ҳисториc Афгҳан парк ресторед то глорй“. Ал Жазеэра (2019-йил 9-октябр). Қаралди: 2019-йил 10-октябр.
- ↑ Cоммунитй Сcореcард оф Кабул Муниcипалитй 2016 (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-02-23 санасида архивланган) Интегритй Wатч Афгҳанистан
Ҳаволалар
- Эхплоринг Чиҳилситоон Гарден'с пеаcефул виэw ин 4К ЁуТубеда (Май 11, 2024)
- Чилстон парк анд палаcе Кабул Афгҳанистан ЁуТубеда (Апр. 16, 2023)