Chin masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = 
 |Asl nomi   = {{lang-az|Çin məscidi}}
 |Tasvir             = Interior of China mosque.JPG
 |Tasvir imzosi     = 
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = Ozarbayjon
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = 
 |Joylashuv nomi = Boku
 |Joylashuvi          = Shirvonshohlar saroyi yaqini, Icheri-sheher, Kichik Gala koʻchasi
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = Shirvon-Absheron arxitektura maktabi
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = 
 |Meʼmoriy uslub     = Islom meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = Fazlulloh Imom ibn Usmon Shirvoniy
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}}
 |Qurila boshladi    = 1375
 |Qurilib bitkazildi = 1376
 |Imom                    = 
 |Holati               = qayta tiklangan;<br>Numizmatika muzeyi sifatida faoliyat yuritadi
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = 
 |Saharlik va iftor           = 
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> 
}}
'''Chin masjidi''' ({{Lang-az|Çin məscidi}}) – XIV asrga oid tarixiy masjid. [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Boku]] shahrida, [[Shirvonshohlar saroyi]] yaqinida, [[Icheri-sheher|Icheri-sheherning]] bir qismi hisoblanuvchi Kichik Gala koʻchasida joylashgan. Bino Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qarori bilan milliy meʼmoriy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasi Nazirlər Kabinetinin qərarı |url=http://www.e-qanun.az/framework/2847 |ish=e-qanun.az |qaralgan sana=12 March 2018 |arxivsana=2022-08-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220812105113/https://e-qanun.az/framework/2847 }}</ref>.

== Tarixi ==
Masjid fasadidagi kirish eshigi tepasida joylashgan epigrafik yozuvga koʻra, bino 1375-yilda ([[hijriy]] 777) qurilgan. Shuningdek, masjid Fazlulloh Imom ibn Usmon Shirvoniy vasiyatiga koʻra qurilgani ham taʼkidlab oʻtilgan. Shu sababga koʻra ham masjid baʼzan ushbu shaxs nomi bilan ham ataladi<ref name="scwra/">{{Veb manbasi |sarlavha="Çin" məscidi |url=http://scwra.gov.az/structure/289/?“Çin”%20%20məscidi |nashriyot=scwra.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018}}</ref><ref name="icherisheher/">{{Veb manbasi |sarlavha=ÇİN MƏSCİDİ |url=http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |nashriyot=icherisheher.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |arxivsana=19 January 2017}}</ref>.

Fasaddagi boshqa epigrafik yozuvlardan maʼlum boʻlishicha, yodgorlik 1772–1773-yillarda (hijriy 1186-yil) Mas’ud Ali tomonidan [[restavratsiya]] qilingan<ref name="scwra.">{{Veb manbasi |sarlavha="Çin" məscidi |url=http://scwra.gov.az/structure/289/?“Çin”%20%20məscidi |nashriyot=scwra.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018}}
[[Turkum:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref><ref name="icherisheher">{{Veb manbasi |sarlavha=ÇİN MƏSCİDİ |url=http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |nashriyot=icherisheher.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |arxivsana=19 January 2017}}
[[Turkum:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref>.

2012-yilda Icheri-sheher Davlat tarixiy-arxitektura qoʻriqxonasi tomonidan [[Muzey|muzeyda]] katta taʼmirlash va tiklash ishlari olib borilgan<ref name="icherisheher.">{{Veb manbasi |sarlavha=ÇİN MƏSCİDİ |url=http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |nashriyot=icherisheher.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |arxivsana=19 January 2017}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang, az/#monument19 „ÇİN MƏSCİDİ“] (in Azerbaijani). icherisheher.gov.az. Archived from [http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang, az/#monument19 the original] on 19 January 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 March</span> 2018</span>.</cite>
[[Category:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref>.

== Arxitekturaviy xususiyatlari ==
Masjid [[Interyer|interyerining]] janubiy qismi devoridagi toʻrtburchak shaklda boʻlib, yonlari hoshiyalangan [[Stalaktitlar|stalaktik]] [[mehrob]] Shirvon-Absheron meʼmorchilik maktabi asosida yaratilgan<ref name="azertag/">{{Veb manbasi |sarlavha="Çin" məscid - qədim sikkələrin nümayiş olunduğu məkan |url=https://azertag.az/xeber/CHin_mescid___qedim_sikkelerin_numayis_olundugu_mekan-1094244 |nashriyot=azertag.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018}}</ref>, qirralarida kichik boʻshliqlar mavjud<ref name="scwra">{{Veb manbasi |sarlavha="Çin" məscidi |url=http://scwra.gov.az/structure/289/?“Çin”%20%20məscidi |nashriyot=scwra.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://scwra.gov.az/structure/289/?"Çin"%20%20məscidi "„Çin“ məscidi"] (in Azerbaijani). scwra.gov.az<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 March</span> 2018</span>.</cite>
[[Category:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref>.

Masjidning asosiy jabhasi assimetrik shaklda boʻlib, binoning kirish yaʼni portal qismi klassik usulda yaratilgan<ref name="scwra"/><ref name="icherisheher\">{{Veb manbasi |sarlavha=ÇİN MƏSCİDİ |url=http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |nashriyot=icherisheher.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |arxivsana=19 January 2017}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang, az/#monument19 „ÇİN MƏSCİDİ“] (in Azerbaijani). icherisheher.gov.az. Archived from [http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang, az/#monument19 the original] on 19 January 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 March</span> 2018</span>.</cite>
[[Category:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref>.

Portalning aniq profillangan toʻrtburchak shakldagi ramkasi, profilli boʻshligʻi va [[Arab tili|arabcha]] epigrafik sarlavhasi klassik uslubda ishlangan. Shaharning oʻrta asrlardagi sharqiy uslubda yaratilgan portallari orasida ushbu masjidning kirish qismi klassik usulda ishlangan oʻziga xos portallardan biri hisoblanadi<ref name="scwra"/><ref name="icherisheher,">{{Veb manbasi |sarlavha=ÇİN MƏSCİDİ |url=http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |nashriyot=icherisheher.gov.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang,az/#monument19 |arxivsana=19 January 2017}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20170119194432/http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang, az/#monument19 „ÇİN MƏSCİDİ“] (in Azerbaijani). icherisheher.gov.az. Archived from [http://www.icherisheher.gov.az/static,20/lang, az/#monument19 the original] on 19 January 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 March</span> 2018</span>.</cite>
[[Category:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref>.

== Ekspozitsiya ==
Masjidda qadimiy tangalar ham saqlanadi, shuningdek, ularning oʻziga xos alohida koʻrgazmasi ham mavjud. Muzeyning asosiy ekspozitsiyasi [[Ozarbayjon|Ozarbayjonda]] pul muomalasi boshlanganidan buyon turli davrlarda mavjud boʻlgan [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar]], [[Safaviylar davlati|Safaviylar]], [[Shirvonshoh|Shirvonshohlar]] va boshqa davrlarga oid pul birliklari, tangalar va boshqa qiziqarli qadimiy eksponatlar hisoblanadi. Koʻrgazmalar alohida davrlarga boʻlingan va turli vitrinalarga guruhlangan. Davrning umumiy xususiyatlari, oʻziga xos xususiyatlari, turlari va oʻsha davrdagi [[valyuta]] birliklarining joylashuvi haqidagi maʼlumotlar vitrinalardan tashqaridagi alohida doskalarga oylashtirilgan<ref name="azertag">{{Veb manbasi |sarlavha="Çin" məscid - qədim sikkələrin nümayiş olunduğu məkan |url=https://azertag.az/xeber/CHin_mescid___qedim_sikkelerin_numayis_olundugu_mekan-1094244 |nashriyot=azertag.az |til=az |qaralgan sana=15 March 2018}}
[[Turkum:CS1 Azerbaijani-language sources (az)]]</ref>.

== Galereya ==
<gallery>
Çin məscidinin yandan görünüşü (2).JPG
Çin məscidinin yandan görünüşü.JPG
Çin məscidinin arxası (1).JPG
Çin məscidinin daxili.JPG
Çin məscidinin daxili (1).JPG
Inscriptions of China mosque in Ichery shehr.JPG
Çin məscidinin divarındakı daş kitabə.JPG
</gallery>
== Yana qarang ==

* [[Icheri-sheher|Eski shahar]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Bokudagi masjidlar]]
[[Turkum:Ozarbayjon meʼmoriy yodgorliklari]]