China Construction Bank
Хитой қурилиш банки (анъавий хитойча: 中國建設銀行, қисқартирилган шакли 中国建设银行, пинйин Зҳōнггуó Жиàншè Йíнҳáнг. Сўзма-сўз таржима қилинганда: “Хитой қурилиш банки”; 建行 ёки қисқача CCБ) – Хитой ва дунёдаги энг йирик банклардан бири. Хитойнинг энг йирик давлат банклари (Хитой саноат ва тижорат банки, Хитой қишлоқ хўжалиги банки ва Хитой банки билан бирга) “Катта тўртлик” компанияларига киритилган. Форбес Глобал 2000 2019-йилда рейтингида дунёнинг энг яхши 2000 та очиқ компаниялари орасида 3-ўринни эгаллаган, шу жумладан, активлар бўйича 3-ўрин, даромадлар бўйича 4-ўрин, бозор капиталлашуви бўйича 28-ўрин ва даромад бўйича 28-ўрин[1]. 2015-йилдан бери у глобал тизимли аҳамиятга эга банклардан бири ҳисобланади[2].
Тарихи
Банк 1954-йил 1-октабрда Пеопле’с Cонструcтион Банк оф Чина (“Хитой халқ қурилиш банки”) номи билан ташкил этилган. У Хитой Халқ Республикаси Молия вазирлигига бўйсунган ва инфратузилмани қуриш ва ривожлантириш учун мўлжалланган маблағларни тақсимлаш учун хизмат қилган. 1979-йилда банк Давлат кенгаши назоратига ўтди ва аста-секин тижорат банки функсияларини ўзлаштира бошлади. 1996-йил 26-мартда номи Чина Cонструcтион Банк (“Хитой Қурилиш Банки”) деб ўзгартирилди[3].
2004-йил сентабр ойида Хитой Халқ Республикаси Банк назорати қўмитасининг розилиги билан банк Чина Cонструcтион Банк Cорпоратион корпорациясининг аксиядорлик тижорат банкига айланди. 2005-йил 27-октабрда Гонконг фонд биржасида Ҳ тоифасидаги аксияларнинг ИПО’си бўлиб ўтди, 30 459 миллиард дона аксия чиқарилди, уларни жойлаштириш 71 578 миллиард ҲК доллари (9,24 миллиард доллар) келтирди[4]. 2007-йил 25-сентабрда Шанхай фонд биржасида А тоифасидаги аксиялар рўйхатга олинди[3].
Чина Cонструcтион Банк тармоғининг материк Хитойда 15 000 та филиали, шунингдек, ундан ташқарида 10 та филиали мавжуд: Гонконг, Сингапур, Франкфурт, Ёханнесбург, Токио, Сеул, Сидней, Тайпей, Ню-Ёрк ва Хошиминда ва бир қатор шаҳарларда жойлашган. CCБ Принcипал Ассет Манагемент (активларни бошқариш хизматлари), CCБ Финанcиал Леасинг (кредитлаш), CCБ Труст (ишонч фонди), CCБ Лифе (суғурта), Сино-Герман Бауспаркассе (Хитой-Германия қурилиш жамияти), CCБ Асиа (Осиё) каби шўба банклар, CCБ Лондон (Буюк Британиядаги филиали), CCБ Руссиа (Россиядаги филиали), CCБ Дубаи (Дубайдаги филиали) ва CCБ Интернатионал[5]. Банкда 92 000 дан ортиқ банкоматлар мавжуд[6].
Активлар таркибида асосий қисмини берилган кредитлар эгаллайди, 2018-йилда 28,13 трлн юандан 16,23 трлн юан (шундан 5,83 трлн ипотека кредитлари); молиявий инвестициялар 6,95 триллион (шундан 5,1 триллион давлат облигациялари), марказий банклардаги депозитлар 2,5 триллионни ташкил этади. 2020-йилда қабул қилинган депозитлар ҳажми 20,61 триллион юанни, корпорациялар ва жисмоний шахсларнинг омонатлари 9,6 триллионни, хорижий депозитлар 501 миллиардни ташкил этди.
2020-йилда фоиз даромади 989,5 миллиард юанни, харажатлар 413,6 миллиард юанни, соф фоиз даромади 575,9 миллиард юанни, банкнинг даромади 714,2 миллиард юанни ташкил этди. Банк хусусий капитални бошқариш билан ҳам шуғулланади, 2020-йилда бошқарувдаги активлар 1,78 триллион юанни ташкил этди, хусусий банк мижозлари сони 160 мингдан ошди.
Банк ўзининг тўлов карталарини чиқаради, 2018-йилда бир миллиарддан ортиқ дебет карталари ва 144 миллион кредит карталари мавжуд бўлиб, улар бўйича транзаксия ҳажми мос равишда 21 триллион ва 3 триллион юанни ташкил этди.
| 2002… | 2007-йил | 2008-йил | 2009-йил | 2010-йил | 2011-йил | 2012-йил | 2013-йил | 2014-йил | 2015-йил | 2016-йил | 2017-йил | 2018-йил | 2019-йил | 2020-йил | 2021-йил | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Даромад | 0,085... | 0,221 | 0,270 | 0,269 | 0,326 | 0,399 | 0,463 | 0,511 | 0,557 | 0,587 | 0,560 | 0,594 | 0,634 | 0,678 | 0,714 | 0,824 |
| Соф фойда | 0,011... | 0,069 | 0,093 | 0,107 | 0,135 | 0,169 | 0,194 | 0,215 | 0,228 | 0,229 | 0,232 | 0,244 | 0,256 | 0,269 | 0,274 | 0,303 |
| Активлар | 2,858... | 6,598 | 7,555 | 9,623 | 10,81 | 12,28 | 13,97 | 15,36 | 16,74 | 18,35 | 20,96 | 22,12 | 23.22 | 25,44 | 28,13 | 30,25 |
| Капитал | -0,133... | 0,421 | 0,466 | 0,556 | 0,697 | 0,811 | 0,942 | 1,066 | 1,252 | 1,445 | 1,590 | 1,796 | 1,992 | 2,235 | 2,389 | 2,588 |
Шўба корхоналари
- Чина Cонструcтион Банк (Осиё) Cорпоратион Лимитед, 47 та филиалга эга Гонконгдаги шўба корхонаси, асосан, Хитой ва трансмиллий корпорацияларга хизмат кўрсатади, гарчи чакана бизнес мижозлари ҳам мавжуд; 2018-йил охирида активлар 395 миллиард юанни ташкил этди, йил давомида соф фойда 3 миллиард юанни ташкил этди.
- Чина Cонструcтион Банк (Лондон) Лимитед, 2009-йилда ташкил этилган Буюк Британия филиали; Хитой ва Буюк Британия ўртасидаги савдо операцияларига хизмат қилади; активлари - 4,8 миллиард юан.
- Чина Cонструcтион Банк (Россия) Лимитед - 2013-йилда Чина Cонструcтион Банк Россияда филиалини очган учинчи Хитой банки бо'лди (Хитой Банки ва Хитой саноат ва тижорат банкидан кейин)[10]. Чина Cонструcтион Банк МЧЖ устав капитали 4,2 миллиард рублни ташкил этди[11]. Банк фаолияти, қимматбаҳо металлар билан операциялар ва фонд бозорларида операцияларни амалга ошириш учун лицензияларга эга; активлари - 2,5 миллиард юан.
- Чина Cонструcтион Банк (Европа) СА 2013-йилда Люксембургда ташкил этилган Европадаги шўба корхонаси бўлиб, Париж, Амстердам, Барселона, Милан ва Варшавада филиаллари мавжуд. Хитой бозорида фаолият юритувчи йирик компанияларга хизмат кўрсатади; активлари - 9,8 миллиард юан.
- Чина Cонструcтион Банк (Неw Зеаланд) Лимитед 2014-йилда Янги Зеландияда ташкил этилган, улгуржи чакана банк лицензияларига эга; активлари - 5,25 миллиард юан.
- Чина Cонструcтион Банк (Бразил) Банcо Мúлтипло С/А 2014-йилда сотиб олинган Бразилиянинг Банcо Индустриал э Cомерcиал СА базасида яратилган; улгуржи ва чакана банк хизматларини ко'рсатади; активлари - 33,2 миллиард юан.
- Чина Cонструcтион Банк (Малайзия) Берҳад - Малайзиядаги шўба корхонаси 2016-йилда ташкил этилган бўлиб, Хитой-Малайзия савдосига ва Малайзиядаги инфратузилма лойиҳаларини молиялаштиришга йўналтирилган; активлари - 7,3 миллиард юан.
- ПТ Банк Чина Cонструcтион Банк Индонесиа Тбк 2016-йилда сотиб олинган Индонезия банки ПТ Банк Wинду Кентжана Интернатионал Тбкнинг 60% улуши асосида яратилган (қолган 40% аксиялар маҳаллий биржада сотилади); тўлиқ банк лицензиясига эга, аксарият йирик оролларда 94 та филиали бор; активлари - 7,7 миллиард юан.
- CCБ Принcипал Ассет Манагемент Cо., Лтд. 2005-йилда Принcипал Финанcиал Сервиcес, Инc. билан биргаликда ташкил этилган активларни бошқариш бўйича шўба корхонасидир. (25%) ва Чина Ҳуадиан Cапитал Ҳолдингс Cомпанй (10%); 2018 йил охирига келиб, бошқарув остидаги активлар 1,62 триллион юанни, шахсий активлари эса 6 миллиард юанни ташкил этди.
- CCБ Финанcиал Леасинг Cо., Лтд. — лизинг билан шуғулланувчи шўба корхона (самолёт, саноат асбоб-ускуналари); 2007-йилда ташкил этилган; активлари - 147,4 миллиард юан.
- CCБ Труст Cо., Лимитед шўба корхона бўлиб, у орқали ишончли хизматлар кўрсатилади; 2009-йилда ташкил этилган, аксияларнинг учдан бир қисми Ҳефеи Хингтаи Финанcиал Ҳолдинг (Гроуп) Cо., Лтд.га тегишли; активлари - 22,3 миллиард юан.
- CCБ Лифе Инсуранcе Cомпанй Лимитед суғурта компанияси бўлиб, 1998-йилда Чина Cонструcтион Банк (51%), Чина Лифе Инсуранcе Cо., Лтд томонидан ташкил этилган. (Тайван) (19,9%), Ижтимоий хавфсизлик жамг'армаси миллий кенгаши (14,27%), Чина Жианйин Инвестмент Лимитед (5,08%), Шангҳаи Жин Жианг Интернатионал Инвестмент анд Манагемент Cомпанй Лимитед (4,9%) ва Шангҳаи Чина-Сунлигҳт Инвестмент Cо., Лтд. (4,85%); активлари - 132,4 миллиард юан.
- Сино-Герман Бауспаркассе Cо., Лтд. - Германиянинг Бауспаркассе Счwаэбисч Ҳалл АГ банки билан қўшма корхона (у 24,9% акцияларга эгалик қилади); кўчмас мулк сотиб олиш учун жамғарма депозитларини жамлаш учун қабул қилади ва ипотека кредитлари беради; активлари - 25,8 миллиард юан.
- CCБ Футурес Cо., Лтд. — фючерслар билан брокерлик операциялари бўйича шўба корхона; 20% улуш Шангҳаи Лиангёу (Гроуп) Cо., Лтд.га тегишли; активлари - 7 миллиард юан.
- CCБ Пенсион Манагемент Cо., Лтд. — 2015-йилда ташкил этилган пенсия жамғармасини бошқариш бўйича шўба корхонаси, 15% Ижтимоий таъминот бўйича Миллий кенгашга тегишли; 2018-йил охирига келиб, бошқарув остидаги активлар 442 миллиард юанни ва ўз активлари 2,76 миллиард юанни ташкил этди.
- CCБ Финанcиал Ассет Инвестмент Cо., Лтд. 2017-йилда ташкил этилган инвестиция компанияси; активлари - 32,76 миллиард юан.
- CCБ Интернатионал (Ҳолдингс) Лимитед - 2004-йилда Гонконгда ташкил этилган инвестиция компанияси; активлари - 84,1 миллиард юан.
Манбалар
- ↑ „Чина Cонструcтион Банк он тҳе Форбес Глобал 2000 Лист“ (эн). Форбес (2019). 2019-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „2018 лист оф глобал сйстемиcаллй импортант банкс (Г-СИБс)“ (эн) (ПДФ; 176 кБ). Сеcретариат то тҳе Финанcиал Стабилитй Боард Банк фор Интернатионал Сеттлеменц (2018-йил 16-ноябр). 2018-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 13-август.
- ↑ 3,0 3,1 „Cорпорате Профиле - Ҳисторй“ (эн). Чина Cонструcтион Банк. 2015-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 21-октябр.
- ↑ 4,0 4,1 „Аннуал Репорт 2005“ (эн). Чина Cонструcтион Банк Cорпоратион. 2019-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „Cорпорате Профиле - Овервиэw“ (эн). Чина Cонструcтион Банк. 2014-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 21-октябр.
- ↑ 6,0 6,1 „Аннуал Репорт 2018“ (эн). Чина Cонструcтион Банк Cорпоратион (2019-йил 27-март). 2019-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „Аннуал Репорт 2020“ (эн). Чина Cонструcтион Банк Cорпоратион (2021-йил 27-март). 2019-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 14-июн.
- ↑ „Аннуал Репорт 2008“ (эн). Чина Cонструcтион Банк Cорпоратион (2016-йил 28-апрел). 2019-йил 19-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „Аннуал Репорт 2013“ (эн). Чина Cонструcтион Банк Cорпоратион. 2019-йил 19-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „Чина Cонструcтион Банк Опенс Руссиа Субсидиарй“ (эн). Спутник Интернатионал (2013-йил 6-март). 2016-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-октябр.
- ↑ „Наш банк - ООО "Чайна констракшн банк"“ (ру). 2016-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-октябр.