Chu Yo-xan

Чу Ё-хан

(1900 йил 5 декабр - 1979 йил 17 ноябр) ХХ аср корейс шоири, журналисти, бизнесмен ва сиёсатчи. У Шинан Чу қабиласидан бўлган.

Чу Ё-хан о'ша пайтдаги Жосеон сулоласи даврида Пхенянда туг'илган . У Пхеняндаги бошланғич мактабда, сўнгра Меидзи академияси ва Япониядаги Даи-ичи ўрта мактабида ўқиган. О'ша пайтда унинг отаси Чу Гонг Сам Японияда таҳсил олаётган кореялик талабаларга миссионер сифатида Токиога жо'натилган. Фурсатдан фойдаланиб, у Европа шоирлари ва уларнинг ше’рларини ўрганди ва бошқа корейс шоирлари билан бир гуруҳда фаол равишда кўплаб ше’рлар ёзди.

Ҳаёти:

У Кореядаги илк адабий журнал бўлмиш “Яратилиш” (ҳангул: жеон, Ҳанжа: хéэнг) муҳаррири  ва “Янги ше’рият” ҳаракатининг етакчи намояндаларидан бири эди. 1919 йилда Чу ва Токиодаги бошқа корейс талабалар томонидан уюштирилган мустақиллик ҳаракати муваффақияцизликка учрагач, у 1919 йил май ойида Шанхайга сургунда қочиб кетди.

Фаолияти:

1925-йилда ўқишни тамомлаб, Кореяга қайтиб келгач, Донг-А Илбо миллий газетасида мухбир сифатида ишлади. У муҳаррир ёзувчи, кейин эса бош муҳаррир лавозимларига кўтарилди. Кейинчалик у рақиб газетаси Чосун Илбога ко'чиб о'тди . О'шандан бери у Ёш Корея академиясининг а'зоси сифатида Аҳн Чангҳо билан узлуксиз алоқада бо'лган (ҳангул:

Япониянинг Кореяни босиб олишининг охирига келиб , у Япония мустамлакачи ҳукумати билан ҳарбий хизматга чақириш ва Корея аскарларини Тинч океанидаги жанг майдонларига жо'натишда ҳамкорлик қилмагунча қийноққа солинган . Япония мустамлака ҳукумати уни ўз исмини Мацумура Коичи (ҳанжа: ҳàнгāнгāнгī) га ўзгартиришга мажбур қилди. У Япония тарафдори бо'лган ше'рлар ёзгани ва корейс йигитларини урушда қатнашишга ундаган нутқлари учун танқид қилинган.

1945-йилда Корея япон ҳукмронлигидан озод бўлгач, Чу бошқа шериклар билан бирга Ёунгпоонг компаниясини ташкил этиш ва бошқариш учун тадбиркор сифатида кўп меҳнат қилди. 1950 йил охирида у Сеул марказидаги Миллий Ассамблеяга кетма-кет икки марта сайланганда сиёсатчига айланишга муваффақ бо'лди . 1960 йил апрел инқилобидан со'нг у савдо ва саноат вазири этиб тайинланди. 1961- йил 16-майдаги давлат тўнтаришидан сўнг у сиёсатдан нафақага чиқди ва яна бизнесмен бўлиб, газета ширкати (Даэҳан Илбо, Ҳанжа: хàнгìнìнīнг) ва юк ташиш компаниясини бошқаради.

Адабий асарлари:

Чу 1920 ва 30-йилларнинг вакили шоири ҳисобланган ва унинг ижодини тахминан Шанхайдаги сургундан олдин ёзилган ва ундан кейин ёзилган ше'рларга бо'лиш мумкин. Унинг Японияда бўлган йиллари ёзган аввалги ше’рларида замонавий Ғарб ва Япон ше’риятининг та’сири ўз аксини топган.