Chuck Feeney
Чарлз Френсис Фини (инглизча: Чарлес Франcис Феэней, туғ. 1931-йил 23-апрел, АҚСҲ) — америкалик тадбиркор ва хайриячи, бутун дунё бўйлаб Дутй Фреэ Шопперс[1] дўконлар тармоғини яратган, шунингдек, унинг режасига кўра, унинг 7,5 миллиард долларига хизмат қиладиган кўплаб хайрия лойиҳалари асосчиси[2].
| Чарлз Френсис | |
|---|---|
| Фуқаролиги |
|
| Турмуш ўртоғи | Ҳелга |
| Болалари | 2 |
Эрта давр
Чарлз Фини Буюк Депрессия даврида АҚШнинг Ню-Жерси штатида жойлашган саноат шаҳар Элизабетда туғилган[3]. У Корея урушида қатнашган, шундан сўнг меҳмонхоналар учун кадрлар тайёрлаш бўйича Корнел мактабини тамомлаган. Бунинг учун у аскарларга пул компенсацияси шаклида олинган пулларни ўқитиш ва ўз бизнесини яратиш учун ишлатган. Мактабни тугатгандан сўнг, Фини ўз бизнесини бошлаш учун Франсияга жўнади, у Япониянинг иқтисодий юксалиши даврида гуллаб-яшнаган.
1964-йилда саёҳат чекловлари олиб ташланганидан сўнг, бадавлат япон сайёҳлари бутун дунё бўйлаб саёҳат қилишни бошладилар[4]. Мижозларни жалб қилиш учун Чарлз осиёлик кўринишдаги гўзал қизларни ёллади ва дўконларини сайёҳлар орасида мисли кўрилмаган талабга эга бўлган сувенирлар, сигареталар ва коняклар билан тўлдирди. Ушбу стратегия Чарлз Фини бошчилигидаги бизнеснинг жадал ривожланишига асосий сабаб бўлди[3].
Таҳлилчиларнинг ҳисоб-китобларидан сўнг, Чарлз Фини янада ривожлантириш учун Сан-Франсиско, Анкориж ва Гуамда ўз дўконларини очди ва Сеипан оролида (пляж курорти) савдо қилиш имкониятига эга бўлиш учун 1979- йилда оролда аэропорт қурди. Қурилишига 5 миллион АҚСҲ доллари миқдорида сармоя киритилди[4].
1988-йилда Форбес журналининг Дутй Фреэ Шопперснинг кўп жиҳатларини тавсифловчи мақоласига жавобан, Фини шундай деди: „Яхши, биз ҳозир жамоатчилик эътиборидамиз.“ Юқоридаги журналга кўра, Чарлз Фини АҚШнинг энг бой одамлари орасида 31-ўринни эгаллаган ва Форбес бу одамнинг даромадларини баҳолашда адашмаган. У фақат битта нарсада адашган — ўша пайтда кўп йиллар давомида ишлаб топган барча маблағлар энди Финига тегишли эмас эди, улар хайрия ишларига сарфланган[5].
Хайрия
Чарлз томонидан асос солинган хайрия жамғармаси турли соҳаларга, умумий маълумотларга кўра, тахминан 6,2 миллиард АҚШ доллари миқдорида сармоя киритган. Асосий таъсир соҳалари фан, соғлиқни сақлаш, таълим, қариялар уйларини сақлаш, кўплаб мамлакатларда, жумладан Австралия, АҚШ, Жанубий Африка, Ветнам ва, албатта, Ирландияда фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш эди[6].
Шунингдек, 2016-йил бошига қадар қолган 1,3 миллиард долларни ўзлаштириш ва 2020-йилга қадар барча режалаштирилган ишларни амалга оширган ҳолда жамғарма ишларини якунлаш режалаштирилган эди. Фини, сиз ўлимни капиталингизни беришини кутмаслигингиз керак деб ҳисоблайди. Билл Гейцнинг сўзларига кўра, „Фини — ҳаётда қандай яхшилик қилишнинг энг зўр намунаси ва энг яхши намунасидир“[7].
2020-йил 16-сентябр куни Зоом-даги видеоконференсия давомида Чарлз Фини хайрлашув сўзини айтди ва ниҳоят хайрия жамғармасини ёпди. Шу пайтгача вақф барча активларини хайрия мақсадларига топширган эди[8].
Ютуқлар
Сўнгги ўттиз йил давомида у хайрия ишларида фаол иштирок этиб келади.
1984-йилда у Дутй Фреэ Шопперс акцияларининг 38,75 %(100 фоиз ўз қисми) кейинчалик „Атлантика хайриялари“ деб ўзгартирилган фондга ўтказди. Айни пайтда унинг бойлиги 2 миллион АҚСҲ долларини ташкил этади.
Хайриянинг дастлабки 15 йилида у хайрия фаолиятини яширган — у аноним хайр-эҳсонлар қилган. Жамоат ҳаётидан қочган. 2012-йилгача унинг иштирокида 5 та интервю бўлган. 2012-йилдан кейин унинг ютуқлари оммавий ахборот воситаларида мунтазам ёритиб борилди.
Манбалар
- ↑ Магазин беспошлинной торговли
- ↑ „Создатель дутй фреэ потратил все деньги на благотворительность | Форбес.ру“. 2013-йил 29-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-январ.
- ↑ 3,0 3,1 ҳттпс://детфонд.cом/чак-фини/
- ↑ 4,0 4,1 ҳттпс://жоурнал.опен-брокер.ру/биограпҳиэс/чак-фини/[сайт ишламайди]
- ↑ „Самый крупный филантроп нашего времени носит часы за 75 : Журнал СуперИнвестор.Ру“. 2013-йил 29-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-январ.
- ↑ „Чарлз Фини. Крупнейший филантроп нашего времени“. 2017-йил 18-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-июн.
- ↑ Юлия Ростовская. „Благотворительность Чарльза Фини“. История США: материалы к курсу (2012-йил 7-октябр). 2013-йил 29-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-январ.
- ↑ Дмитрий Мигунов. „Раздать всё: американский миллиардер отдал последний доллар“. Известия (20120-09-19).