Chyhryn
Чйҳйрин ( украинча: Чигирин , проноунcед [тʃɪɦɪˈрɪн] ) — марказий Украинанинг Черкас вилоятининг Черкас туманида жойлашган шаҳар ва тарихий жой. 1648-йилдан 1669-йилгача шаҳар Ҳетманлар қароргоҳи бўлган..1658-йилда Рутен православ митрополити Киэвдан мажбурий ко'чирилгандан со'нг, у казак Гетманатининг то'ла ҳуқуқли пойтахтига айланган. Чйҳйрйн ҳам Запорижя Хост Ҳетман офисига тайинлаш учун ан'анавий жойга айланган. Унда Украинанинг ҳромадаларидан бири бўлган Чйҳйрин шаҳар ҳромада ма'мурияти жойлашган[1]. Аҳоли сони: 8,664
Чйҳрйн | |
|---|---|
| Мамлакат | Украина |
Номлари
Чиҳйрин ( украинча: Чигирин ; Туркча : Чигирин ёки Чеҳрин ; русча: Чигирин ) полякча: Cзеҳрйń).
Манзили
Шаҳар Тиасмин дарёси бо'йида жойлашган бо'либ, денгиз сатҳидан о'ртача 124 метр баландликда жойлашган. Озиқ-овқат ва мебел фабрикалари каби кичик саноат тармоқлари ХХИ асрда шаҳар иқтисодиётининг асосини ташкил этган.
Тарихи
Бу ҳудуд (1320–1569) Литва Буюк Герцоглиги таркибига кирган. У Лублин Иттифоқидан олдин Полша-Литва Ҳамдо'стлигига ( Полша тожининг Киёв воэводелигида берилган. 1592-йилда Сигисмунд ИИИ Васа томонидан Магдебург ҳуқуқи берилган.
Чйҳйрйн биринчи бо'либ мустаҳкам казак қишки станцияси сифатида тилга олинган. 1638-йилда Богдан Хмелницкий унинг старостаси (минтақа раҳбари) бо'лди ва 1648-йилда у Ҳетманнинг янги сайланган қароргоҳи ва Казаклар давлатининг пойтахти Запорожя Хостига айланган. Рус-турк уруши (1676-1681) даврида икки қонли юришлар (1675-1676 ва 1677-1678) маркази бўлган. 1678-йилда Чйҳйрйн қал'аси у ерда жойлашган чекинаётган рус гарнизони томонидан портлатилган, турк қо'шинлари эса шаҳарнинг қолган қисмини талон қилган. Натижада у аста-секин о'з аҳамиятини ё'қотган.Шаҳар Усмонлилар томонидан босиб олинди, лекин кейинчалик Усмонлилар Вена жангида банд бўлган пайтда казаклар томонидан қайтариб олинди. У 1712-йилгача Чиҳрйн полкининг маркази бўлган ва Россия империясига якуний қо'шилгандан кейин (1793-йил) Киэв вилояти таркибига кирган.
1917-йилда Чиҳрйн шаҳрида Эркин казакларнинг қурултойи бо'либ о'тди. О'ша қурултойда ан'анага ко'ра Павло Скоропадский казакларнинг гетманı этиб сайланди (кейинчалик 1918-йилда Киэвда у Украина гетмани этиб сайланган).
Иккинчи жаҳон уруши пайтида Чйҳйрн 1941-йил 7-августдан 1943-йил 12-декабргача немис армияси томонидан босиб олинган.
1989-йилда шаҳар аҳоли сони 12 853 киши бўлган[2].
2020-йил 18-июлгача Чйҳйрйн туманининг маъмурий маркази бўлиб хизмат қилган. Украинанинг ма'мурий ислоҳоти доирасида 2020-йил июл ойида бу туман тугатилди, бунинг натижасида Черкас вилоятидаги туманлар сони то'рттага қисқартирилди. Чйҳйрйн тумани ҳудуди Черкас туманига бирлаштирилди[3][4].
Таниқли одамлар
- Георгий Данилов, тилшунос
- Катерина Юшченко, олим
Белгилар
1627 йилда Чиҳйрин яқинида қурилган Тринитй монастири кейинчалик Совет ҳукумати томонидан вайрон қилинган. Бошқа тарихий обидалар, масалан, шаҳар ҳокимияти ва Хмелницкий саройи ҳам сақланиб қолмаган. Украина мустақилликка эришгач, Ҳетманнинг қароргоҳи қайта тикланди ва музейга айланди.
Суратлар
-
Чйҳрйннинг бош майдони -
Қайта тикланган Боҳдан Кҳмелнцкийи қароргоҳига кириш -
Богдан Хмелницкий қароргоҳи -
Чйҳйриндаги Азиз Пётр ва Авлиё Пол черкови -
Черков яқинидаги ҳайкал -
Шаҳар қал'аси тепалигидан Чиҳйриннинг ко'риниши -
Қал'а тепалигидаги Чиҳрйн қал'аси қолдиқлари -
Чиҳрйндаги Богдан Хмелницкий ёдгорлиги
Халқаро муносабатлар
Қардош шаҳарлар
| Шаҳар | Мамлакат | Имзоланган йили |
|---|---|---|
| Себастопол, Калифорния |  </имг> Қо'шма Штатлар
|
1993 йил |
Манбалар
- ↑ „Чигиринська територіальна громада“ (ук). деcентрализатион.гов.уа.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
- ↑ „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.“ (ук). Голос України (2020-йил 18-июл). Қаралди: 2020-йил 3-октябр.
- ↑ „Нові райони: карти + склад“ (Украиниан). Міністерство розвитку громад та територій України.
