Clara Hammerl
Cлара Ҳаммерл (15-март 1858 — 9-октабр 1931) — Полленçадаги Мажорcа оролида ўқитувчи ва Испания молия муассасасини, хусусан Cолоня Cаиха д’Эсталвис де Полленçа тежамкорлик банкини бошқарган биринчи аёл[1].
| Cлара Ҳаммерл | |
|---|---|
_von_der_Bildhauerin_Georgina_Gamund%C3%AD.jpg) Cлара Ҳаммерл ҳайкали, Полленçа | |
| Таваллуди |
Cлара Ҳаммерл 1858-йил 15-март Бромберг, Пруссия |
| Вафоти |
1931-10-09 Руфино, Аргентина |
| Фуқаролиги | Испания |
| Касби | Ўқитувчи, банкир |
| Фаолият йиллари | 1880–1916 |
| Турмуш ўртоғи | Гуиллем Cифре де Cолоня |
| Болалари | 2 |
| Отаси | Фриэдрич Ҳаммерл |
| Онаси | Эмма Мüллер |
Ҳаёти
Cлара Ҳаммерл Бромберг, Пруссия (ҳозирги Полша)да локомотив ҳайдовчиси Фриэдрич Ҳаммерл ва Эмма Мüллер оиласида туғилган. Cлараънинг икки ёш кичик опаси Мариэ Ида Бертҳа Ҳаммерл бор эди. Унинг болалиги ва ёшлиги ҳақида кам маълумот мавжуд, фақат у лутеран черковида сувга чўктирилди[1].
1885-йилда Cлара 17 ёшида бўлганда, онаси бева қолиб, икки қизи билан Берлинга кўчиб ўтган[2].
1887-йилда у Берлин университетида немис тили курсини ўқитган. Бу курсда Маллорcанинг бой ва билимли Гуиллем Cифре де Cолоня қатнашган, у катта ер эгасининг фарзандлик қилинган ўғли эди. У севимли немис файласуфи Карл Чристиан Фриэдрич Краусенинг асарларини асл тилида ўқиш учун немис тилини ўрганмоқчи эди. Cлара ва унинг собиқ талабаси 1889-йил 7-октабрда Берлин-Креузбергдаги рўйхат идорасида никоҳ қилди. Никоҳдан сўнг улар Мажорcа оролидаги Полленçага кўчиб кетишди[2].
Маллорcа ҳаёти
Cлара Ҳаммерл таълимни ижтимоий тараққиёт ва камбағал қатламларни ривожлантиришнинг асосий воситаси деб билган. 1879-йилда Гуиллем Cифре де Cолоня Полленçада ислоҳ-педагогик, дунёвий мактаб (Институcиó д’Энсенямент) ташкил қилган. Бу мактаб энг илғор мактаблардан бири бўлиб, Маллорcа оролида ўғил-қизларга бирга таълим берадиган биринчи мактаб эди. 1880-йилда Cифре де Cолоня „Cолоня Cаиха д’Эсталвис де Полленçа“ тежамкорлик банкини ташкил қилган, мақсад „оддий одамлар“га мулк сотиб олиш имкониятини яратиш эди (Cаталан тилида „Эсталвис“ — тежамкорлик)[1][2].
Ҳаммерл Маллорcаъга келиши билан эри мактабида немис тилини ўқитишни бошлади. У лутеран, ислоҳпарвар немис, сарғиш сочли ва бўйли аёл бўлгани сабабли янги ижтимоий муҳитда ҳар доим ҳам қабул қилинмаган. Ҳаммерл испан тилини билмаган ва Полленçа диалектидаги Каталан тилини билмаган[3]. Ислоҳпарвар мактабни бойкот қилиш чақириқлари бўлган. 1893-йилда консерватив Мажорcа черков раҳбарлари икки ҳафталик „Муқаддас Миссия“ни Полленçага юбориб, „Протестантизм ва бошқа хатоликларга“ чек қўйишга уринган.
Банк бошқаруви
Cлара ва Гуиллемнинг беш фарзандидан фақат иккитаси яшаб қолган. Эри, меланколик табиатга эга бўлиб, 1908-йилда ўз жонига қасд қилган[2]. Эри вафотидан сўнг Ҳаммерл банк бошқарувини расмий равишда қабул қилган[2][3]. У ҳамкор Рафел Cортèс билан биргаликда банк фаолиятини кенгайтирган ва 1908–1916-йилларда шахсан бошқарган, шу билан Испанияда молия муассасасини бошқарадиган биринчи аёл бўлган. Банк 2024-йилда ҳам фаолият юритмоқда[1][2][3].
Полленçа мактаби Испания фуқаролар уруши давомида ёпилган. Уни қайта очиш учун у эри педагогик ёндашувига мос ўқитувчи топган[2]. Шунингдек, у оилавий сармоялар, импорт-экспорт бизнеси ва компания сармояларини назорат қилган.
Cлара Ҳаммерл Руфино, Аргентинада, қизи яшаётган жойда, 1931-йил 9-октабрда 73 ёшида вафот этган[2].
Мероси
- 2012-йилдан Полленçа портидаги ўрта мактаб „ИЭС Cлара Ҳаммерл“ номини олган[4].
- 2013-йилда Полленçа шаҳри Cлара Ҳаммерл’ни шаҳар фахрийси деб эълон қилган[2].
- Ҳайкалтарош Георгина Гамундí томонидан ясалган Ҳаммерл ҳайкали Полленçа Плаçа делс Сегларс майдонига ўрнатилган[4] .
- 2016-йилда 45 дақиқалик Каталан тилидаги Полленçа диалекти документал филми намойиш этилган[3].
- 2018-йилда биринчи Cлара Ҳаммерл мукофотлари Полленçа шаҳри ўқитувчиларига топширилган[4].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Диccионари Биогрàфиc де Донес - Биографиа 294“. дбд.вивес.орг. Қаралди: 2024-йил 7-октябр.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Сепасгосариан, Алехандер „Вон дер "Риэсин" зур Фрау дес Жаҳрес“. Маллорcа Магазин (2017-йил 5-апрел). Қаралди: 2024-йил 8-октябр.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „Доку-Филм üбер Cлара Ҳаммерл: "Дас роcке ич счон"“ (де). Маллорcа Зеитунг (2016-йил 30-ноябр). Қаралди: 2024-йил 8-октябр.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 „СОБРЕ ЭЛС ПРИМЕРС РЕCОНЕИХЕМЕНТС CЛАРА ҲАММЕРЛ - Пунт Информатиу“ (2021-йил 1-феврал). 2021-йил 1-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 7-октябр.