Cлаудетте Wерлеигҳ (1946-йил 26-сентябр)[1] – 1995-йилдан 1996-йилгача Ҳаити бош вазири бўлган, Ҳаити сиёсатчиси ва Хитойнинг биринчи аёл бош вазири[2].

Cлаудетте Wерлеигҳ
Ҳаити 7-бош вазири
Мансаб даври
7-ноябр 1995-йил – 6-март 1996-йил
Президент Эртҳа Пасcал-Троуиллот
Ўтмишдоши Смарcк Мичел
Вориси Роснй Смартҳ
Мансаб даври
1-йил 1993-йил – 16-Май 1994-йил
Ўтмишдоши Франçоис Беноит
Вориси Чарлес Антҳонй Давид
Ижтимоий агентлик вазири
Мансаб даври
16-Март 1990-йил – 24-Аугуст 1990-йил
Ўтмишдоши Cамилле Сйлаире
Вориси Cарло Дéсинор
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Cлаудетте Антоине

1946-йил 26-сентябр (1946-09-26) (80 ёш)
Cап-Ҳаïтиэн, Ҳаити
Сиёсий партияси Лавалас сиёсий ташкилоти
Турмуш ўртоғи Георгес Wерлеигҳ
Алма матер Ҳаити давлат университети

1999-йилда Wерлеигҳ Швециянинг Уппсала шаҳридаги Ҳаёт ва тинчлик институтида директор, 2007-йилда бош котиби ва 2010-йилда Белгиянинг Брüксел шаҳрида жойлашган католикда Халқаро Пах Чристининг тинчлик элчиси бўлган.

Ҳаёти

Cлаудетте 1946-йилда Cап-Ҳаитиэнде оиласида туғилган[3]. Унинг ота кофе экспорти билан шуғуланган, онасининг хусусий дўкони бўлган. Cлаудетте Wерлеигҳнинг отаси депутат ҳам бўлган, аммо Cлаудетте туғилишидан олдин сиёсатдан кетган. Cлаудетте руҳонийлар бошқарадиган бошланғич ва ўрта мактабларга борган. Cлаудетте Порт-ау-Принcе университетида ҳуқуқ ва иқтисодиёт бўйича диплом олган. 1978-йилда у адвокат сифатида иш бошлаган[4].

Меҳнат фаолияти

1968-1970-йилларда Wерлеигҳ АҚШда кимёгар, 1971-1973-йилларда Швейцарияда физиолог ва 1973-74-йилларда Хитойда ўқитувчи бўлиб ишлаган. 1970-йилда у иқтисодиёт профессори Георге Wерлеигҳ билан турмуш қурган.

Wерлеигҳ ўсмирларнинг саводхонлиги ва гуманитар ёрдам соҳасидаги бир қатор нодавлат ташкилотларига жалб таклиф қилинган. 1975-йилда у Ҳаитида Католик хавфсизлик хизматига қўшилган. 1976-йилдан 1987-йилгача Wерлеигҳ Ҳаити миллий каритасининг бош котиби бўлиб, бутун мамлакатга саёҳат қилган. 1979-йилда Wерлеигҳ Ҳаитининг энг муҳим таълим ташкилотларидан бири бўлган Технология ва Анимация институтига асос солган[5].

У сиёсий ва иқтисодий тенглик тарафдори бўлган ва аёлларнинг сиёсатда иштирок этишини қўллаб-қувватлайдиган аёллар ташкилоти бўлган „Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш лигаси“ни ташкил этишга ёрдам берган[6].

Сиёсий фаолияти

1990-йилдан бошлаб Wерлеигҳ Ҳаитидаги давлат бошқаруви ва сиёсатида фаол бўлган. 1990-йил март ойидан август ойигача у Президент Эртҳа Пасcал-Троуиллотнинг ҳукуматида ижтимоий ишлар вазири сифатида фаолият кўрсатган. Аристиде президент бўлганида, Wерлеигҳ 1991-йилда Бош вазир Рене Превалнинг хусусий департаментида ишлаган. 1992-йил июлдан 1993-йил октябргача у Ҳаитида Вашингтон офисининг ижрочи директори бўлиб, адвокатлик ва парламент аъзоларини ўзига оғдириш ҳаракатларини амалга оширган. 1993-1995-йилларда Cлаудетте Малвал ва Миşэл ҳукуматларида Ташқи ишлар ва дин вазирлиги фаолиятида ишлаган. Кейинчалик, Cлаудетте 1995-1996-йилларда Ҳаитининг бош вазир бўлган. Унинг вазифаси мамлакат раҳбарлигини мустаҳкамлаш ва демократик президентлик сайловларини ташкил этиш бўлган[7].

Cлаудетте Wерлеигҳ 17 нафар вазир, шулардан 4 нафар аёлдан иборат департаментни тайинлаган[8]. Cлаудетте Wерлеигҳ Куба ва Тайван билан муносабатларни яхшилаган. Шунингдек, у Ҳаитининг иқтисодий қарамлигини камайтиришга ва хусусийлаштириш жараёнини тўхтатишга ҳаракат қилган. Аммо, ИМФ кредитларни тўхтатгандан сўнг Ҳаити сиёсий инқирозга учраган. Рене Превал 88 фоиз овоз билан президент этиб сайланган. Бу Ҳаити мустақил бўлганидан бери президентнинг биринчи тинч йўли билан ўзгариши бўлган. Превал Аристиденинг иттифоқчиси бўлган шунинг учун Cлаудетте Wерлеигҳнинг бош вазир бўлиб қолишини хоҳлаган[9].

Тинчлик иши

1999-йилда у Швециянинг Уппсала шаҳридаги Ҳаёт ва тинчлик институтида директори бўлган. Cлаудетте 1992-йилдан 2001-йилгача Пах Халқаро компаниясининг вице-президенти ва ижроия қўмитасининг аъзоси бўлган. 2010-йилда у Халқаро Пах Чристиданинг тинчлик элчиси этиб тайинланган[10].

Манбалар

  1. ↑ Дас. „БУИЛДИНГ БРИДГЕС, БУИЛДИНГ ПЕАCЕ:Тҳе Лифе анд Wорк оф Cлаудетте Wерлеигҳ оф Ҳаити“. Университй оф Сан Диэго.
  2. ↑ Скард, Торилд (2014) „Cлаудетте Wерлеигҳ“ ин Wомен оф поwер – ҳалф а cентурй оф фемале пресиденц анд приме министерс wорлдwиде, Бристол: Полиcй Пресс, ИСБН 978-1-44731-578-0
  3. ↑ „Ҳоме“.
  4. ↑ Скард (2014), пп. 264-5
  5. ↑ Бижоета Дас (2011) Буилдинг бридгес, буилдинг пеаcе, тҳе лифе анд wорк оф Cлаудетте Wерлеигҳ оф Ҳаити, Университй оф Сан Диэго: 2011 Wомен Пеаcе Макерс Программе
  6. ↑ Скард (2014), п. 265
  7. ↑ Дас (2011); Скард (2014), пп. 264-5
  8. ↑ Ҳаити Инфо (1995)"Wерлеигҳ сwорн ин фор 100 дайс", Ҳаитиан Информатион Буреау, 4(2), 12 Новембер
  9. ↑ Дас (2011); Скард (2014), пп. 264-6
  10. ↑ Дас (2011)

Ҳаволалар

Сиёсий идоралар
Олдингиси Ҳаити бош вазири
1995–1996
Кейингиси