Claudia Shienbaum
Бу мақолага бошқа бирорта саҳифадан
ишорат йўқ. (август 2024) |
Cлаудиа Шеинбаум Пардо[а] (24-июн 1962-йилда туғилган) – мексикалик сиёсатчи, олим ва академик, ҳозирда Мексиканинг сайланган президенти. Cлаудиа Шеинбаум бу лавозимга сайланган биринчи аёлдир[3]. У чап қанот Миллий тикланиш ҳаракатининг (Морена) аъзоси ҳисобланади[4].
| Cлаудиа Шеинбаум | |
|---|---|
|
Шеинбаум 2024-йилда | |
|
Мансаб даври 1-октябр 2024-йил[1] | |
| Ўтмишдоши | Андрéс Мануэл Лóпез Обрадор |
|
Мансаб даври 5-декабр 2018-йил – 16-июн 2023-йил | |
| Ўтмишдоши | Жосé Рамóн Амиэва |
| Вориси | Мартí Батрес |
| Талпан тумани мери | |
|
Мансаб даври 1-октябр 2015-йил – 6-декабр 2017-йил | |
| Ўтмишдоши | Ҳécтор Ҳуго Ҳернáндез Родрíгуэз |
| Вориси | Фернандо Ҳернáндез Палаcиос |
| Мехико шаҳри атроф-муҳит бўйича котиби | |
|
Мансаб даври 5-декабр 2000-йил – 15-май 2006-йил | |
| Ўтмишдоши | Алежандро Энcинас Родрíгуэз |
| Вориси | Эдуардо Вега Лóпез |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Cлаудиа Шеинбаум Пардо 1962-йил 24-июн Мехико шаҳри, Мексика |
| Сиёсий партияси | Морена (2014-йилдан бери) |
| Бошқа сиёсий бирлашмалари |
Демократик инқилоб партияси (1989–2014) |
| Турмуш ўртоғи |
|
| Болалари | 2 |
| Онаси | Анниэ Пардо Cемо |
| Отаси | Cарлос Шеинбаум Ёселевитз |
| Таълим | Мексика миллий мухтор университети (ПҳД) |
| Имзоси |
|
Касби олим бўлган Шеинбаум Мексика миллий мухтор университетида энергетика муҳандислиги бўйича фалсафа доктори даражасини олган. Шеинбаум энергетика, атроф-муҳит ва барқарор ривожланиш бўйича 100 дан ортиқ мақола ва иккита китоб муаллифидир. Cлаудиа Шеинбаум Пардо Иқлим ўзгариши бўйича ҳукуматлараро панелга ўз ҳиссасини қўшган ва 2018-йилда ББCнинг 100 Wомен рўйхатига киритилган[5].
2018-йилда у Мехико шаҳри мери этиб сайланди – яна бундай лавозимни эгаллаган биринчи аёл бўлди, сўнг 2023-йил июн ойида 2024-йилги президентилик сайловларида президентликка номзодини қўйиш учун истеъфога чиқди. 2023-йил сентабрида у ўзининг энг яқин рақиби, собиқ ташқи ишлар вазири Марcело Эбрард устидан партиянинг номзодини қўлга киритди[6]. 2024-йил июн ойида Шеинбаум Мексикадаги умумий сайловларда 59 фоиздан кўпроқ овоз билан ғолиб чиқди. Шеинбаум лавозимга киришгач, у Мексиканинг биринчи аёл президенти ва яҳудий миллатига мансуб биринчи президент бўлади[б][8][9].
Ёшлиги
Cлаудиа Шеинбаум Пардо 1962-йил 24-июнда Мехико шаҳрида дунёвий яҳудий оиласида туғилган[10][11]. Унинг отаси Ашкенази, бобоси ва бувиси 1920-йилларда Литвадан Мехико шаҳрига кўчиб келишган. Унинг онаси Сефард бобоси ва бувиси Холокостдан қочиш учун 1940-йилларнинг бошида Болгариянинг София шаҳридан у ерга кўчиб кетишган. Cлаудиа Шеинбаум яҳудийларнинг асосий байрамларини бобоси ва бувисининг уйларида нишонлаган[12][11].
Унинг ота-онаси ҳам олимлар: онаси Анниэ Пардо Cемо биолог ва Мексика миллий мухтор университети Фанлар факултетининг фахрий профессори, отаси Cарлос Шеинбаум Ёселевитз эса кимё муҳандиси бўлган[13][12][14]. Унинг акаси Жулио физик[14].
Илмий фаолияти
Шеинбаум Мексика миллий мухтор университети (УНАМ) физика факултетида таҳсил олган ва 1989-йилда бакалавр даражасини олган. 1994-йилда магистрлик, 1995-йилда эса энергетика фанлари номзоди илмий даражасини олди[15][14][16].
Шеинбаум 1991–1994-йилларда Калифорниядаги Лаwренcе Беркелей миллий лабораториясида докторлик диссертациясини тамомлаган. Шеинбаум лабораторияда ишлаётганида, Мексика транспорт секторида энергиядан фойдаланишни таҳлил қилди ва Мексикада қурилиш энергиясидан фойдаланиш тенденциялари бўйича тадқиқотларни чоп этди[17][18][19].
1995-йилда Мексика миллий мухтор университети (УНАМ) муҳандислик институти факултетига ишга кирди[14]. Шеинбаум Муҳандислик институти тадқиқотчиси бўлган ва Система Наcионал де Инвестигадорес ва Мексика Фанлар академиясининг аъзоси бўлган[20]. 1999-йилда муҳандислик ва технологик инновациялар бўйича Мексика миллий мухтор университетининг „Энг яхши ёш тадқиқотчиси“ мукофотига сазовор бўлди[21].
2006-йилда Шеинбаум ҳукуматдаги бир муддат сиёсий фаолиятдан сўнг Мексика миллий мухтор университети (УНАМ)га қайтиб келди ва илмий журналларда мақолалар чоп эта бошлади[14].
2007-йилда Иқлим ўзгариши бўйича ҳукуматлараро панел 4АРнинг WГ3 (юмшатиш) ҳисоботининг „Саноат“ бўлимига ҳисса қўшган муаллиф ва 2013-йилда ИПCC Бешинчи Баҳолаш Ҳисоботи бўлимининг етакчи муаллифи бўлган[22][23].
Дастлабки сиёсий фаолияти
Шеинбаум ёшлигида Колумбия партизанлар ҳаракати М19нинг фаол тарафдори сифатида қайд этилган[24].
Мексика миллий мухтор университетида талаба бўлган даврида Шеинбаум Демократик инқилоб партиясининг (ПРД) таъсисчи ёшлар ҳаракати бўладиган Cонсежо Эстудиантил Университарио (Университет талабалар кенгаши) талабалар гуруҳи аъзоси бўлган[25][26].
Шеинбаум 2000-йилнинг 20-ноябрида Мехико ҳукумати раҳбари Андрéс Мануэл Лóпез Обрадорнинг кабинетига тайинланганидан сўнг, 2000-йил 5-декабрдан бошлаб Мехико шаҳри атроф-муҳит бўйича котиби лавозимида ишлаган[27]. 2006-йил май ойида якунланган ўз муддати давомида у Мехико шаҳрида электрон транспорт воситаларини рўйхатдан ўтказиш марказининг қурилишига мас’ул эди[21][28]. Шунингдек, у алоҳида йўлакларга эга автобус тезкор транзит тизими Метробуснинг жорий этилишини ва Мехико шаҳрининг ҳалқа йўли Анилло Перифéриcонинг иккинчи қавати қурилишини назорат қилди[14].
Изоҳлар
- ↑ испанча[2]
- ↑ Cарлос Салинас де Гортари, Мексиканинг 1988–1994-йиллардаги президенти, қисман мустамлака давридаги сефардия яҳудийларидандир[7].
Манбалар
- ↑ „Пор қуé жунио й оcтубре сон лас нуэвас фечас cлаве пара лас элеccионес 2024 де Мéхиcо“. CНН эн Эспаñол (2024-йил 20-январ). 2024-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 3-июн.
- ↑ „Cлаудиа: Эл Доcументал“. Cлаудиа Шеинбаум Пардо (2023-йил 20-декабр). 2024-йил 5-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-июн.
- ↑ „Рулинг лефтист партй cандидате Шеинбаум элеcтед Мехиcо'с фирст фемале пресидент“ (2024-йил 3-июн). 2024-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 3-июн.
- ↑ „Рулинг лефтист партй cандидате Шеинбаум элеcтед Мехиcо'с фирст фемале пресидент“ (2024-йил 3-июн). 2024-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 3-июн.
- ↑ „ББC 100 Wомен 2018: Wҳо ис он тҳе лист?“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2018-йил 19-ноябр). 2019-йил 7-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 23-июл.
- ↑ „Формер Мехиcо Cитй Маёр Cлаудиа Шеинбаум то бе тҳе рулинг партй'с пресидентиал cандидате“ (эн). АБC Неwс (2023-йил 6-сентябр). 2023-йил 7-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 7-сентябр.
- ↑ „Салинас де Гортари обтуво наcионалидад эспаñола пор ориген жудíо сефарадí“ (эс-МХ). Энлаcе Жудíо (2022-йил 30-октябр). 2024-йил 5-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-июн.
- ↑ Мадрй, Кйлиэ; Валентине, Ҳилаире. „Мехиcо'с Шеинбаум поисед то беcоме фирст wоман пресидент“. Реутерс (2024-йил 2-июн).
- ↑ „Мехиcо'с ликелй нехт пресидент wоулд бе иц фирст леадер wитҳ а Жеwиш баcкгроунд“ (эн). АП Неwс (2024-йил 22-апрел). 2024-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 3-июн.
- ↑ „Қуиéн эс Cлаудиа Шеинбаум, ла дестаcада cиэнтíфиcа қуэ ҳарá ҳисториа cомо ла примера пресидента де Мéхиcо“. ББC Мундо (2024-йил 3-июн). 2024-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 3-июн.
- ↑ 11,0 11,1 Каҳн, Cарриэ „Меэт Мехиcо Cитй'с Фирст Элеcтед Фемале Маёр“. НПР (2018-йил 25-июл). — „Ботҳ Шеинбаум'с паренц, алсо сcиэнтисц, аре чилдрен оф Жеwиш иммигранц фром Булгариа анд Литҳуаниа. Шеинбаум сайс ше cелебратед ҳолидайс wитҳ ҳер грандпаренц, бут ҳер ҳоме лифе wас сеcулар“. 2022-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-сентябр.
- ↑ 12,0 12,1 „Жудíос й cиэнтíфиcос. Ла фамилиа де Cлаудиа Шеинбаум“ (эс-МХ). Энлаcе Жудíо (2018-йил 18-декабр). 2020-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-декабр.
- ↑ Амеялли Виллафáн. „Анниэ Пардо Cемо й су бúсқуэда cонстанте де респуэстас“. Cиэнcиамх (2015-йил 30-июл). 2020-йил 28-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-апрел.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 Wаде, Лиззиэ „Cан тҳис энвиронментал энгинеэр—ноw элеcтед маёр—фих Мехиcо Cитй?“. Сcиэнcе Магазине. АААС (2018-йил 2-июл). 2021-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-апрел.
- ↑ „Мехиcо Cитй чоосес фор тҳе фирст тиме ин ҳисторй а Жеw анд фемале маёр, тҳе сcиэнтист Cлаудиа Шеинбаум“ (2018-йил 2-июл). 2020-йил 28-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-апрел.
- ↑ „Мехиcо Cитй элеcц фирст-эвер Жеwиш маёр, эхит полл шоwс“. Тҳе Тимес оф Исраэл (2018-йил 2-июл). 2020-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-июл.
- ↑ „Мехиcо Cитй Маёр-Элеcт Cлаудиа Шеинбаум Висиц Беркелей Лаб“. интернатионал.лбл.гов. 2024-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-декабр.
- ↑ Wебер, Жонатҳан „Мехиcо Cитй элеcц фирст Жеwиш, фемале маёр“. Тҳе Жерусалем Пост (2018-йил 2-июл). 2020-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-апрел.
- ↑ „Формер Беркелей Лаб ресеарчер элеcтед ас Мехиcо Cитй маёр“ (эн). Тҳе Даилй Cалифорниан (2018-йил 6-июл). 2023-йил 18-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-декабр.
- ↑ „Cлаудиа Шеинбаум, ла cиэнтíфиcа қуэ гобернарá CДМХ“. политиcо.мх. 2020-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 13-декабр.
- ↑ 21,0 21,1 Кеннй Танг. Греэн CИТЙномиcс: Тҳе Урбан Wар агаинст Cлимате Чанге. Роутледге, 2009. ИСБН 9781351279420.
- ↑ ["Cлимате Чанге 2007 – Митигатион оф Cлимате Чанге: Wоркинг Гроуп ИИИ".] ИПCC. Ретриэвед 2 Жулй 2018
- ↑ "Индустрй Чаптер10 ИПCC Ретриэвед 2 Жулй 2018 (Wайбаcк Мачине сайтида 14 Жуне 2018 санасида архивланган)
- ↑ „Петро реcоноcе апоё де Шеинбаум ал М19 эн éпоcас де cландестинидад“. 2024-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 11-июн.
- ↑ Белсассо, Бибиана. „Ме сепарé де Cарлос Íмаз де cомúн аcуэрдо ҳаcе ун аñо“ (эс). Ла Разон де Мехиcо (2017-йил 8-май). 2018-йил 5-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 2-июл.
- ↑ Роблес де ла Роса, Летиcиа. „CЕУ: семиллеро де полíтиcос; эл мовимиэнто эстудиантил дел 86“ (эс). Эхcелсиор (2016-йил 12-сентябр). 2020-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 2-июл.
- ↑ Флорес, Жосé Луис. „Пресента АМЛО су габинете“ (эс). Эл Универсал (2000-йил 21-ноябр). 2020-йил 19-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 2-июл.
- ↑ Cардосо, Лаура. „Cреарáн cентрал де верифиcентрос“ (эс). Эл Универсал (2000-йил 27-декабр). 2020-йил 19-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 2-июл.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Cлаудиа Шиэнбаум“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- {{Гоогле Счолар ИД}} темплате миссинг ИД анд нот пресент ин Wикидата.
- Cлаудиа Шиэнбаум ат ИМДб
- CИДОБ томонидан таржимаи ҳоли

