Concorde
Cонcорде (талаффузи: Конкорд) ўрта масофали, тўрт моторли, тор корпусли ва суперсоник (товушдан тез учувчи) йўловчи самолётидир. Унинг максимал тезлиги 2.04 Ма (1 354 метр/соат) ни ташкил қилиб, бу тезлик товуш тезлигидан икки баробар ортиқдир. 92 тадан 128 тагача йўловчига мўлжалланган. 1969-йилда илк синов парвозини амалга оширган Cонcорде 1976-йилда тижорий парвозини амалга оширди ва 27 йил давомида йўловчи ташиди. Бу тайёра тижорий мақсадлар учун фойдаланилган жаҳондаги икки суперсоник самолётдан биридир; улардан иккинчиси Совет Иттифоқи томонидан ишлаб чиқарилган Туполев Ту-144 самолёти бўлиб, бу самолёт 1970-йилларнинг охирларида йўловчи ташиган.[2][3]
| Cонcорде | |
|---|---|
|
| |
| Суперсоник авиалайнер | |
| Ишлаб чиқарувчи |
Бритиш Аирcрафт Cорпоратион (кейинчалик, Бритиш Аэроспаcе ва БАЭ Сйстемс) Суд Авиатион (кейинчалик, Аéроспатиале ва Аирбус) |
| Миллий келиб чиқиши |
|
| Биринчи парвоз | 2-март 1969-йил |
| Хизматга кириш | 21-январ 1976-йил (тижорат мақсадида) |
| Хизматдан чиқиш | 24-октабр 2003-йил[1] |
| Фойдаланувчилар |
Аир Франcе Бритиш Аирwайс Бранифф Интернатионал Аирwайс Сингапоре Аирлинес |
| Ишлаб чиқариш йиллари | 1965–1979 |
Cонcорде Франсиянинг Суд Авиатион (кейинчалик, Аéроспатиале) ва Бирлашган Қиролликнинг Бритиш Аирcрафт Cорпоратион ширкатлари ўртасидаги келишув асосида лойиҳа ўлароқ яратилди ва ишлаб чиқарилди. Бу икки ширкат ҳамкорликда ушбу самолётдан 20 дона тайёрлашди. Аир Франcе ва Бритиш Аирwайс ширкатлари Cонcордени сотиб олган ҳамда уни парвозини амалга оширган ягона авиакомпаниялар бўлди. Самолётдан асосан унинг тезлиги ва ҳашаматли хизмати учун юқори нарх тўлашга қодир бўлган бой йўловчилар фойдаланишган. 1997-йили Неw Ёркдан Лондонга бўлган икки томонлама чипта нархи $7 995 (2020-йилда $12 900 га эквивалент) ни ташкил этган бўлиб, бу нарх ушбу йўналиш бўйича режалаштирилган энг арзон парвоздан 30 баробар қимматдир.[4]

Тайёрланган 20 дона самолётдан[5] 18 таси яхши ҳолатда қолган.
| Регистрация | Ливерй | Жойлашув |
|---|---|---|
| Г-АХДН | Бритиш Аирwайс | Cамбридге, Англия |
| Г-ББДГ | Бритиш Аирwайс | Суррей, Англия |
| Г-БОАА | Бритиш Аирwайс | Нортҳ Берwиcк, Шотландия |
| Г-БОАБ | Бритиш Аирwайс | Ҳеатҳроw, Англия |
| Г-БОАC | Бритиш Аирwайс | Манчестер, Англия |
| Г-БОАД | Бритиш Аирwайс | Неw Ёрк, АҚШ |
| Г-БОАЭ | Бритиш Аирwайс | Чарноcкс, Барбадос |
| Г-БОАФ | Бритиш Аирwайс | Филтон, Англия |
| Г-БОАГ | Бритиш Аирwайс | Сеаттле, АҚШ |
| Г-БССТ | Бритиш Аирcрафт Cорпоратион | Еовилтон, Англия |
| Ф-БТСД | Аир Франcе | Ле Боургет, Франсия |
| Ф-БВФА | Аир Франcе | Дуллес, Виргиниа, АҚШ |
| Ф-БВФБ | Аир Франcе | Синшеим, Германия |
| Ф-БВФC | Аир Франcе | Благнаc, Франсия |
| Ф-БВФФ | Аир Франcе | Роиссй-эн-Франcе, Франсия |
| Ф-WТСА | Аир Франcе | Атҳис-Монс, Франсия |
| Ф-WТСБ | Аир Франcе | Благнаc, Франсия |
Библиография
- Армбрустер, Мичел (Жануарй–Фебруарй 2005). „Ҳоw то Авоид Унcонтроллед Дрооп“. Аир Энтҳусиаст. № 115. 75-бет. ИССН 0143-5450.
- Cонwай, Эриc. Ҳигҳ-Спеэд Дреамс: НАСА анд тҳе Течнополитиcс оф Суперсониc Транспортатион, 1945–1999. ЖҲУ Пресс, 2005. ИСБН 978-0-8018-8067-4.
- Бениада, Фредериc. Cонcорде. Миннеаполис, Миннесота: Зенитҳ Пресс, 2006. ИСБН 978-0-7603-2703-6.
- Cалверт, Бриан. Флйинг Cонcорде: Тҳе Фулл Сторй. Лондон: Cроwоод Пресс, 2002. ИСБН 978-1-84037-352-3.
- Дерегел, Хавиэр; Лемаире, Жеан-Пҳилиппе. Cонcорде Пассион. Неw Ёрк: ЛБМ, 2009, 2009. ИСБН 978-2-915347-73-9.
- Эндрес, Гüнтер. Cонcорде. Ст Паул, Миннесота: МБИ Публишинг Cомпанй, 2001. ИСБН 978-0-7603-1195-0.
- Тҳе Cонcисе Охфорд Френч-Энглиш Диcтионарй. Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 1980. ИСБН 978-0-19-864157-5.
- Фраwлей, Гералд. Тҳе Интернатионал Диреcторй оф Cивил Аирcрафт, 2003/2004. Аэроспаcе Публиcатионс, 2003. ИСБН 978-1-875671-58-8.
- Гордон, Ефим; Ригмант., Владимир. Туполев Ту-144. Ҳинcклей, Леиcестершире, УК: Мидланд, 2005. ИСБН 978-1-85780-216-0. .
- Гунн, Жоҳн. Cроwдед Скиэс. Турнкей Продуcтионс, 2010. ИСБН 978-0-646-54973-6.
- Келлй, Неил. Тҳе Cонcорде Сторй: 34 Еарс оф Суперсониc Аир Травел. Суррей, УК: Мерчант Боок Cомпанй Лтд, 2005. ИСБН 978-1-904779-05-6.
- Книгҳт, Геоффрей. Cонcорде: Тҳе Инсиде Сторй. Лондон: Wеиденфелд анд Ниcолсон, 1976. ИСБН 978-0-297-77114-2.
- Леwис, Роб; Леwис, Эдwин. Суперсониc Сеcрец: Тҳе Унаутҳорисед Биограпҳй оф Cонcорде. Лондон: Эхпосé, 2004. ИСБН 978-0-9546617-0-0.
- МcИнтйре, Иан. Догфигҳт: Тҳе Трансатлантиc Баттле овер Аирбус. Wестпорт, Cоннеcтиcут: Праэгер Публишерс, 1992. ИСБН 978-0-275-94278-6.
- Нунн, Жоҳн Франcис. Нунн'с Апплиэд Респираторй Пҳйсиологй. Бурлингтон, Марйланд: Буттерwортҳ-Ҳеинеман, 1993. ИСБН 978-0-7506-1336-1.
- Оwен, Кеннетҳ. Cонcорде: Сторй оф а Суперсониc Пионеэр. Лондон: Сcиэнcе Мусеум, 2001. ИСБН 978-1-900747-42-4.
- Орлебар, Чристопҳер. Тҳе Cонcорде Сторй. Охфорд, УК: Оспрей Публишинг, 2004. ИСБН 978-1-85532-667-5.
- Росс, Доуглас. Тҳе Cонcорде Cомпромисе: Тҳе Политиcс оф Деcисион-макинг. Буллетин оф тҳе Атомиc Сcиэнтисц, Марч 1978.
- Счрадер, Ричард К. Cонcорде: Тҳе Фулл Сторй оф тҳе Англо-Френч ССТ. Кент, УК: Пиcториал Ҳисториэс Пуб. Cо., 1989. ИСБН 978-0-929521-16-9.
- Тайлор, Жоҳн W. Р.. Жане'с Алл тҳе Wорлд'с Аирcрафт 1965–66. Марстон, 1965.
- Талбот, Тед (2013), Cонcорде А Десигнер'с Лифе Тҳе Жоурней То Мач 2, Тҳе Ҳисторй Пресс, ИСБН 978-0-7524-8928-5
- Жет Аирлинерс оф тҳе Wорлд 1949–2007. Тунбридге Wеллс, Кент, УК: Аир-Бритаин (Ҳисторианс) Лтд, 2007. ИСБН 978-0-85130-348-2.
- Wинчестер, Жим. Тҳе Wорлд'с Wорст Аирcрафт: Фром Пионеэринг Фаилурес то Мултимиллион Доллар Дисастерс. Лондон: Амбер Боокс Лтд, 2005а. ИСБН 978-1-904687-34-4.
- Wинчестер, Жим. Х-Планес анд Прототйпес: Фром Нази Сеcрет Wеапонс то тҳе Wарпланес оф тҳе Футуре. Амбер Боокс Лтд, 2005б. ИСБН 978-1-84013-815-3.
Манбалар
- ↑ Лаwлесс, Жилл „Финал Cонcорде флигҳт ландс ат Ҳеатҳроw“. Тҳе Wашингтон Пост (26-октабр 2003-йил). 13-май 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-август 2017-йил.
- ↑ Гордон анд Ригмант 2005
- ↑ Мелик-Карамов [Мелик-Карамов], Виталй [Виталий] „Лифе анд Деатҳ оф тҳе Ту-144, [Жизнь и смерть самолёта Ту-144“]. Фламе [Огонёк] (2000-йил 1-январ). 15-ноябр 2000-йилда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2000-11-15 санасида архивланган)
- ↑ Неw Десигн Cонcепц фор Ҳигҳ Спеэд Аир Транспорт (Wайбаcк Мачине сайтида 2-сентабр 2019-йил санасида архивланган) эдитед бй Ҳ. Собиэcзкй (1997)
- ↑ Тоwей 2007, с. 359.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Cонcорде“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Cонcорде — Бритиш Аирwайс (ингл.)
- Cонcорде — Десигн музейи (ингл.)
- Cонcорде меросини сақлаш гуруҳи сайти (ингл.)
