Cornelia Bowen
Cорнелиа Боwен (талаффузи: Корнелия Боуэн; 1865 —1934) — афроамерикалик ўқитувчи ва Алабамалик мактаб асосчиси эди. У Тускегеэ институтининг биринчи битирувчи синфида ўқиган ва Маунт Меигс Cолоред Институтини ҳамда Моунт Меигс Кампусини ташкил этган. Боwен ўзи таълим олган Тускегеэ институти тамойилларига асосланиб, ўқувчиларни ўз саноатида ривожланишга ўргатиш учун саноат мактабларини яратган. У штат ва миллий рангли аёллар федерация клубларининг аъзоси бўлган ва иккала ташкилотнинг офицери сифатида хизмат қилган. Шунингдек, Боwен Алабама негро ўқитувчилар уюшмасининг биринчи аёл президенти этиб сайланган.
| Cорнелиа Боwен | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
24-сентябр 1865-йил |
| Вафоти |
9-июл 1934-йил (68 ёшда) Моунт Меигс, Алабама |
| Касби | ўқитувчи, мактаб асосчиси ва ёзувчи |
| Фаолият йиллари | 1885 — 1934 |
Ёшлиги ва фаолияти
Cорнелиа Боwен 1865-йил 24-сентябрда Алабама штатининг Тускегеэ шаҳри яқинида полковник Wиллиам Б. Боwенга қарашли плантацияда Сопҳиа ва Ҳенрй Cлай Боwен оиласида туғилган[1]. Унинг онаси Марйланд штатининг Балтиморе шаҳрида туғилган, ёза олмаса ҳам хўжайинининг қизи туфайли ўқишни ўрганган қул эди[2]. Боwен узун бўйли, нозик мулат сифатида тасвирланган[3].
Фаолияти
Ўқишни тугатгандан сўнг, Боwен Болалар уйида ёки Тускегеэ мактабида директор бўлган. Бир неча муддатдан сўнг, „Олд Cартер Плаcе“ни мерос қилиб олган Коннектикут штатидаги Плаинфилдда жамоа учун кичикроқ мактаб очмоқчи бўлган Боwенга Wашингтон ишлаш имкониятини таклиф қилди. Боwен бу ҳудудга саёҳат қилиб, аҳолини қашшоқликдан азоб чекаётганини аниқлади[2][4]. Плантация уруғ экилишидан олдин пахтаси гаровга қўйилган саводсиз акциядорлар билан тўла эди. Улар алмашлаб экиш ёки озиқ-овқат учун экиш, ўз мулкига эга бўлиш ҳақида ҳеч қандай маълумотга эга эмас эдилар ва кўп оилалар бир хонали кулбаларда яшардилар. Ҳудуддаги ягона мактаб 1 йилда 3 ой очиқ бўлиб, унда таҳсил олган 300 нафар ўқувчидан фақат беш нафари ўқий олган[3]. Боwен уларга муқаддас оятларни[2] ўргатиш учун дастлаб якшанба мактабини ташкил қилган, сўнгра уйма-уй юриб, ота-оналар ҳамда уларнинг болалари билан ўзаро муносабатларни ўрнатган ва оналарга бола тарбияси ҳақида маслаҳатлар бериш учун уларни йиғилишларга жалб қилган[5].
Боwен жамоат марказини яратиб, у ерда аёллар ва қизларга пазандачилик, уй-рўзғорчилик ва тикувчиликни, шунингдек, бола тарбияси[6], парвариш, жисмоний машқлар ва соғлом овқатланишни ўргатган[5]. У эркаклар ва ўғил болаларга яхши эр, деҳқон ва ўз ерларига эгалик қилишнинг афзалликларини тушунтирган[6]. Боwен пахта, маккажўхори ва қовоқ уруғларини экиш, бегона ўтларни юлиш, ер ҳайдаш ва терим-йиғимдан 30,50 доллар соф фойда кўрган[7]. Пиэрcедан 1735 доллар қарз олиб, икки қаватли бино қурдирган. Гарчи Боwен қарзни тўлаш учун ўз чорва молларини Монтгомерйда сотган бўлса-да, етти йил ичида жамоа қарзни тўлиқ тўлаган. Грамматика ва арифметикани ўргатишдан ташқари, Боwен деҳқончилик, боғдорчилик, асаларичилик, чорвачилик ва паррандачилик каби ҳаётий кўникмаларни ўргатган[6].
Ҳар ёзда Боwен ўз мактаби учун маблағ йиғиш ва малака ошириш учун шимолга саёҳат қиларди. 1893-йилда у Неw-Ёрк шаҳридаги Колумбия ўқитувчилар коллежида, кейинроқ 1898 — 1900-йилларда Глазгодаги Қиролича Маргарет коллежида ўқиди[1][3][6]. У Янги Орлеандаги Страигҳт коллежида бакалавр даражасини олган ва кейинроқ „Алабамадаги негрлар орасида вояга етмаганлар жинояти“ номли мақола билан Баттле Cреэк коллежида магистрлик даражасини олган[2]. У „табиатга қайтиш“ ҳаракатида, асосан вегетариан таомларини истеъмол қилган, спорт билан шуғулланган ва натуристлар жамиятида вақт ўтказган[8].
Вафоти ва ҳотираси
Боwен 1934-йил июл ойида Алабама штатининг Монтгомери округидаги Меигс Моунтда вафот этди[9]. У асос солган иккита муассаса ҳамон фаолият юритмоқда. Институт ҳозирда Георгиа Wашингтон ўрта мактаби[2] ва ахлоқ тузатиш муассасаси Моунт Меигс кампуси сифатида танилган[10].