Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем (1562 — йилда таваллуд топган) голландиялик рассоми. Нидерландиядаги Шимолий Маннеристнинг этакчи рассомларидан бири бўлган. Франс Ҳалснинг портретчи рассоми сифатида муҳим пешқадамларидан бири бўлган.

Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем

Автопортрет (1588–1590)
Ҳақиқий исмиCорнелис Cорнелисз. ван Ҳаарлем
Таваллуди 1562
Вафоти 1638- йил 11- ноябр (ёш 75–76)
Ҳаарлем, Голландия Республикаси
Миллати Голландия Республикаси
Титанларнинг қулаши (1588-1590- йиллар)

Биография

Гарлемда туғилган Корнелис Корнелисзоон Ҳаарлемдаги Питер Питерснинг, кейинчалик Антверпендаги Гиллис Коигнетнинг шогирдларидан бири бўлган[1]. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем санъацҳунослар орасида 1585- йилда Карел ван Мандер томонидан Ҳаарлемга чизилган расмлари Бартоломей Спрангернинг ишидан катта таъсир кўрсата бошлаган ва дарҳол кучли Ҳаарлем маннеристларининг аъзоси сифатида танилган[2]. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем асосан портретларни, шунингдек, мифологик ва Инжил мавзуларда кўплаб ижодлар яратади. Дастлаб Корнелис Корнелисз катта ўлчамли, юқори даражада стилизе қилинган асарларни италянча яланғочлар билан гротеск, ғайритабиий анатомия билан ўралган позаларда чизган. Кейинчалик унинг услуби Голландия реалистик анъаналарига асосланган услубга ўзгарди.

Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем ота-онаси Ҳаарлемдан қочиб кетганида, 1573- йилда саксон йиллик уруш пайтида испан армияси шаҳарни қамал қилади. Корнелис Корнелис ортда қолди ва унинг биринчи устози, рассом Питер Питерс Элдер томонидан тарбияланади. Кейинчалик, 1580-1581- йилларда Корнелисзоон Гарлемга қайтишдан олдин Франсиянинг Руан ва Антверпенда (Коигне билан) таҳсил олди ва умрининг қолган қисмини шу ерда қолдиради. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем жамиятнинг ҳурматли аъзоси бўлди ва 1583- йилда Ҳаарлем шаҳридан ўзининг биринчи расмий комиссиясини олди, милиция компанияси портрети, Ҳаарлем фуқаролик гвардияси зиёфати каби каби кўплаб расмий компанияларини олади. Кейинчалик Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем Ҳаарлем шаҳар рассоми бўлади ва кўплаб расмий топшириқларни олади. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем Франс Ҳалсга муҳим таъсир кўрсатди. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем 1603- йилгача Гарлем мерининг қизи Маритген Аренцдр Дейманга турмушга чиқади. 1605- йилда у бой қайнотасининг мулкининг учдан бир қисмини мерос қилиб олди.

Ишлар

Cарел ван Мандер, Ҳендриcк Голтзиус ва бошқа рассомлар билан биргаликда Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем санъат тарихи доираларида Ҳаарлем академияси ёки „Ҳаарлем маннеристлари“ номи билан машҳур бўлган норасмий рассомлар мактабини бошлади. Эҳтимол, бу жуда норасмий гуруҳ бўлиб, эҳтимол яланғоч моделларни чизиш ва албатта бадиий фикр алмашиш учун йиғилиш эди[2]. 1630-йилда Санкт-Луканинг Ҳарлем гилдияси учун янги низомни яратишга муваффақияциз уринишда ҳам Корнелисзоон рол ўйнади, бу эса рассомларнинг мавқеини оширишга ҳаракат қилди. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем рўйхатдан ўтган шогирдлари Саломон де Брай, Корнелис Жаcобсз Делфф, Корнелис Энгелс ва Геррит Пиэтерсз Сwеэлинк эди[1]. Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем шогирдлари орасида Корнелис Клейс Хеда (Виллем Классун Хеданинг укаси) ҳам бор эди.Корнелис Корнелиссон ван Хаарленнинг ўзига хос хулқ-атворини Ҳиндистонга экспорт қилган, у ерда Бижапур султони саройида фаол ишлаган[3].

Корнелис Корнелиссон ван Хаарлем кўолаб санъат асарлари Гарлемдаги Франс Ҳалс музейи, Амстердамдаги Рижксмусеум, Париждаги Лувр, Лондондаги Миллий галерея, Санкт-Петербургдаги Эрмитаж, Маями-Бичдаги Басс музейи ва бошқа музейларда намойиш этилади.

Галерея

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Cорнелис Cорнелисз. ван Ҳаарлем ин тҳе РКД
  2. ↑ 2,0 2,1 Сливе, 8
  3. ↑ Гижс Круижтзер,Хенопҳобиа ин Севентеэнтҳ-Cентурй Индиа (Леиден: Леиден Университй Пресс, 2009), 21

Адабиётлар

  • Сеймур Сливе, Голландиялик расм, 1600-1800, Яле УП, 1995-йил.ИСБН 0-300-07451-4

Ҳаволалар