Corrado Gini
Cоррадо Гини (23-май 1884-йил — 13-март 1965-йил) — италиялик статистик, демограф ва социолог бўлиб, у Жини индексини ишлаб чиққан. Бу кўрсаткич жамиятдаги даромад тенгсизлигини ўлчаш учун қўлланилади. Гини органицизм тарафдори бўлиб, уни давлатларга нисбатан қўллаган[1]. У евгеника тарафдори бўлган ва Иккинчи жаҳон урушидан олдин ҳамда уруш даврида Италия фашизмини қўллаб-қувватлаган. Урушдан сўнг у Италиан Унионист Мовементни ташкил этиб, Италияни АҚШ таркибига қўшишни илгари сурган[2].
| Cоррадо Гини | |
|---|---|
 Гини 1945-йилда | |
| Таваллуди |
23-май 1884-йил Мотта ди Ливенза, Италия Қироллиги |
| Вафоти |
13-март 1965-йил (80 ёшда) Рим, Италия |
| Соҳаси | Статистика, Демография, Социология |
| Институтлар | Cаглиари университети, Сапиэнза университети |
Фаолияти
Гини 1884-йил 23-майда Мотта ди Ливенза шаҳрида, Тревисо яқинида, ер эгалари оиласида туғилган. У Болоня университетининг ҳуқуқ факултетига ўқишга кириб, ҳуқуқ билан бир қаторда математика, иқтисодиёт ва биологияни ҳам ўрганган.
Унинг илмий фаолияти икки йўналишда ривожланган: ижтимоий фанлар ва статистика. У фақат статистик усуллар билан чекланиб қолмай, балки биологик ва ижтимоий ҳодисалар қонуниятларини ҳам ўрганишга қизиққан. Унинг илк нашр этилган асари Ил сессо дал пунто ди виста статистиcо (1908-йил) бўлиб, унда туғилишдаги жинсий нисбат статистик жиҳатдан таҳлил қилинган.
1912-йилда у ўзининг машҳур Жини коэффициэнтини Вариабилитà э мутабилитà асарида э’лон қилган[3]. Бу кўрсаткич статистик тарқоқлик ўлчови бўлиб, даромад ёки бойлик тақсимотидаги тенгсизликни ифодалайди.
1910-йилда у Каляри университетида статистика профессори бўлган, 1913-йилда эса Падуа университетига ўтган. 1920-йилда у Метрон журналига асос солган ва уни умрининг охиригача бошқарган[4].
1925-йилда у Рим Сапиэнза университети профессори бўлди. У ерда социология курсларини ташкил этган, 1928-йилда статистика мактабини, 1936-йилда эса статистика, демография ва актуар фанлар факултетини яратган.
Фашизм даврида
1926-йилда у Римдаги Марказий статистика институти президенти этиб тайинланди ва уни ягона миллий статистика марказига айлантирди. У Бенито Муссолини билан яқин алоқада бўлган. 1932-йилда бу лавозимдан исте’фога чиққан.
1927-йилда у Фашизмнинг илмий асослари номли асарини чоп этди.
1929-йилда у аҳоли муаммоларини ўрганиш бўйича италян қўмитасини ташкил этди ва 1931-йилда Римда биринчи аҳоли конгрессини ўтказди.
Гини фашизм тарафдори бўлган ва Иккинчи жаҳон урушида фашистик давлатлар ғалаба қозонишини истаган. Бироқ у яҳудийларга қарши айрим кескин чораларни қўллаб-қувватламаган.
Италиан Унионист Мовемент
1944-йил 12-октабрда Гини Санти Паладино ва Уго Дамиани билан биргаликда Италиан Унионист Мовементни ташкил этди. Улар АҚШ барча демократик давлатларни ўз таркибига қўшиб, глобал ҳукумат яратиши керак деган ғояни илгари сурган. Ҳаракат 1948-йилгача фаол бўлган, бироқ катта муваффақият қозонмаган.
Назарий қарашлари
Гини органицизм тарафдори бўлиб, давлатларни тирик организм сифатида кўрган. У Осwалд Спенглер ғояларига яқин фикрларни илгари сурган: жамиятлар туғилиш, ўсиш ва таназзул босқичларидан ўтади.
Унинг фикрича, дастлаб жамиятда туғилиш юқори бўлади, кейинчалик ривожланиш жараёнида юқори табақаларда туғилиш камаяди. Натижада жамият заифлашиб, бошқа кучли жамиятлар томонидан сиқиб чиқарилиши мумкин.
Мукофотлари
Гини турли университетлардан фахрий даражалар олган:
- Муқаддас Юрак католик университети (Милан) — иқтисодиёт (1932-йил)
- Женева университети — социология (1934-йил)
- Гарвард университети — фанлар (1936-йил)
- Кордоба миллий университети (Аргентина) — ижтимоий фанлар (1963-йил)
Манбалар
- ↑ Аарон Гиллетте. Раcиал тҳеориэс ин фасcист Италй. П. 40.
- ↑ Фаверо, Гиованни (2017). "А реcипроcал легитиматион: Cоррадо Гини анд статистиcс ин фасcист Италй". Манагемент & Организатионал Ҳисторй.
- ↑ Гини, C. Вариабилитà э Мутуабилитà, Бологна, 1912.
- ↑ Гиорги, Гиованни М. (2017). "Cелебратинг тҳе Меморй оф Cоррадо Гини". Интернатионал Статистиcал Ревиэw.
