Cуно Амиэт

Cуно Амиэт (олмонча: Cуно Амиэт ; 1868-йил 28-март, Солотҳурн — 1961-йил 6-июл, Осчванд) — швецариялик рассом ва ҳайкалтарош. Композицияда рангни афзал кўрган биринчи швейсариялик рассом. У Швецарияда замонавий санъатнинг яратувчиси эди[1]. Санъатда асарлари асосан пост-импрессионистик йўналишга тегишли.

Ёшлиги

Амиэт Солотҳурн кантонида амалдор оиласида туғилган, отаси давлат архивида хизмат қиллган. У 1882-йилда рассомлик сабоқларини олишни бошлади. 1886-йилнинг кузида Cуно рассом Пол Дем билан Мюнхенга жўнаб кетди ва у ердаги Тасвирий санъат академиясига ўқишга кирди. Амиэтнинг устозлари орасида Габриэл фон Хакл, Карл Рауп ва Николаос Гузис каби усталар бор эди. 1887-йилда Амиэт академияда рассом Жованни Джакометти билан учрашди ва у билан умрбод дўстлик муносабатларини ўрнатди. 1888-йил октабр ойида иккала ёш рассом ҳам Парижга жўнаб кетишди ва Жулиан академиясига киришди. У ерда Пер Боннард, Ж. Э. вуллард, Морис Денис, Пол Серусиэр ва Тони Роберт-Флеурйлар билан ижодлари давом этди.

Фаолияти

Феликс Валлоттон билан биргаликда Cуно Амиэт Набис рамзий гуруҳига қўшилади. 1892-йил май ойида Амиэр Бретанга, Понт-Авен балиқчилар шаҳарчасига жўнади, у ерда 1893-йил июнигача қолди. Ўша йили Амиэт ўз ателесида швецариялик йирик символист рассом Фердинанд Ходлер билан учрашди. Ходлер, худди Гогин каби, Амиэт ижодига кучли таъсир кўрсатди. Амиэт 1896-йилда Стампа шаҳридаги Г. Гиаcометтига ташриф буюрганида, 1893-йилдан бери маҳорати қизиқтирган рассом Жованни Сегантини билан учрашди.

Санъат музейи, Берн. Девор безаклари C. Амиэ.

1898-йилда Зурич Рассомлар уйида Ф.Ходлер, Г.Жакометти ва C. Амиэт қўшма кўргазма ташкил қилди. 1904-йилда C. Амиэт Ходлер билан биргаликда Вена бўлиниш ҳаракатида қатнашди. 1905-йилда Дрезден Рихтер галереясида C.Амиэт асарлари кўргазмаси ташкил этилди. 1919-йилда Амиэт Берн университетининг фахрий санъат доктори унвонига сазовор бўлди. 1944-йилдан Солотҳурн рассомлар уюшмасининг фахрий аъзоси. 1958-йилда уста таваллудининг 90 йиллиги муносабати билан Зуричдаги Волфсберг санъат галереясида унинг асарлари кўргазмаси ва Берн санъат музейида ретроспектив кўргазмаси бўлиб ўтди.

Ҳаёти давомида Амиэтни „Швецария Боннарди“ деб аташган. 1931-йилда Мюнхен шиша саройида содир бўлган ёнғин пайтида рассомнинг 50 та асари йўқолган. Амиэт швецариялик ёзувчи Ҳерман Ҳессенинг яқин дўсти эди. Ёзувчининг Амиэт ишлаган портрети 1919-йилда картон варағида зийраклик билан чизилган, „Эмил Синклер портрети“ сифатида имзоланган[2]. Ушбу тахаллус остида Гессе 1917-йилда Биринчи жаҳон урушига қарши сиёсий мурожаатларини нашр этди. 1920-йил апрел ойида Амиэт Гессенинг ўғли Брунони тарбиялайди ва ёш рассомга биринчи расм чизиш дарсларини беради.

Манбалар

Адабиёт

  • Франс Мюллер, Виола Радлах, Ларисса Уллманнинг номидан: Cуно Амиэт. Диэ Гемäлде 1883-1919. Счwеизерисчес Институт фüр Кунстwиссенсчафт / Счеидеггер & Спиэсс, Цюрих 2014 (= Œуврекаталоге Счwеизер Кüнстлер унд Кüнстлериннен. 28), ИСБН 978-3-85881-433-3 .