Cupertino effekti
Cупертино эффекти имло текширгич луғатида бўлмаган тўғри ёзилган сўзларни нотўғрисига алмаштирганда юзага келадиган ҳолат.
Келиб чиқиши
Бу атама эски имло текширгичлар томонидан кўпинча дефиссиз инглизча „cооператион (ҳамкорлик)“ сўзини „Cупертино“ га ўзгартирдан келиб чиққан, луғатларда фақат „cо-оператион“ кўринишдаги дефисли варианти мавжуд[1]. Cупертино — Калифорниядаги шаҳар бўлиб, унинг номи кўпинча Аппле Инc. нинг метоними сифатида ишлатилади, чунки фирманинг корпоратив штаб-квартираси шу шаҳарда жойлашган.
„Cупертино“ камида 1989-йилдан буён Миcрософт Wорд томонидан қўлланиладиган луғатларда мавжуд[2]. Имло текширувидан кейинги таҳрирларда ҳушёрликни йўқотишлари сабабли ҳатто „Минтақавий Cупертино учун Жанубий Осиё ассоциацияси“ ва „Африка-Германия Купертиноси ҳақида тақдимот“ каби ибораларни расмий ҳужжатларда қўлланилинишига сабаб бўлган[3].
Бошқа мисоллар
Пенсилвания университетида таҳсил олган Бенжамин Зиммер шунга ўхшаш хатоларнинг кўплаб мисолларини тўплади, жумладан, „ дефинателй“ („дефинителй“ нинг нотўғри имлоси) сўзини „дефиантлй“ билан, „ ДеМеcо Раянс“ ни „Демерол“ сўзи билан алмаштириш (Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасида), „Волдеморт“ билан „Волтметр“ (Денвер Пост) ҳамда „Муттаҳида Қауми Ҳаракати“ жумласини „Муттонҳеад қуаил Мовемент (Қўй бошидаги бедана ҳаракати)“ билан алмаштирилиш ҳолатлари шулар жумласидандур(Рейтер)[3].
Ҳужжатда ажралиб туриши учун фойдаланувчи ҳар доим нотўғри сўзни танлаши шарт эмас. Стандарт завод созламалари билан WордПерфеcт 9 да аниқ бир маълум сўзга яқин бўлган ҳар қандай тан олинмаган сўз автоматик равишда шу сўз билан алмаштирилди. Ҳозирги Миcрософт Wорд нинг версиялари фойдаланувчи ёзаётганда нотўғри ёзилган сўзларни „автоматик тузатиш“ га созланган. Луғат томонидан қўллаб-қувватланадиган виртуал клавиатурали смартфонлар мумкин бўлган хатоларни автоматик равишда луғат сўзлари билан алмаштиради[4]. (Автоматик тузатиш фойдаланувчи томонидан ўчириб қўйилиши мумки)
Яна қаранг
- Текстонимлар — бир хил клавиатура кетма-кетлигига эга бўлган сўзлар СМС матнида чалкашликларга сабаб бўлиши мумкин.
- Скунторп муаммоси — одобсизлик филтрларида қўлланиладиган нотўғри позитивлар
Манбалар
- ↑ „Wҳен Спеллчеcкерс Аттаcк: Перилс оф тҳе Cупертино Эффеcт“, ОУПблог, Охфорд Университй Пресс, Новембер 1, 2007.
- ↑ „Тҳе Cупертино эффеcт“, Лангуаге Лог, Марч 9, 2006.
- ↑ 3,0 3,1 „Тҳе wорд: Cупертино эффеcт“. Неw Сcиэнтист (2007-йил 1-декабр), с. 62.
- ↑ „Cелл пҳоне cупертинос“, Лангуаге Лог, Аугуст 23, 2010.
Ҳаволалар
- Cупертино компютер имло текширгичлари, Cупертино Cоуриэр, Хю Биггар, 2006 йил.