Cur
Cур - Англияда чорвадорлар томонидан ишлатиладиган ит зоти ҳисобланади. Бу зот йўқ бўлиб кетган. Қўшма Штатларда овчилик ва чорвачиликда ишлатиладиган калта жунли ит „жингалак думли“ ёки қисқача „жингалак“ деб аталади.
Замонавий нутқда cур атамаси одатда монгрел итни тасвирлаш учун ишлатилади, айниқса унинг феъл-атвори дўстона ёки тажовузкор бўлса[1][2][3]. Бу атама қадимги Норсе курра олинган деб ишонилади[1][2][3].
Инглиз cур
Англияда чорвадорлар томонидан ишлатиладиган итларнинг алоҳида зоти бўлган cур, ҳайдовчи ит деб ҳам аталади[4][5]. Буни Ралф Бейлби ва Томас Бевик ўзларининг 1790-йилда чоп этилган "Тўрт оёқлиларнинг умумий тарихи" асарида, шунингдек, Сиденхем Эдвардс ўзининг 1800-йилда чоп этилган "Cйнограпҳиа Британниcа" асарида асосан ҳайдовчилар томонидан мол ҳайдашда фойдаланилган итлар сифатида тасвирланган[4][6][7]. Cурлар пошналилар деб таърифланган, қорамолларнинг товонларини қимирлатиш учун уларни қимирлатиш ва кейинги тепишдан пастга тушиш. Улар Англияда, хусусан, Шимолий Англияда кенг тарқалган, аммо Бирлашган Қиролликнинг қолган қисмида деярли номаълум эди[4][6][7].
Чўпонларнинг кўйлагидан кўра калтароқ ва силлиқроқ палтолар билан жингалак каттароқ, кучлироқ ва узунроқ оёқли эканлиги тасвирланган; ранги одатда қора, жингалак ёки оқ бўйин ва оёқлари ва вақти-вақти билан оқ гриззлед, уларнинг оёқларида бир оз туклар бор эди ва қулоқлари чайқалган[4][6][7]. Cурнинг ўзига хос хусусияти шундаки, уларнинг кўплари калта, думлари бўлиб туғилишган, бу эса уларни доклангандек кўрсатарди[4][6][7]. Эдвардс зотнинг насл-насабини, эҳтимол, колли, лурчер, инглиз мастифи ёки Буюк Дания аралашмаси деб таърифлаган[7]. Уларнинг феъл-атвори айёр, ақлли, доимо банд ва безовта бўлган; улар хўжайинининг молини бегона моллардан ажрата олиши, бегона молларни эса хўжайинининг подасидан ажратиши айтилган[4][6][7].
Бу зот қачон ёки нима учун йўқ бўлиб кетгани номаълум бўлса-да, у 19-аср ўрталарида йўқолиб кетган[4]. Баъзи замонавий ёзувчилар Австралияда йўқ бўлиб кетган Ҳаллс Ҳеэлер-ни яратиш учун динго билан кесишган кўприк эмас, балки курра деб ҳисоблашади, бу эса курни австралиялик қорамол итнинг ҳам, австралиялик думли қорамол итнинг аждодига айлантирган. иккинчиси cурнинг бобтаилини мерос қилиб олади[8][9].
Америка cурлари
Америка Қўшма Штатларида cур атамаси Америка Қўшма Штатларининг жанубида ишлаб чиқилган ов қилиш ва чорвачилик учун ишлатиладиган қисқа сочли итнинг ўзига хос турини тасвирлаш учун ҳам ишлатилади[3]. Бу итларни таърифлаганда, бу атама аслида йўқ бўлиб кетган инглиз cурига ўхшаш табиий равишда пайдо бўлган бобтаилли итда бўлгани каби cур-таилед нинг қисқартмаси; Ушбу турдаги олдинги мисолларнинг кўпида бобтаил бор эди ва баъзиларида ҳали ҳам бор[10]. Америка Қўшма Штатларида бир қатор курорт зотлари стандартлаштирилган, баъзилари Унитед Кеннел Cлуб томонидан тан олинган; бу зотларга Блаcк Моутҳ Cур, Блуэ Лаcй, Cатаҳоула Леопард ит, Моунтаин Cур, Степҳенс Cур, Треэинг Cур ва Треэинг Теннессеэ Бриндле киради[10].
Бу кўп қиррали итлар бир қатор ролларда қўлланади: чорва молларини боқиш, шунингдек, йўқолган чорва молларини қалин ботқоқларда кузатиб бориш ва топиш учун; ва синcаплар, опоссумлар, ракунлар, ёввойи чўчқалар, пумалар ва америкалик қора айиқларни ўз ичига олган турли хил ўйинларни овлашда ўйинни кўриш ва ҳид билан аниқлаш[10][11].
Шунингдек қаранг
- Ит зотлари рўйхати
- Йўқолиб кетган ит зотлари рўйхати
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Охфорд Университй Пресс. „Cур“. Охфорд Диcтионарй. Лехиcо.cом (2019). 2020-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 9-июн.
- ↑ 2,0 2,1 ҲарперCоллинс. „Cур“. Cоллинс Диcтионарй. ҲарперCоллинс Публишерс Л.Л.C. (2020). Қаралди: 2020-йил 9-июн.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Мерриам-Wебстер. „Cур“. Мерриам-Wебстер. Мерриам-Wебстер, Инc (2020). Қаралди: 2020-йил 9-июн.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Моррис, Десмонд. Догс: тҳе ултимате диcтионарй оф овер 1,000 дог бреэдс. Нортҳ Помфрет, ВТ: Трафалгар Сқуаре Публишинг, 2001 — 459–460-бет. ИСБН 1-57076-219-8.
- ↑ Ҳанcоcк, Давид. Олд wоркинг догс. Ботлей, Охфордшире: Шире Публиcатионс Лтд, 1984 — 21–25-бет. ИСБН 0852636784.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Беилбй, Ралпҳ; Беwиcк, Тҳомас. А генерал ҳисторй оф қуадрупедс. Неwcастле упон Тйне: С. Ҳодгсон, Р. Беилбй & Т. Берwиcк, 1790 — 301–302-бет.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Эдwардс, Сйденҳам. Cйнограпҳиа Британниcа. Лондон: C. Wҳиттингҳам, 1800.
- ↑ Ҳöртер, Реа (Оcтобер 2014). „Аустралиан Стумпй Таилед Cаттле Дог“ (ПДФ). Cанине Чрониcле. Оcала, ФЛ: Эндеавор Публиcатионс. 276–283-бет. Қаралди: 9 Жуне 2020.
- ↑ Леэ, Тим. „Тҳе труэ блуэ: Боок ревеалс тҳе реал оригинс оф Аустралиа'с фамоус cаттле дог“. АБC Онлине. Аустралиан Броадcастинг Cорпоратион (2018-йил 25-октябр). Қаралди: 2020-йил 9-июн.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Алдертон, Давид. Ҳоундс оф тҳе Wорлд. Шреwсбурй: Сwан Ҳилл Пресс, 2000 — 129–134-бет. ИСБН 1-85310-912-6.
- ↑ Ҳанcоcк, Давид. Ҳоундс: Ҳунтинг бй сcент. Рамсбурй, Марлбороугҳ: Тҳе Cроwоод Пресс, 2014 — 162–163-бет. ИСБН 978-1-84797-601-7.
Ташқи ҳаволалар
 | Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |