Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Cymodoceaceae

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Cймодоcеаcеаэ
Классификацияси e
Дунё: Ўсимликлар
Аждод: Трачеопҳйтес
Аждод: Ангиоспермс
Аждод: Моноcоц
Систематика: Алисматалес
Оила: Cймодоcеаcеаэ

Винес[1]
Кенжа туркум

Cймодоcеаcеаэ – гулли ўсимликлар оиласи, баъзан „манатеэ-грасс оиласи“ деб номланади ва бу оила фақат денгиз турларини ўз ичига олади. [2]

2016-йилги АПГ ИВ Cймодоcеаcеани танийди ва уни Алисматалес классификациясида, монокотлар қаторига жойлаштиради .Оила тропик денгизлар ва океанларда (денгиз ўтлари деб аталадиган [3]) тарқалган 17 турдан иборат бешта авлодни ўз ичига олади. АП-веб-сайтига кўра, Руппиаcеаэ оиласидан етарли даражада ажралиб туриши савол остида қолган. Cймодоcеаcеаэ туркумидаги Руппиаcеаэ таркибига ягона Руппиа турини киритиш масаласи кўриб чиқилмоқда. Уч оиладаги (Cймодоcеаcеаэ, Посидониаcеаэ ва Руппиаcеаэ) ўсимликлар биргаликда монофилетик гуруҳни ташкил қилади.

Унинг қазилма қолдиқлари шуни кўрсатадики, Cймодоcеаcеаэ ҳозирги Ҳинд-Ғарбий Тинч океанда илк эоценда ва ҳатто Палеоценнинг охирида ҳам пайдо бўлган. [4] Тҳалассодендрон ауриcулалоприс ден Ҳартог ва Cймодоcеа флоридана ден Ҳартог (иккаласи ҳам мавжуд) қолдиқлари Флориданинг ғарбий-марказий қисмида ҳам топилган ва бу қолдиқлар сўнгги ўрта Эвсен даврига тўғри келади. [5] Уларнинг ёши ва хилма-хиллиги Cймодоcеаcеаэ эволюциянинг жуда секин борганлигидан далолат беради[6]

Таксономия

Денгиз ўтларининг оилалари қуйидагилар: Зостераcеаэ, Cймодоcеаcеаэ, Руппиаcеаэ ва Посидониаcеаэ . Тегишли оилалар: Потамогетонаcеаэ, Занничеллиаcеаэ (доимий эмас). 

Генератив органлари тузилиши

Cймодоcеаcеаэ оиласи, Руппиаcеаэ, Зостераcеаэ ва Посидонаcеаэ оилалари каби ипсимон гулчанглар га эга тўртта оиладан биридир. [7] Гулчанглар шар шаклида эмас, балки узун ва юпқа доналарда йиғилади, бу эса сувда сузиб юрганда унинг сирт майдонини оширади, сувда ҳаракатланишини осонлаштиради. Бундан ташқари, гулчанглар сувнинг катта юзаси бўйлаб тарқалишига имкон берадиган шаклни осонликча ҳосил қилиши мумкин. Гул чанглари жойлашишига қараб, эпигидрофил (сув юзасида тарқалган гулчанглар) ёки гипоҳидрофил (сув остида жойлашган гулчанглар) бўлади. Уч хил усул қўлланади. Ҳалодуле ва Cймодоcеа турлари паст сув оқимида гулчангларни чиқаради, сув юзасида чанг доналари сузиб юради ва қорпарчага ўхшаш шаклда гулчангларга тўпланади, сўнгра сув оқими тезлашганда эса стигмалар билан бирлашади деган таҳминлар бор.[8] Амфиболис ва талассодендрон гулчангларидан эса фақат эркак гуллар сув юзасига кўтарилади. Сйрингодиум доналарига эса денгиз суви билан тахминан бир хил зичликда бўлиб, сув остида урғочилик гулларининг стигмаларига қараб ҳаракатланадиган кичик бўлакларни ҳосил қилади. [8] Бу гипогидрофилияга қайтиш эса аждодлар ҳолатига қайтиш сифатида талқин қилинади.

Cймодоcеаcеаэ нинг барча турлари икки уйлидир . Бу денгиз ўтларининг тахминан 75%и учун хос бўлсаф, бу барча ангиоспермларнинг 5% дан камроғида топилган хусусиятдир. [9] Cймодоcеаcеаэда икки уйлиликнинг тарқалиши билан боғлиқ иккита етакчи назария мавжуд. Бундай гулчангларнинг пайдо бўлиши ва булардан таркиб топиш мураккаб жараёндир. Чангcчили(эркак) ва урғочи гулларга эга бўлиш, икки жинсли гулларга нисбатан яхши уруғланмаслиги мумкин. Бошқа назария шундаки, бу ўз-ўзини чанглатишгина мавжуд омуҳитда ўзаро чангланишни таъминлайди, бу генофондни чеклайди ва ўсимликларни ўзгарувчан шароитларга ёки касалликларга кўпроқ мойил қилади. 

Кенжа туркум: Cймодоcеаcеаэ

Икки насл вивипароус кўчатларга эга. Ампҳиболис ва Тҳалассодендрон уруғларида уруғлик қобиғи йўқ ва крахмал ёки бошқа муҳим озиқ моддаларни ўзида сақламайди. Аммо улар униб чиққандан сўнг, дарҳол ота-она ўсимликларга ёпишиб олади. [10] Кўчатда гипокотилдан оёқ тўқимаси ҳосил бўлади, у ота-онага трансфер ҳужайралари орқали бирикади. Кўчатлар ажралиб чиқишидан олдин 7-12 ой давомида баргли куртаклар ҳосил қилади. Амфиболис кўчатлари эса ажралиб чиққандан сўнг субстратга маҳкамланиш учун хизмат қилувчи грапплинг аппаратини ишлаб чиқади, талассодендрон кўчатлари эса ўралган брактдан чиқарилади. Авлодлардаги пастки тўқималарининг ташқи девори апопластик бўлганлиги сабабли, кўчатлар она тўқимасида паразит, аммо, ситоплазмик жиҳатдан ажратилган деб ҳисобланиши мумкин. [11]

Cймодоcеаcеаэ турлари ва уларнинг тарқалиши
Турлар Тарқалиши
Cймодоcеа ангустата Шимолий-Ғарбий Австралия
Cймодоcеа нодоса Ўрта ер денгизи, Канар ороллари, Шимолий Африка
Cймодоcеа ротундата Ҳинд океани, Қизил денгиз, Жанубий Хитой денгизи, Тинч океани соҳиллари
Cймодоcеа серрулата Ҳинд океани, Қизил денгиз, Жанубий Хитой денгизи, Тинч океани соҳиллари
Ҳалодуле бермуденсис Бермуд ороллари
Ҳалодул киприклари Панама
Ҳалодуле эмаргината Жануби-шарқий Бразилия
Ҳалодул пинифолиа Жануби-Шарқий Осиё, Рюкю ороллари, Фиджи, Каролин ороллари
Ҳалодул унинервис Ҳинд ва Тинч океанлари, Қизил денгиз, Форс кўрфази, Бенгал кўрфази
Ҳалодуле wригҳтии Атлантика океани, Кариб денгизи, Мексика кўрфази, Африка, Ғарбий Ҳиндистон
Сйрингодиум филиформе Мексика кўрфази, Кариб денгизи
Сйрингодиум исоэтифолиум Ҳиндистон ва Тинч океан соҳиллари
Амфиболис антарктида Жанубий ва Ғарбий Австралия
Ампҳиболис гриффитҳии Жанубий ва Ғарбий Австралия
Таласодендрон лептокауле Мозамбик, КваЗулу-Натал
Талассодендрон cилиатум Ҳинд океани, Африка соҳиллари, Осиё, Австралия, Микронезия
Талассодендрон пачйрҳизум Ғарбий Австралия

Манбалар

  1. ↑ Ангиосперм Пҳйлогенй Гроуп (2009). „Ан упдате оф тҳе Ангиосперм Пҳйлогенй Гроуп cлассифиcатион фор тҳе ордерс анд фамилиэс оф флоwеринг планц: АПГ ИИИ“. Ботаниcал Жоурнал оф тҳе Линнеан Соcиэтй. 161 (2): 105–121. дои:10.1111/ж.1095-8339.2009.00996.х. Арчивед фром тҳе оригинал ( ат Арчиве-Ит сайтида 2017-05-25 санасида архивланган) (ПДФ) он 2017-05-25. Ретриэвед 2013-06-26.
  2. ↑ Wайcотт, Мичелле. А Гуиде то Соутҳерн Температе Сеаграссес. CСИРО Публишинг, 2014. ИСБН 9781486300150. 
  3. ↑ Чристенҳусз, М. Ж. М.; Бйнг, Ж. W. (2016). "Тҳе нумбер оф кноwн планц спеcиэс ин тҳе wорлд анд иц аннуал инcреасе". Пҳйтотаха (Магнолиа Пресс) 261 (3): 201–217. дои:10.11646/пҳйтотаха.261.3.1. ҳттп://биотаха.орг/Пҳйтотаха/артиcле/доwнлоад/пҳйтотаха.261.3.1/20598. 
  4. ↑ Брасиэр, М.Д. (1975). "Ан оутлине ҳисторй оф сеаграсс cоммунитиэс". Палаэонтологй 18: 681–702. 
  5. ↑ Лумберт, С. Ҳ., Ден Ҳартог, C., Пҳиллипс, Р. C., анд Олсен, Ф. С. (1984).
  6. ↑ Ларкум, А. W. Д., анд C. Ден Ҳартог (1989).
  7. ↑ Аcкерман, ЖД (1995). "Cонвергенcе оф филиформ поллен морпҳологиэс ин сеаграссес: Фунcтионал мечанисмс". Эволутионарй Эcологй 9 (2): 139–153. дои:10.1007/бф01237753. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_эволутионарй-эcологй_1995-03_9_2/паге/139. 
  8. ↑ 8,0 8,1 Cох, П.А. (1993). "Ҳйдропҳилоус поллинатион анд бреэдинг сйстем эволутион ин сеаграссес: а пҳйлогенетиc аппроач то тҳе эволутионарй эcологй оф тҳе Cймодоcеаcеаэ". Ботаниcал Жоурнал оф тҳе Линнеан Соcиэтй 113 (3): 217–226. дои:10.1111/ж.1095-8339.1993.тб00338.х. 
  9. ↑ Wайcотт, М; Wалкер, Д.И.; Жамес, С.Ҳ. (1996). "Генетиc униформитй ин Ампҳиболис антарcтиcа, а диоэcиоус сеаграсс". Ҳередитй 76 (6): 578–585. дои:10.1038/ҳдй.1996.83. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_ҳередитй_1996-06_76_6/паге/578. 
  10. ↑ Куо, Ж. Моноcотйледонс. Берлин: Спрингер, 1998 — 133–140-бет. 
  11. ↑ Куо, Ж; Киркман, Ҳ. (1990). "Анатомй оф вивипароус сеаграссес сеэдлингс оф Ампҳиболис анд Тҳалассодендрон анд тҳеир нутриэнт супплй". Ботаниcа Марина 33: 117–126. дои:10.1515/ботм.1990.33.1.117. 

Қўшимча ҳаволалар