Dainis Kūla
Даинис Кūла (1959-йил 28-апрелда Латвия ССРнинг Тукумс шаҳрида туғилган) – латвиялик собиқ найза улоқтирувчи, фаолияти давомида Совет Иттифоқи шарафини ҳимоя қилган. Кūла 1980-йилги ёзги олимпия ўйинларида эркаклар ўртасида найза улоқтириш бўйича олтин медални қўлга киритгани билан машҳур бўлиб, бунга эришган (Жāнис Лūсисдан кейин) иккинчи латвиялик спортчи бўлган. Шунингдек, у жаҳон чемпионати бронза медали совриндори, уч карра Совет Иттифоқи[1] ва икки карра универсиада чемпиони.
| Даинис Кūла | |
|---|---|
 | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Жинси | Эркак |
| Фуқаролиги |
 Латвия |
| Таваллуд санаси |
28-апрел 1959-йил Тукумс, Латвия ССР, СССР |
| Бўйи | 1,98 м |
| Вазни | 90 кг |
| Спорт | |
| Мамлакат | Латвия |
| Қайси спорт | Найза улоқтириш |
1980-йилги ёзги олимпия ўйинлари
1980-йилги ёзги олимпия ўйинлари учун тайёргарлик машғулотларида Кūла 90,30 метрга ва олимпия ўйинларига қадар яна ҳам узоқроқ: 92,06 метрга найза улоқтирган. Апрел ойида найза улоқтириш бўйича жаҳон рекордини 96,72 метрга найза улоқтирган венгриялик спортчи Ференc Параги ўрнатган.
Москва Олимпиадасининг саралаш босқичидан Кūла ҳеч қандай қийинчиликларсиз ўтган. Аммо финалда ўзининг дастлабки икки имкониятида ҳам хатога йўл қўйган. Фақат ўн икки финалчидан саккизтасигагина тўлиқ олти марта найза улоқтиришга рухсат берилган. Ҳаммаси Кūланинг учинчи уринишига боғлиқ эди. Учинчи уринишда улоқтирилган найза ён-атрофдаги хонадон ҳовлиларидан бирига бориб тушган. Мусобақа қоидаларига кўра найза белгиланган майдонга санчилсагина уруниш ҳисобга олинарди. Демак, бу уруниш ҳам ҳисобга олинмаслиги керак эди[2]. Бироқ, уй олдига борган ҳакамлар оқ байроқ кўтариб уруниш ҳисобга олинганини тасдиқлашган; бу 88.88 метрлик натижа уни сўнгги уч раундга олиб чиқиш учун етарли эди. Тўртинчи урунишда Кūла 91,20 метрга найза улоқтиради, бу эса мусобақада 90 метрдан ошган ягона уруниш бўлиб, унга олимпия чемпиони номига сазовор бўлиш имконини берди. Иккинчи ўринни Александр Макаров 89,64 метрлик натижа билан қўлга киритган. Шарқий Германиялик Wолфганг Ҳанисч икки Совет иттифоқи вакилидан кейин учинчи ўринни эгаллайди. Мусобақа бошлангунга қадар фаворит ҳисобланган Параги 88,76 метрлик натижа билан саралаш босқичидан ўтган, лекин финалнинг биринчи уч раунди давомида фақат 79,52 метрга найза улоқтиришга эришган ва ўнинчи ўринни эгаллаган.
Ўша пайтларда эски найза дизайнидан фойдаланилганлиги сабабли, найзалар майдонга санчилган ёки санчилмай қолган, натижада ҳакамлар тахминий қарорлар чиқаришга мажбур бўлишган[3]. Кūланинг уруниши олимпия олтинини келтиргани учун машҳурлик даражасига кўтарилган ва бунга Совет расмийлари ўз спортчиларини кўкларга кўтаргани ҳам катта туртки бўлган. Финалда содир бўлган жараён ҳақида бошқа иддаолар ҳам бор эди. Иддаолар совет спортчилари найза улоқтирганда стадион дарвозалари шамол кириши ва найза узоққа учишини таъминлаши учун очилганлиги ва Кūланинг муҳим учинчи уриниши нафақат нотўғри баҳоланган, балки нотўғри ўлчанилганлиги ҳақида бўлган. Бироқ, бу баҳсларнинг ҳеч бири расмий эътирозларга сабаб бўлмаган[2].
Манбалар
- ↑ „Совиэт Чампионшипс“. Атҳлетиcс Wеэклй.
- ↑ 2,0 2,1 Сиуконен, Маркку. Урҳеилутиэто 5 (Финниш). Ой Сcандиа Киржат Аб, 1980. ИСБН 951-9466-20-7.
- ↑ Эрич Бремиcкер. „Wҳй дид тҳе сениор жавелин спеcифиcатион ҳаве то бе чангед?“. 2018-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 27-декабр.