Damaru
Дамару (санскр. ररर) ёки Дамра Ҳиндистон ва Тибетда қумсоат шаклида кичик икки мембранали ноғора. Буддист Ваджраян анъанасида ва ҳиндуизмнинг айрим шаклларида (Шакти, шиваизм) маросим мусиқа асбобидир.
Бу ноғора одатда ёғочдан қилинди. Унинг баландлиги бир неча дюймдан бир неча футгача ўзгариб туради. Унда бир қўл билан ўйналади. Товуш, асосан, дамарнинг тор қисмига ўралган ип ёки тери шнурига бириктирилган тўплар томонидан чиқади. Бундан ташқари, овоз ишлаб чиқаришда шнурда боғланган тугунлар иштирок этиши мумкин. Бирор киши билагининг тўлқинли ҳаракатларидан фойдаланиб, барабанни силкитганда, тўп (ёки тўп) дамарнинг ҳар икки томонига ҳам урилади. Ушбу мусиқа асбоблари кичик ўлчамлари туфайли ҳар қандай саёҳатчи мусиқачилар томонидан ишлатилади. Бундан ташқари, Тибет буддизмининг маросим амалиётида ҳам қўлланади.
Дамару одатда Ҳиндистоннинг барча қитъаларида яхши танилган. Шиваитлар орасида Натаража деб номланган Шива шакли билан боғлиқ бўлиб, уларнинг рамзи ҳисобланади. Тўрт қўлли Натаража, дамаруни, тандава космик рақсини ижро этаётганда, юқори ўнг қўлида ушлаб туради. Дамарунинг асл товуши (зарур) ифодаланади деб ҳисобланади. Санскритнинг барча товушлари Дамарудаги Шива ўйинининг товушларидан келиб чиққанлиги ҳақида афсоналар мавжуд. Ушбу ноғоранинг жанглари дунёни яратишда кучларнинг ритмини англатади ва унинг иккала ярми эркак (лингам) ва аёл (ёни) бошланишини ифодалайди.
Ва бу қисмларнинг алоқаси ҳаётнинг туғилиш жойидир.