Дампфнуделлар (олмонча: Дампфнудел ) — кастрюлкада буғда тайёрланадиган, бир вақтнинг ўзида қовурилган ва буғланган, хамиртурушли хамирдан пилакчалар. Жанубий Германия ва Австрия ошхоналари, шунингдек, Франсия Элзасига хос[1]. Немис ва Австрия таснифларида улар мелшпайзега оид.

Тайёрлаш

Дампфнуделлар хамиртурушли хамиридан тайёрланади, унинг таркибида сут, ун, хамиртуруш, туз, шакар, ёғ (сариёғ), баъзида тухум мавжуд[2]. Хамирдан тухум ёки муштдек катталикдаги шарчалар ҳосил қилинади ва кўтарилиши учун қолдирилади. Улар тагида озгина сут ва сариёғ (Бавария рецепти) ёки шўр сув ва ёғ (Пфалс рецепти) бўлган ёпиқ идишда, идишнинг тагидаги суюқлик буғланганидан кейин олтин жигарранг қобиқ пайдо бўлгунча пиширилади. Усти оқ бўлиб қолиши керак[3].

Тарих

Икки Германия давлати, Бавария ва Рейнланд-Пфалс бу пишириқнинг ватани бўлиш ҳуқуқи ҳақида баҳслашмоқда. Баварияликлар дампфнудлиларни ўзларининг миллий таомлари рўйхатига қўшишди. Аммо Рейнланд-Пфалс Бавариянинг ғалабасини тан олишдан бош тортмоқда. Рейн вилояти қишлоқ хўжалиги вазири-Пфалс Хендрик Геринг (СПД) ўзининг Бавариялик ҳамкасби Ёзеф Миллерга (CСУ) шикоят хати ёзди. Мюнхен вазирлигининг таъкидлашича, буғда пиширилган булочка аниқ Бавария бутун Европа Иттифоқида ҳимоя қилишни хоҳлайдиган номлардан бири бўлмаслиги ҳақида айтган[4][5].

Пфалс аҳолиси ўзларининг ҳақлигининг исботи сифатида қуйидаги воқеани келтирадилар. Ўттиз йиллик уруш пайтида швед эскадрони кичик Фреккенфелд шаҳридан ўтиб, маҳаллий аҳолига, агар улар катта тўлов тўламасалар, уларни репрессия қилиш билан таҳдид қилган. Музокаралар давомида талаб юмшатилган: шаҳарликлар барча аскарларни боқишга тайёр эканликларини билдиришган. Уста новвой Ёханнес Мук, унинг рафиқаси ва хизматкори бу ишни ўз зиммаларига олишди. Улар ҳар бир аскар тўйгунича 1286 та буғда пишган булочка пиширдилар. Бутун эскадрон мамнун бўлиб, заррача босқинчилик ва ўлдирмасдан қишлоқдан чиқиб кетди. Ушбу воқеа хотирасига маҳаллий аҳоли томонидан дарвоза ўрнатилди, унинг аркаси буғда пишган булочка шаклидаги 1286 та тошдан қилинган. Бу дарвозалар бугунги кунгача сақланиб қолган[6].

Фреккенфелддаги дарвоза

Манбалар

  1. ↑ Н. Ф. Симпсон. „Дампфбучтелн — Сwеэт Еаст Думплингс“. Делиcиоус Дайс. 2016-йил 12-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-октабр 2016-йил.
  2. ↑ Эcкҳард Супп: Дуден. Wöртербуч Кочкунст. Вон Амусе-Боуче бис Зиэрсчнеэ. Дуденверлаг, Маннҳеим у. а. 2011, ИСБН 978-3-411-70392-0, Капител: Регионале Геричте им деуцчспрачиген Раум, С. 87.
  3. ↑ „Немецкие булочки на пару «Дампфнуделн»“. 2020-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-феврал.
  4. ↑ Ҳеиßэ Луфт ум диэ Дампфнудел. Ин: Стерн. 14. Жануар 2008.
  5. ↑ Рҳеинланд-Пфалз унд Баерн занкен ум диэ Дампфнудел. Ин: Аллгемеине Зеитунг. (Маинз), 15. Жануар 2008, С. 4.
  6. ↑ „Фреcкенфелдер Гесчичте (Ҳисторй оф Фреcкенфелд)“ (де) (ПДФ) (деадлинк). Cоллеcтиве муниcипалитй оф Кандел. 2016-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-сентабр 2016-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-09-14 санасида архивланган)

Адабиётлар

  • Маркина Л. Г. ДАМПФНУДЕЛ ДАМПФНУДЕЛ // Култура Германии: лингвострановедческий словар / под общэй редаксиэй проф. Н. В. Муравлёвой. — М.: АСТ, 2006. — С. 172. — 1181 с. — 3000 экз. — ИСБН 5-17-038383-5.
  • Wолфрам Сиэбеcк „Дампфнуделн“, . Диэ Деуцчен унд иҳре Кüче. Роwоҳлт Тасченбуч Верлаг, 2008. ИСБН 978-3-499-62290-8. 
  • Эcкҳард Супп. Дампфнуделн // Wöртербуч Кочкунст: Вон Амусе-Боуче бис Зиэрсчнеэ. — Маннҳеим: Дуденверлаг, 2011. — С. 87. — 128 С. — ИСБН 978-3-411-70392-0.
  • Эрҳард Горйс. баерисче Дампфнуделн // Дас неуэ Кüченлехикон. Вон Ааченер Принтен бис Зwисченриппенстücк. — Мüнчен: Деуцчер Тасченбуч Верлаг, 1997. — С. 53. — 599 С. — ИСБН 3-423-36008-9.
  • Чарлес Синcлаир. Дампфнуделн // Диcтионарй оф Фоод: Интернатионал Фоод анд Cоокинг Термс фром А то З. — Сеcонд Эдитион. — Лондон: А & C Блаcк, 2004. — П. 170. — 632 п. — ИСБН 978-1-4081-0218-3.