Dananir
Дананир (8- ёки ИХ аср; вафоти тах. 823 ёки ундан аввал[1]) — Аббосийлар халифалигидаги Куфа шаҳридан бўлган созанда ва шоир. У муҳаддис, шоир ва филолог Абу Яҳё Муҳаммад ибн Кунаса (741 – 823 ёки 824) мулки бўлган[1][2]. Ўз замонасида машҳур бўлган, бироқ бошқа жиҳатдан фақат исми билангина ма’лум бўлгани учун у тавсифий тарзда Дананир жарият Муҳаммад ибн Кунаса (арабча: دنانيرُ جاريةُ محمدِ بنِ كنّاسةَ; сўзма-сўз таржимаси — „Муҳаммад ибн Кунасанинг чўри қизи Дананир“) деб аталади[3][4].
| Дананир دنانير | |
|---|---|
| Таваллуди |
8- ёки ИХ аср Куфа, Аббосийлар халифалиги (ҳозирги Ироқ) |
| Вафоти | тах. 823 (823 ёки 824-йилгача) |
| Касби | араб шоири, хонанда ва ҳикоячи |
| Ижод қилган тиллари | Араб тили |
| Фуқаролиги | Халифалик |
| Фаолият йиллари |
Ислом олтин даври (Аббосийлар даври) |
Дананир муваллада бўлган. Муваллада келиб чиқиши турлича бўлган ота-онанинг фарзанди маъносини англатади[1]. Илмли киши сифатида та’рифланган[2]. Ибн Кунаса уни тарбиялаб, хонанда ва шоир сифатида тайёрлаган. У мумтоз араб тилини пухта биладиган шоир, мусиқа илмидан хабардор ва исте’додли ҳикоячи сифатида тасвирланади[1]. Чиқишларини ўзи яратиб, адабий элита олдида ижро этган[2]. Айтилишича, Ибн Кунаса уни сотиб олиш учун минглаб дирҳам ёки динор таклиф қилинганига қарамай, рад этган. У 823 ёки 824-йилда Ибн Кунасадан олдин вафот этган[1].
Дананир мумтоз араб адабиётида тилга олинади, хусусан Абулфараж Исфаҳоний унинг икки қўшиғидан иқтибос келтиради[2] ва ше’риятини Буҳтурийникидан устун деб мақтайди[1]. У шунингдек Ибн Фадлаллаҳ ал-Умарийнинг энсиклопедия тусидаги тўплами бўлган Масалик ал-абсар асарида ҳам учрайди[1].
Яна қаранг
- Дананир ал-Бармакийя, Аббосийлар даврининг илк даврига оид яна бир қайна (кўпроқ машҳур)
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Гöкпинар, Ясемин. Дер ṭараб дер Сäнгерсклавиннен (Герман). Эргон – эин Верлаг ин дер Номос Верлагсгеселлсчафт, 2021 — 101–103-бет. ДОИ:10.5771/9783956508202. ИСБН 978-3-95650-820-2.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Мcдоналд, Мичаэл В. (1994). „А Минор Эарлй Аббасид Поэт: Муҳаммад Б. Кунāса“. Жоурнал оф Арабиc Литературе. 25-жилд, № 2. 107–108-бет. дои:10.1163/157006494х00022. ИССН 0085-2376.
- ↑ Ибн Фадлаллаҳ ал-Умари. Масāлик ал-абṣāр фī мамāлик ал-амṣāр (ар). Беирут, Лебанон: Дар Ал Котоб Ал Илмияҳ, 2010.
- ↑ Килпатриcк, Ҳиларй (1991). „Wомен ас Поэц анд Чаттелс. Абū ал-Фараǧ ал-Иṣбаҳāнī'с "Ал-Имāʾ ал-Šаwāʾир“. Қуадерни ди Студи Араби. 9-жилд. 161–176-бет. ИССН 1121-2306. ЖСТОР 25802688 — ЖСТОР. „Тҳис ис ин фаcт тҳе мост cоммон wай оф дистингуишинг тҳе славе поэтессес, синcе тҳей лаcк а генеалогй. Сометимес тҳе оwнер ис ментионед ин cонжунcтион wитҳ тҳе наме, э.г. Данāнīр гāрийят Муḥаммад ибн Кūнаса...“
- 8-asr ayol sozandalari
- 8-asr sozandalari
- 9-asr ayol sozandalari
- O‘rta asr xonandalari
- Qiyan
- Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr ayollari
- Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr kishilari
- 8-asr qullari
- Abbosiylar xalifaligida qullar
- Abbosiy xalifalarining cho‘rilari
- Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 9-asr ayollari
- Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 9-asr kishilari
- 8-asr arab shaxslari
- 9-asr arablari
- Kufalik kishilar
- O‘rta asr arab tilidagi xonandalar
- Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
- Oʻlgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
- 9-asr qullari
- Abbosiylar xalifaligida ayol qullar