Daniel Bell
Даниэл Белл – (10-май 1919-йил – 25-январ 2011-йил) [1] америкалик социолог, ёзувчи, муҳаррир ва Ҳарвард университети профессоридир. У "сўнгги уруш даврининг етакчи америкалик зиёлиларидан бири" деб тан олинган[2]. Унинг учта энг таниқли асарлари - Идеология охири, Саноат жамиятининг келиши ва Капитализмнинг маданий зиддиятлари [3].
Даниэл Белл
| |
|---|---|
| Туғилган | 10-май 1919-йил Ню-Ёрк, АҚШ
|
| Ўлган | 25 январ 2011 (91 ёш) Кембридж, Массачусец, Қўшма Штатлар
|
| Алма матер | Ню-Ёрк шаҳридаги Колумбия университети |
| Танилган | Саноатчиликдан кейинги давр |
| Илмий фаолият | |
| Майдонлар | Ижтимоий фан |
| Институтлар | Чикаго университети Колумбия университети Ҳарвард университети |
| Докторантлар | Мустафа Эмирбаер |
| Имзо | |
Биографияси
Ҳаётининг дастлабки қисми
Даниэл Белл 1919-йилда Ню-Ёрк шаҳридаги Манҳаттан пастки шарқий қисмида туғилган. Унинг ота-онаси Бенжамин ва Анна Болоцкй, Яҳудий[4][5] бўлиб, Шарқий Европадан келган. Улар кийим-кечак саноати соҳасида ишлаган[6]. Отаси саккиз ойлигида вафот этади ва у камбағал ўсади, онаси ва катта укаси Лео билан бирга қариндошлари билан яшади[7] [8]. У 13 ёшида оиланинг исми Болоцкйдан Беллга ўзгартирилди[6].
Та'лим
Белл Стуйвесант ўрта мактабини тамомлаган. 1938-йилда Ню-Ёрк шаҳар коллежида бакалавр даражасини олди ва 1938-1939 ўқув йилида Колумбия университетида аспирантурани тамомлади[2][8][9]. У 1961-йилда Колумбияда социология фанлари номзоди илмий даражасини олди, унга ан'анавий докторлик диссертацияси ўрнига "Мафкуранинг охири: 50-йилларда сиёсий ғояларнинг тугаши ҳақида" (1960-йилги иншолар тўплами) ни тақдим этишга рухсат берилди[10].
Карераси
Белл ўз профессионал ҳаётига журналист сифатида бошлади, Тҳе Неw Леадер журналининг (1941–1945) муҳаррири Фортуне журналининг (1948–1958) меҳнат муҳаррири ва кейинчалик Тҳе Публиc Интерест журналининг (1965–1973) муҳаррури (колеж дўсти Ирвинг Кристол билан) бўлди. 1940-йилларнинг охирида Белл Чикаго университети коллежида ижтимоий фанлар бўйича ўқитувчи бўлган. 1950-йилларда у Маданий эркинлик Конгрессига яқин эди[4]. Кейинчалик у Колумбияда (1959-1969) ва кейинчалик 1990-йилда пенсияга кетгунга қадар Ҳарвард социологиясида ўқитди[11].У 1964-йилда Америка сан'ат ва фанлар академияси а'зоси этиб сайланди[12] ва 1978-йилда Америка фалсафа жамияти а'зоси бўлди[13].
Белл шунингдек, 1987-йилда Кембридж университети Америка тарихи ва Кембриджн университетлари профессорлари лавозимида ишлаган. У 1964–1965-йилларда Президентнинг технология комиссияси а'зоси ва 1979-йилда президентнинг 1980-йиллар миллий дастурининг а'зоси сифатида хизмат қилган[14].
Белл Антиоч Ревиэw учун маслаҳатчилар кенгашида ишлаган ва журналда ўзининг энг машҳур иншоларини нашр этган: "Жиноят америкача ҳаёт тарзи" (1953), "Социализм: орзу ва ҳақиқат" (1952), “Япон дафтарчаси” (1958), “Ахлоқ ва ёвузлик: 21-аср маданияти асослари” (2005), “Либерал та’лимни қайта қуриш: асосий дастур” (2011)[15].
Белл Ҳарвард, Чикаго университети ва Америкадаги ўн тўртта университетдан, шунингдек, Япония Эдинбург Напиэр университети ва Кеио университети фахрий даражалар олган. 1992-йилда У Америка социологик ассоциацияси томонидан умрбод ютуқ мукофотига ва 1993-йилда Америка сан'ат ва фанлар академияси томонидан Ижтимоий фанлар учун Талcотт Парсонс мукофотига эга бўлди. 1995-йилда унга Франсия ҳукумати томонидан Тоcқуэвилле мукофоти берилди[16].
Белл Сунторй Фоундатион директори ва Америка сан'ат ва фанлар академияси резиденциясида олим бўлган[17][4].
Бир вақтлар Белл ўзини “иқтисодда социалист, сиёсатда либерал ва маданиятда консерватив” деб та’рифлаган эди[18].
Стипендия
Белл постиндустриализмга қўшган ҳиссаси билан машҳур. Унинг энг та’сирли китоблари: “Мафкуранинг охири” (1960), “Капитализмнинг маданий қарама-қаршиликлари” (1976), “Постиндустриал жамиятнинг келиши” (1973)[19]. Унинг иккита китоби - Мафкуранинг охири ва Капитализмнинг маданий қарама-қаршиликлари Тимес Литерарй Супплемент томонидан ХХ асрнинг иккинчи ярмидаги 100 та энг муҳим китоблар қаторига киритилган. Беллдан ташқари, фақат Ишаё Берлин, Клод Леви-Строус, Алберт Камю, Жорж Оруэлл ва Ханна Арендтнинг иккита китоби шундай рўйхатга олинган.
Тҳе Энд оф Идеалогй
“Тҳе Энд оф Идеологй (1960), Белл ХИХ аср ва ХХ аср бошларида пайдо бўлган қадимги буюк гуманистик мафкуралар тугаб бўлганини ва тез орада янги парохиал мафкуралар пайдо бўлишини таклиф қилади. Бой фаровонлик давлатлари ва турли гуруҳлар ўртасида институционал савдолашувлар кучайиши билан, Беллнинг та'кидлашича, либерал демократияни ағдаришни мақсад қилган инқилобий ҳаракатлар энди ишчилар синфини жалб қила олмайди[20].
Саноатдан кейинги жамиятнинг пайдо бўлиши
Белл “Постиндустриал жамиятнинг келиши: ижтимоий прогнозлашдаги ташаббус” (1973) асарида жамиятнинг янги турини – постиндустриал жамиятни белгилаб берди. Унинг та'кидлашича, постиндустриализм ахборотга ва хизматга йўналтирилган бўлади. Белл, шунингдек, постиндустриал жамият саноат жамиятини ҳукмрон тизим сифатида алмаштиришини та'кидлади.
Беллнинг фикрича постиндустриал жамиятнинг учта таркибий қисми мавжуд:
- ишлаб чиқаришдан хизматларга ўтиш;
- янги илмий асосланган саноатларнинг марказлиги,
- Янги техник элитанинг пайдо бўлиши ва қатламлаштиришнинг янги принципи пайдо бўлди.
Белл шунингдек постиндустриал жамиятнинг учта жиҳатини концептуал жиҳатдан фарқлайди: ма'лумотлар ёки эмпирик дунёни тавсифловчи ма'лумотлар; ма'лумот ёки ушбу ма'лумотларни статистик таҳлил каби мазмунли тизимлар ва нақшларда ташкил этиш; ва билим, бу Белл хулоса чиқариш учун ма'лумотлардан фойдаланиш сифатида тушунади. Белл нашрдан олдин Талcотт Парсонс билан "Постиндустриал жамиятнинг келиши" қўлёзмасини муҳокама қилди.
Капитализмнинг маданий зиддиятлари
Белл "Капитализмнинг маданий қарама-қаршиликлари" (1976) асарида ХХ аср капитализмининг ривожланиши исте'молчи зудлик билан ўзини-ўзи қондиришнинг маданий соҳаси ва иқтисодий соҳада қаттиқ талаб ўртасидаги зиддиятга олиб келди, деб та'кидлайди. меҳнат, маҳсулдор шахслар[21]. Белл буни ўзининг "учта соҳа" методологияси орқали ифодалайди, бу замонавий жамиятни маданий, иқтисодий ва сиёсий соҳаларга бўлиб тақсимлайди.
Беллнинг ташвиши шундаки, урушдан кейинги йилларда фаровонлик давлатининг ўсиши билан кўпроқ аҳоли давлатдан маданий соҳа рағбатлантирадиган гедонистик истакларни бажаришни талаб қилмоқда. Бу давлатнинг доимий ўсиш учун қулай бўлган кучли иқтисодий муҳитни сақлаб қолиш талаби билан боғлиқ. Белл учун рақобатбардош, қарама-қарши талаблар 1970-йиллардаги иқтисодий нотинчлик, фискал босим ва сиёсий қўзғолонларда намоён бўлган давлатга ҳаддан ташқари оғирлик қилади[22].АҚШ сиёсатида муҳим ўзгаришлар пайтида ёзилган "Капитализмнинг маданий зиддиятлари" сўнгги уруш либералисмининг инқирози сабабларини тақдим этади[23].
Ҳаёти
Нора Поташник ва Элаине Граҳам билан биринчи икки никоҳи ажралиш билан якунланди[4]. 1960-йилда[4] Белл адабий танқид олимлари ва Алфред Казин синглиси Пеарл Казин билан турмуш қурган[24]. У ҳам яҳудий эди[25]. Беллнинг ўғли Давид Белл Принcетон университетида франсуз тарихи профессори, унинг қизи Жордй Белл эса 2005 -йилда пенсияга чиқишидан олдин Ню-Ёркнинг Таррйтоwн шаҳридаги Марймоунт коллежида АҚШ хотин-қизлар тарихи ўқитувчиси ва академик ма'муриятчиси эди[26][27].
У 2011-йил 25-январ куни Массачусетцнинг Кембриж шаҳрида уйида вафот этди[6][28].
Асарлари
Мақолалар
- "Тҳе Cоминг Трагедй оф Америcан Лабор." Политиcс, Марч 1944.
- "Тҳе Wорлд оф Молоч." Политиcс, Май 1944, пп. 111–113. Фулл Иссуэ аваилабле.
- "Тҳе Субверсион оф Cоллеcтиве Баргаининг." Cомментарй, Марч 1960, пп. 697–713.
- "Тҳе Револутион оф Рисинг Энтитлемент." Фортуне, 1975.
Китоблар (муаллифлик)
- Wорк анд Иц Дисcонтенц: Тҳе Cулт оф Эффиcиэнcй ин Америcа. Бостон: Беаcон Пресс, 1956.
- Тҳе Энд оф Идеологй: Он тҳе Эхҳаустион оф Политиcал Идеас ин тҳе Фифтиэс. Неw Ёрк: Фреэ Пресс, 1960.
- Тҳе Реформинг оф Генерал Эдуcатион. Гарден Cитй, НЙ: Доубледай Анчор, 1966.
- Тҳе Cоминг оф Пост-Индустриал Соcиэтй: А Вентуре ин Соcиал Фореcастинг. Неw Ёрк: Басиc Боокс, 1973.
- Тҳе Cултурал Cонтрадиcтионс оф Cапиталисм. Неw Ёрк: Басиc Боокс, 1976.
- Лас Cонтрадиccионес Cултуралес Дел Cапиталисмо. Транслатед бй Нéстер А Мíгуэз. Мехиcо: Эдиториал Патриа, 1994.
- Тҳе Wиндинг Пассаге: Эссайс анд Соcиологиcал Жоурнейс, 1960–1980. Cамбридге, Массачусетц: Абт Боокс, 1980.
- Тҳе Соcиал Сcиэнcес Синcе тҳе Сеcонд Wорлд Wар. Писcатаwай, НЖ: Трансаcтион Боокс, 1982.
Манбалар
- ↑ Даниэл Белл, Ҳарвард У. Соcиологист, Ис Деад ат 91, Тҳе Чрониcле оф Ҳигҳер Эдуcатион], Жануарй 26, 2011
- ↑ 2,0 2,1 Дурҳам Петерс, Жоҳн, анд Симонсон, Петер (эдс.) Масс cоммуниcатион анд Америcан соcиал тҳоугҳт: кей техц, 1919–1968, пп. 364–65 (2004) (ИСБН 978-0742528390)
- ↑ Аҳеад оф тҳе cурве, Счумпетер, Тҳе Эcономист, Фебруарй 3, 2011
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Паул Буҳле. „Даниэл Белл обитуарй“. Тҳе Гуардиан (2011-йил 26-январ). Қаралди: 2013-йил 19-сентябр.
- ↑ Жосепҳ Дорман. „Даниэл Белл, 91, а Леадинг Америcан Интеллеcтуал Wҳо Эсчеwед Симплистиc Лабелс“. Тҳе Жеwиш Даилй Форwард (2011-йил 11-феврал). Қаралди: 2013-йил 19-сентябр.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Кауфман, Мичаэл Т. (26 Жануарй 2011). Даниэл Белл, Ардент Аппраисер оф Политиcс, Эcономиcс анд Cултуре, Диэс ат 91, Тҳе Неw Ёрк Тимес
- ↑ „Аҳеад оф тҳе cурве“. Тҳе Эcономист (2011-йил 3-феврал). Қаралди: 2012-йил 3-сентябр.
- ↑ 8,0 8,1 Wатерс, Малcолм. Кей Соcиологисц: Даниэл Белл, пп. 13–16 (Роутледге 1996) (ИСБН 978-0415105774)
- ↑ Аллитт, Патриcк, Тҳе Cонсервативе Традитион. Парт 3 оф 3. п. 40 (Тҳе Теачинг Cомпанй 2009) (ИСБН 1598035509)
- ↑ „Ин Мемориам | Cолумбиа Cоллеге Тодай“. www.cоллеге.cолумбиа.эду. 2022-йил 23-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-январ.
- ↑ Жумонвилле, Неил, эд. Тҳе Неw Ёрк интеллеcтуалс реадер, Ч. 17 (2007) (ИСБН 978-0415952651)
- ↑ „Боок оф Мемберс, 1780–2010: Чаптер Б“. Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес. Қаралди: 2011-йил 30-май.
- ↑ „АПС Мембер Ҳисторй“. сеарч.ампҳилсоc.орг. 2022-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-июл.
- ↑ Wатерс, Малcолм. Даниэл Белл (эн). Роутледге, 2002 — 149-бет. ИСБН 978-1134845569.
- ↑ „Даниэл Белл, Нотед Соcиологист анд Адвисор то тҳе Антиоч Ревиэw, Диэс | Антиоч Cоллеге“. www.антиочcоллеге.эду (2021-йил 9-август). 2017-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-сентябр.
- ↑ Данеси, Марcел. Энcйcлопедиа оф Медиа анд Cоммуниcатион (эн). Университй оф Торонто Пресс, 2013 — 54-бет. ИСБН 978-1442611696.
- ↑ Барнетт, С. А.. Тҳе Реформинг оф Генерал Эдуcатион: Тҳе Cолумбиа Эхпериэнcе ин Иц Натионал Сеттинг (эн). Роутледге, 2017-07-05 — 321-бет. ИСБН 978-1351475358.
- ↑ Гарднер, Мартин. Тҳе Wҳйс оф а Пҳилосопҳиcал Сcривенер, п. 427 (1999 папербаcк эд.)
- ↑ Wатерс, Малcолм (2003), „Даниэл Белл“, ин Ритзер, Георге (муҳ.), Тҳе Блаcкwелл cомпанион то мажор cонтемпорарй соcиал тҳеорисц, Малден, Массачусетц Охфорд: Блаcкwелл, ИСБН 978-1405105958, „Wатерс идентифиэс тҳесе ас тҳе "тҳреэ wоркс тҳат маде Белл фамоус"“ Алсо аваилабле ас: Wатерс, Малcолм „Даниэл Белл“, . Чаптер 6. Даниэл Белл. Wилей, 2003 — 154–177-бет. ДОИ:10.1002/9780470999912.ч7. ИСБН 978-0470999912. Эхтраcт.
- ↑ Странд, Даниэл. Но Алтернативес: Тҳе Энд оф Идеологй ин тҳе 1950с анд тҳе Пост-политиcал Wорлд оф тҳе 1990с, пп. 140–145 (Стоcкҳолм Университй 2016) (ИСБН 978-9176494837)
- ↑ Лиу, Эриc. Ҳоw Боомерс Лефт Ус Wитҳ ан Этҳиcал Дефиcит, Тҳе Атлантиc, Септембер 24, 2010 ("Wҳен Даниэл Белл wроте оф тҳе cултурал cонтрадиcтионс оф cапиталисм – тҳат а селф-денйинг wорк этҳиc леадс то тҳе аффлуэнcе тҳат гивес рисе то селф-гратифйинг плай этҳиc тҳат эндс уп cорродинг тҳе аффлуэнcе – ҳе cоулд алсо ҳаве десcрибед тҳе лифе cйcле оф тҳе Боомерс.")
- ↑ Гилберт, Андреw (Оcтобер 2013). "Тҳе cултуре cрунч: Даниэл Белл'с Тҳе Cултурал Cонтрадиcтионс оф Cапиталисм". Тҳесис Элевен 118: 83–95. дои:10.1177/0725513613500383. ҳттп://тҳе.сагепуб.cом/cонтент/118/1/83.абстраcт.
- ↑ Галбо, Жосепҳ (Wинтер 2004). "Фром Тҳе Лонелй Cроwд то Тҳе Cултурал Cонтрадиcтионс оф Cапиталисм анд беёнд: тҳе шифтинг гроунд оф либерал нарративес". Жоурнал оф тҳе Ҳисторй оф тҳе Беҳавиорал Сcиэнcес 40 (1): 47–76. дои:10.1002/жҳбс.10182. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/12779167.
- ↑ Счудел, Матт. „Соcиологист Форесаw Интернет'с Рисе“. Тҳе Wашингтон Пост (2011-йил 27-январ).
- ↑ Блоом, Алехандер. Продигал Сонс: Тҳе Неw Ёрк Интеллеcтуалс & Тҳеир Wорлд. Охфорд Университй Пресс, 1987 — 385-бет. ИСБН 978-0195051773.
- ↑ Wеддингс; Донна Фарбер, Давид А. Белл, Тҳе Неw Ёрк Тимес, Май 24, 1993
- ↑ Алумни, Тҳе Университй оф Чиcаго Магазине, Вол. 93, п. 41 (2000) (нотинг тҳат Жордй Белл ис ассоcиате аcадемиc деан ат Марймоунт)
- ↑ (26 Жануарй 2011). Даниэл Белл, инфлуэнтиал соcиологист, диэс ат 91, Ассоcиатед Пресс
Ҳаволалар
- Белл'с Тҳе Энд оф Идеологй чаптер 13
- Даниэл Белл, Мастер Буилдер. САМ ТАНЕНҲАУС. НЙТимес. Фебруарй 3, 2011.
- Аргуинг тҳе Wорлд, 1998, Публиc Броадcастинг Сервиcе доcументарй филм феатуринг Натҳан Глазер, Ирвинг Ҳоwе, Ирвинг Кристол, анд Белл
- Спеэч бй Даниэл Белл он Марч 22, 1968, дисcуссинг тҳе неw чараcтер оф Америcан лифе. Аудио фром Тҳе Университй оф Алабама'с Эмпҳасис Сймпосиум он Cонтемпорарй Иссуэс
- Wоркс бй Даниэл Белл ат Интернет Арчиве
- Wоркс бй Даниэл Белл