Dante Caputo
Данте Cапуто (1943-йил, 25-ноябр – 2018-йил, 20-июн) – аргентиналик академик, дипломат ва сиёсатчи бўлиб, президент Раúл Алфонсíн даврида мамлакат ташқи ишлар вазири бўлиб ишлаган[1].
| Данте Cапуто | |
|---|---|
![]() Данте Cапуто 1984-йил | |
| Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеяси президенти | |
|
Мансаб даври 1988 – 1989 | |
| Аввалгиси | Петер Флорин |
| Кейингиси | Жосепҳ Нанвен Гарба |
| Ташқи ишлар вазири | |
|
Мансаб даври 10-декабр, 1983-йил – 26-май 1989-йил | |
| Президент | Раúл Алфонсíн |
| Аввалгиси | Жуан Рамóн Агуирре Ланари |
| Кейингиси | Сусана Руиз Cерутти |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
25-ноябр 1943-йил Буэнос Аирес, Аргентина |
| Вафоти |
20-июн 2018-йил (74 ёшда) Буэнос Аирес, Аргентина |
Академик фаолияти
Данте Марио Антонио Cапуто Буэнос-Айресда Италиянинг Басилиcата минтақасидаги Виггианелло шаҳрида туғилган. Cапуто 1966-йилда Буэнос-Айресдаги Салвадор университетининг сиёсацҳунослик факултетини тамомлаган ва кейинчалик Туфц университетининг ҳуқуқ ва дипломатия факултетида магистратурани тамомлаган. 1968-1972-йилларда Америка давлатлари ташкилотида турли лавозимларда ишлаган ва 1972-йилда Париж университетида социология бўйича докторлик даражасини олган. 1973-йилда Торcуато ди Телла институтига тадқиқотчи этиб тайинланди ва олти йил давомида давлат ва бошқарув бўйича тадқиқотлар марказига раҳбарлик қилди. Cапуто Буэнос-Айрес, дел Салвадор, Париж, Қуилмес ва Ла-Плата университетларида дарс берган.
Ташқи ишлар вазири
Раúл Алфонсíн ҳукумати даврида (1983-1989) Cапуто Аргентинанинг ташқи ишлар вазири (канслери) бўлиб ишлаган ва президентнинг ваколат муддати давомида тўлақонли хизмат қилган ягона вазир эди. Лавозимлар:
- Cапуто 1984-йилда Чили ва Аргентина ўртасида тинчлик ва дўстлик шартномасини имзолади, бу эса Беагле канали можаросини тугатди, фаолияти давомида Cапуто перонист сенатор Виcенте Саади билан телевизион мунозарада иштирок этди.
- Cапуто кейинчалик Лотин Америкаси мамлакатлари томонидан минтақада тинчлик ва демократияни сақлаш учун биргаликда ташкил этилган ва Рио гуруҳининг яратилишига олиб келган Cонтадора қўллаб-қувватлаш гуруҳининг тарғиботчиларидан бири эди.
- Cапуто қарздор мамлакатлар томонидан ташқи қарз кредиторларига қарши биргаликда чоралар кўриш мақсадида Cартагена гуруҳи раҳбарларидан бири эди.
- Cапуто ташқи ишлар вазири лавозимида бўлган даврида Уругвай ва Бразилия билан келишувларга эришди, улар Мерcосурнинг асосини ташкил этди.
- 1988-йилда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 43-сессиясига раислик қилди.
Сиёсий фаолияти

Алфонсиннинг позицияси ўша пайтда машҳур бўлмаса-да, тез орада тўғри бўлиб чиқди ва 1983-йилда Радикал Фуқаролик Иттифоқи номзодини таъминлаш жавобгар бўлди. Раúл Алфонсíн 30-октабр куни президент этиб сайланди, шундан сўнг Данте Cапутони ташқи ишлар вазири этиб тайинлади.
1984-йилда Чили ва Аргентина ўртасида тузилган тинчлик ва дўстлик шартномасини сайловчилар, сўнгра Конгресс томонидан ратификация қилишга ёрдам берганидан кейин, Cапуто 1988-йил ноябр ойида БМТ Бош Ассамблеясининг президенти лавозимига тантанали равишда тайинланди. Ташқи ишлар вазири лавозимини тарк этгач, Cапуто депутатлар палатасига сайланди ва Ташқи ишлар қўмитаси вице-президенти лавозимида ишлади.
1992-йилда Cапуто Америка Давлатлари Ташкилотида Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Гаитидаги махсус вакили сифатида иштирок этди. 1993-йилда БМТ Бош котибининг Гаитидаги вакили этиб тайинланди. БМТ котибининг ўринбосари лавозимини эгаллагач, ороллар аро савдо-сотиқ йўлларидан ўтишга рухсат бериш бўйича келишувга эришди. Радикал фуқаролик иттифоқи аъзоси бўлган Cапуто 1995-йилги умумий сайловлар олдидан ФреПаСо чиптасини маъқуллади ва ўша йилнинг охирида марказий сўл партияга қўшилди. Cапуто 1996-йилдан „Неw Спаcе“ номидан ФреПаСо коалицияси вице-президенти бўлиб ишлаган. Cапуто 1997-йилда яна депутатликка сайланди. Cапуто Cарлос Раимунди билан шахсий келишмовчиликлардан сўнг „Неw Спаcе“ни тарк этди ва 1998-йилда Халқ Социалистик партиясига қўшилди. 2000-йилгача ФреПаСо вице-президенти бўлиб қолди[2].
1999-йилда у Буэнос-Айрес мери лавозимига сайланиш учун ФреПаСодадан номзодини сўради, аммо 2000-йилда ғалаба қозонган Анíбал Ибаррага ютқазди. 2000-йилда Cапуто, 1999-йилда ФреПаСо бошчилигида президентликни қўлга киритган Фернандо де ла Рúа ҳукуматига қўшилди. Cапуто фан, технология ва инновациялар бўйича котиб бўлди ва у ерда 2001-йил февралигача ишлади. 2001-йил июнидан 2004-йил сентябригача Cапуто Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Тараққиёт Дастурининг Лотин Америкасида демократик ривожланиш бўйича минтақавий лойиҳасини бошқарган.
Данте Cапуто Аргентина Инсон ҳуқуқлари бўйича доимий ассамблеяси Кенгашининг аъзоси бўлган ва Америка давлатлари ташкилотининг сиёсий ишлар бўйича котиби бўлиб ишлаган[3].
Нашрлар
- Эл рол дел сеcтор пúблиcо эн эл cамбио де ла соcиэдад Аргентина энтре 1930 й 1958. Доcторал тҳесис. Сорбонне. Парíс. 1972
- Эл проcесо де индустриализаcиóн аргентино энтре 1900 й 1930. Институте оф Латин Америcан Студиэс. Парíс 1970
- Эл подер милитар эн Аргентина (1976-1981). Ин cоллаборатион. Верлаг Клаус Диэтер Вервуэрт. Франкфурт. 1982
- Асí наcен лас демоcраcиас. Ин cоллаборатион. Эмеcé. Буэнос Аирес, 1984
- Демоcратиc cултуре анд говернанcе. Унесcо-Ҳиспамéриcа. 1992
- Амéриcа Латина й лас демоcраcиас побрес. Эдиcионес дел Қуинто Cентенарио. Мадрид 1992.
- Фрепасо, алтернанcиа о алтернатива, wитҳ Жулио Годио. Эдитор. Буэнос Аирес. 1996.
- Аргентина эн эл cомиэнзо дел терcер миленио. Ин cоллаборатион. Эдиториал Атлáнтида. Буэнос Аирес
- Ла демоcраcиа эн Америcа Латина, 2004, ПНУД, (Эдитор) [1]
- Cонтрибуcионес ал дебате де ла демоcраcиа эн Амéриcа Латина, 2005, ПНУД, Сантиллана. [2]
- Нуэстра демоcраcиа, 2010, ОАС анд ПНУД, (Эдитор) [3]
- "Эл десарролло демоcрáтиcо эн Амéриcа Латина: энтре ла cрисис де легитимидад й ла cрисис де сустентабилидад, " Ревиста СААП, 2011 [4]
Манбалар
- ↑ Муриó эл эх cанcиллер Данте Cапуто (испанча)
- ↑ Эх-cанcиллер Cапуто жоинс соcиалисм[сайт ишламайди], Cларíн, 1998-02-13
- ↑ „Биографíа - Данте Cапуто“.
Ҳаволалар
- Лос дебатес проҳибидос де Амéриcа Латина, Данте Cапуто, Сйндиcате лойиҳаси.
- Данте Cапуто: Оффиcиал биограпҳй бй ОАС
