Darnitsa konslageri
Дарница конслагери — 1941-йилда фашистлар Германияси ишғолчилари томонидан Киэвнинг Дарница вилоятида яратилган совет ҳарбий асирлари учун конслагер.
Киэв операцияси пайтида қуршаб олинган юз минглаб ҳарбий асирлар лагерга олиб келинган. Минглаб чарчаган маҳбуслар консенрацион лагерга кетаётганда ҳалок бўлди ёки отиб ташланди. Лагерни тезкор ташкил этиш учун немислар баланд қарағайларни тиканли сим билан қоплаган Дарница ўрмонидан фойдаланганлар. Маҳбусларга беш кун давомида овқат берилмаган, сув ҳам берилмаган. Одамлар ўт ейишган, ёмғир сувини ичишган, бу дизентерия ва оммавий ўлимга олиб келган. Сентябр ойининг охирида, Дарница лагерининг қисмларидан бирида чарчаган ва умидсиз маҳбуслар оммавий қочиб кетишди. Ўн олти минг ҳарбий асирдан фақат тўрт минг нафари қочишга муваффақ бўлди, қолганлари отиб ташланди. лефт|тҳумб|267х267пх| Дарница конслагеридаги шаҳидлар учун ёдгорлик 1941-йил сентябр ойидан бошлаб лагер расмий равишда „Киев-ост“, 1942-йил январдан — Сталаг 339 Киев-Дарниза деб номланган. Лагер тахминан 1,5×1 км майдонни эгаллаган. Ҳудуд 3,5–4 м баландликдаги тиканли сим билан ўралган ва турли сектор ва бўлимларга бўлинган. Бурчакларда пулемётли миноралар турарди. Хавфсизликни итлар билан махсус танланган қўриқчилар амалга оширди. Кичкинагина қоидабузарлик ёки норозилик билдириш учун маҳбуслар отиб ташланди, итоацизлиги учун этиклар билан калтаклашди, итларга талатиларди. 1942-йил баҳорида фашистлар уч мингга яқин ҳарбий асирлар бўлган бир нечта казармаларни ёқиб юборишган.
1943-йил июн ойида конслагер асирлари Бердичевга кўчирилди. Ниҳоят, 1943-йил сентабрида, Қизил Армия Киевни озод қилишдан икки ой олдин лагер ўз фаолиятини тўхтатди. Дарница конслагерида текширув ўтказган расмий давлат комиссиясига кўра, унда ҳалок бўлганларнинг умумий сони 68 мингга яқин кишини ташкил қилган. Лагерда жами 300 мингга яқин одам ўтирган.
1968-йилда собиқ конслагер ўрнида Совет фуқаролари, Қизил Армия аскарлари ва офицерлари хотирасига ёдгорлик мажмуаси қурилди. Унинг муаллифлари Валентин Зноба ва Александр Малиновский эди. Дарница конслагерида ҳалок бўлганлар учун ёдгорликлар Стансия майдонида ва Харков шоссеси Симферополская кўчаси билан кесишган майдонда ўрнатилди.
Ҳаволалар
- Дарница концлагери ҳақида тарихий маълумотлар (мавжуд ҳавола)
- Лагер фотосуратлари ва ўлганлар рўйхати
- Лагернинг умумий кўриниши ва ҳозирги ҳолати
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |