Darveshxon

Дарвешхон (Дарвеш султон) (?—1578-йил декабр) — Тошкент ва Туркистон ҳокими (1556—1578). Шайбонийлар ўзбек сулоласи вакили. Мирзо Улуғбек ва Суюнчхўжахонларнинг авлоди. Бароқхоннинг (Наврўз Аҳмадхоннинг) тўнғич ўғли. Укаси Бобо султон билан бирга Мовароуннаҳрда ҳукмрон бўлиш учун Бухоро хонлиги ҳукмдорлари Искандархон ва Абдуллахон ИИларга қарши урушлар олиб борган. Хусусан, 1557-йил Илонўтти мавзеида Абдуллахон ИИ қарши жанг қилган. Унда Абдуллахон ИИ Дарвешхонга ёрдамга ошиққан Бобо султон қўшинини Дарвешхон билан бирлашишига йўл қўймай, уларни алоҳида-алоҳида енгган. Дарвешхон бу мағлубиятдан сўнг бир мунча вақтгача Абдуллахон ИИ билан иттифоқликда бўлган, жумладан, Абдуллахон ИИнинг Хуросонга қилган юришида (1567) Дарвешхон ўз биродари (укаси) Тоҳир султонни кўп қўшин билан ёрдамга юборган. Бироқ Бобо султон Абдуллахон ИИга бўйин эгмай курашни давом эттирган, у 1578-йил қишида Тошкентда исён кўтариб Дарвешхонни қатл этган. Бундан хабар топган Абдуллахон ИИ Дарвешхоннинг ўчини олиш баҳонасида Тошкентга юриш қилиб, Чирчиқ жангида (1579-йил 18-апрел) Бобо султон қўшинини тор-мор келтирган. Бобо султон Туркистонга қочиб кетган.

Адабиёт

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
• Ахмедов Б.А., История Балха, Т., 1982; История Ўзбекистана, т.З, Т., 1993; Материали по истории казахских ханств ХВ— ХВИИИ веков, Алма-Ата, 1969.
• Ҳофиз Таниш Ал-Бухорий, Абдулланома, 1- ва 2-китоб, Т., 1999—2000.