Darxonariq
Дархонариқ (қадимги номи Тархон Сайёд ариғи) – Тошкент вилояти ва шаҳридан ўтувчи Салор каналининг ҳозирги темир йўл кўпригидан юқорироқда ўнг қирғоғидан бошланувчи бўлими. 1950-йиллар охирида юқори ўзани текислаб юборилгач, қолган қисми Оққўрғон каналининг чап ирмоғига айлантирилди. Асосан шимоли-шарқдан жануби-ғарбга томон оқади. Бош қисми Оққўрғон каналининг Мудофаачилар кўчаси билан кесишган жойида жойлашган.
| Дархонариқ | |
|---|---|
Оққўрғон ва Дархон каналлари | |
| Тавсиф | |
| Узунлиги | 3,1 км |
| Сув сарфи | 0,115 м³/с |
| Сув оқими | |
| Бошланиши | Оққўрғон (ариқ) |
| Жойлашуви | |
| Давлат | О'збекистон Республикаси |
Тавсифи
Дархон каналининг узунлиги 3,1 км, шундан 2,27 км қисми бетонланган. Каналдаги сув оқими энг ками кунига 20 м³, ўртача – 30 м³, максимал – 60 м³. Сув сарфи 0,155 м³/сек. Мирзо Улуғбек шаҳар тумани ҳудуди орқали оқиб ўтади[1].
Илгари Салор каналининг бир қисми бўлган тахминан, замонавий Тошкент ҳалқа йўли ҳудудида асосий ўзандан ажралиб чиққан. Каналнинг узунлиги қарийб 6,5 км (6 верст 35 метр) бўлган, замонавий Қўқон йўли кўчасидан бироз олдинроқда тугаган[2].
1950-йилларнинг охирида оқимнинг юқори қисми текислаб ташланган, пастки қисми Оққўрғон каналининг чап тармоғига айлантирилди. Дархон ариғининг ҳозирги бошланиш нуқтаси Оққўрғоннинг Мудофаачилар кўчаси билан кесишга чорраҳасида жойлашган. Канал ушбу кўча бўйлаб шарққа оқади, Оққўрғон кўчаси остидаги кўприк қувурлари орқали оқиб ўтади, унинг ёнидан жануб томонга йўналади. Мустақиллик кўчасидан олдин ер остига ўтади, хиёбондан кейин ғарбга бурилади. 1980-йилларда Дархон Абдуҳамид Қаюмов кўчасига оқиб келади.
1972-йилда таъмирланган, 3 та дюкер, 7 та кўприк қувури, 9 та тармоқга эга бўлиб, суви 200 гектар майдонни суғориш учун ишлатилади. Канал оқова сувлар билан ифлосланган.
Тарихий воқеалар
1865-йил 8-майда Салор ва Дархон каналлари ўртасида лашкарбоши Алимқул қўмондонлиги остидаги Қўқон хонлиги қўшинлари ва Россия империяси қўшинлари отряди ўртасида тўқнашув бўлиб ўтган. Аскарлар генерал Михаил Черняэв томонидан разведка учун юборилган эди. Дархон соҳилларида қўқонликлар мудофаа позицияларини эгалладилар. Кучли отишма билан бошланган бу русларнинг Шўртепа ҳудудидаги (Қорасув ва Кичкина-Қорасув қўшилиш жойида) қароргоҳига чекинишига олиб келди.
Тошкент забт этилгандан кейин Дархон канали Янги шаҳар қисмидаги биринчи кварталлари худудидан оқиб ўтган[3].
Адабиёт
- ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
Манбалар
- ↑ Атлас «Ташкент» малый. Выпуск 1 (2007—2008 г.). Ташкент: Госкомгеодезкадастр, 2007 — 41-бет. ИСБН 978-9943-15-128-4.
- ↑ „Постановление № 282 Кабинета Министров Республики Узбекистан о мерах по улучшению санитарного состояния и благоустройства каналов на территории города Ташкента от 16 октября 2013 года. Приложение № 3. Перечень передаваемой в ведение Специализированного управления части системы магистральных каналов и сооружений, расположенных на территории города Ташкента“ (деадлинк). 2014-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 27-декабр.
- ↑ „Старый Ташкент. Улица Ассакинская“ (деадлинк). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 21-декабр.
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |