Dasht quyoni
Дашт қуёни (лотинча: Сйлвилагус аудубонии) – Америка қуёнлари (Сйлвилагус) туркумига мансуб Лагоморфлар] турларидан бири. . Бу турнинг лотинча номи таниқли америкалик табиацҳунос ва рассом Жон Жеймс Аудубон шарафига берилган[1].
Илмий таснифлаш | |
|---|---|
| Олам: | Ҳайвонлар |
| Бинар номи | |
|
(Баирд, 1858) | |
Диапазон
Дашт қуёни Шимолий Америка қитъасининг ғарбий қисмида шарқий Монтанадан ғарбий Техасгача ва АҚШ шимолий ва марказий Мексикада тарқалган. Ғарбда унинг диапазони марказий Невада ва жанубий Калифорния ва Мексика штати Бажа Калифорния[2]. У тоғларни 2000 м (6600 фут) гача баландликка кўтаради. Бу, биринчи навбатда, Америка жануби-ғарбий қисмидаги қуруқ, чўлга яқин ўтлоқлар билан боғлиқ; Гарчи у Америка Қўшма Штатларининг ғарбий қисмидаги Андоза:Нп3 каби камроқ қурғоқчил яшаш жойларида ҳам бўлиши мумкин.
Тавсиф
Дашт қуёни Европа қуёнига жуда ўхшайди, гарчи унинг қулоқлари сезиларли даражада каттароқ ва кўпинча тик туради. Бу, шунингдек, „Сйлвилагус“ туркумидаги энг ижтимоий ҳисобланади. Чўл қуёнлари кўпинча овқатланиш учун кичик гуруҳларга йиғилади. Дашт қуёнлари бошқа ҳайвонлар ясаган тешиклардан фойдаланадилар, уларни ўзлари ясашни билишмайди. Барча америкалик қуёнларга ўхшаб, даштнинг думи юмалоқ, пастки томони оқ рангда, қуён қочиб кетганда аниқ кўринади. Дашт қуёнининг ранги оч кулранг-жигарранг, қорнида деярли оқ мўйнали. Катталар узунлиги 33 дан 43 см гача, вазни эса 1,5 кг гача. Қулоқларнинг узунлиги 8 дан 10 см гача, орқа оёқлари эса тахминан 7,5 см узунликда. Жинсий диморфизм аҳамияциз, урғочилар одатда эркакларникидан каттароқдир, лекин уларнинг уй оралиғи анча кичикроқ, тахминан 60 000 квадрат метрга нисбатан тахминан 4000 квадрат метр. эркаклар[3].== Хулқ-атвор ==
га қараганда ўз турларига нисбатан кўпроқ ижтимоий ва бағрикенгроқдир.
Дашт қуёнлари одатда куннинг ўртасида фаол эмас, лекин улар эрта тонгда ёки кечқурун кўринади. Улар асосан донни истеъмол қиладилар, лекин улар бошқа кўплаб ўсимликлар, ўтлар, сабзавотлар ва ҳатто кактусларни ҳам истеъмол қилишлари мумкин. Улар камдан-кам ҳолларда суғориш жойига муҳтож бўлиб, керакли намликни асосан ўзлари истеъмол қиладиган ўсимликлардан ёки шудринг билан бирга оладилар. Аксарият лагоморфлар сингари, бу копрофаг нажасини чайнаб, қайта ҳазм қилади. Бу сизга кўпроқ озуқа моддаларини олиш имконини беради[3].
Кўпгина чўл ҳайвонлари қуёнларни, шу жумладан йиртқич қушларни, турли мустелидларни (жумладан, келинлар), қўйларни, қизил ва Канада силовини, бўрилар, пумалар, илонлар, одамлар ва баъзан гопҳерс[4]. Жануби-ғарбий ҳиндулар уларни гўштлари учун овлашган, аммо мўйна ва терисидан ҳам фойдаланганлар.
Йиртқич пайдо бўлганда дашт қуёнининг одатий хатти-ҳаракати тез зигзагларда қочишдир, қуён эса соатига 30 км дан ошиқ тезликка эриша олади. Улар ўзларини кичик йиртқичлардан ёки бошқа дашт қуёнларидан олдинги панжалари билан зарбалар ва итаришлар билан ҳимоя қиладилар[3].
Ёшлар саёз чуқурликда ёки эрдан юқорида туғилади, лекин улар туғилганда улар ожиз бўлиб, уч ҳафта давомида уядан чиқмайди. Иқлим шароитлари ва озиқ-овқат мавжудлиги рухсат этилган ҳолларда, урғочилар йилига бир неча марта туғишлари мумкин. Сйлвилагус жинсининг бошқа вакиллари сингари, дашт қуёнлари, Европа қуёнидан фарқли ўлароқ, чуқурчалар ижтимоий тизимини ташкил қилмайди, лекин бошқа баъзи Лагоморфлар билан солиштирганда, улар жуда бардошлидир. яқин атрофдаги бошқа шахсларнинг мавжудлиги.
Озиқлантириш биомеханиклари
Орқа оёқ-қўлларида ўтириб овқатланадиган синcап ва чипмунклардан фарқли ўлароқ, овқатни олд панжалари билан ушлаб, уни тезда эйиши, айлана бўйлаб айлантириши мумкин, дашт қуёнлари, барча лагоморфлар сингари, тўрт оёқда овқатланадилар ва фақат улар билан овқатланишлари мумкин. тумшуқ учи ёрдамида овқатни ҳаракатга келтиринг ва созланг. Қуён озиқлантиришни бошлаш учун олдинги панжаларини ишлатадиган ягона вақт – бу ўсимлик тўғридан-тўғри боши устида жойлашган тирик ўсимликда. Қуёнлар новдани эгиш учун панжаларини кўтариб, қўли етадиган озиқ-овқат манбасини тортиб олишади.
Озиқлантириш биомеханиклари
Орқа оёқ-қўлларида ўтириб овқатланадиган синcап ва чипмунклардан фарқли ўлароқ, овқатни олд панжалари билан ушлаб, уни тезда эйиши, айлана бўйлаб айлантириши мумкин, дашт қуёнлари, барча лагоморфлар сингари, тўрт оёқда овқатланадилар ва фақат улар билан овқатланишлари мумкин. тумшуқ учи ёрдамида овқатни ҳаракатга келтиринг ва созланг. Қуён озиқлантиришни бошлаш учун олдинги панжаларини ишлатадиган ягона вақт – бу ўсимлик тўғридан-тўғри боши устида жойлашган тирик ўсимликда. Қуёнлар новдани эгиш учун панжаларини кўтариб, қўли етадиган озиқ-овқат манбасини тортиб олишади.
Манбалар
- ↑ Беоленс Б., Wаткинс М., Грейсон М., Тҳе Эпонйм. Сутемизувчилар луғати. Балтимор: Жонс Хопкинс университети нашриёти. Б. 20.
- ↑ .иуcнредлист.орг/детаилс/41297/0 „Мексика лагоморфларни сақлаш ва ўрганиш ассоциацияси (АМCЕЛА), Ромеро Малпика, Ф.Ж. & Рангел Кордеро, Ҳ. (2008). Сйлвилагус аудубонии. ИУCН Қизил ро'йхати хавф остида бо'лган турлар. Версия 2009.2. Табиатни муҳофаза қилиш халқаро иттифоқи. 2010-йил 1-февралда олинди.“. 2016-йил 14-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 19-сентябр.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 , архивсана= параметри ҳам кўрсатилиши зарур. „Чо'л пахта қуёни“. Невада ёввойи табиат департаменти. Қаралди: 5 январ 2013 йил.
- ↑ „Шарқий г'о'запояларни овлайди.“ (деадлинк). 2013-йил 29-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-декабр.
Ҳаволалар
- Беоленс Б., Wаткинс М., Грайсон М., Тҳе Эпонйм Диcтионарй оф Маммалс. Балтиморе: Тҳе Жоҳнс Ҳопкинс Университй Пресс. П. 20.
- ҳттпс://www.иуcнредлист.орг/спеcиэс/41297/45190821