Daussahak
Дауссаҳак (франсузча: Даоуссаҳак), шунингдек, идаксаҳак (франсузча: Идаксаҳак) — Бербер халқи, Менака ва Инéкар , шунингдек , Гао вилоятининг Ансонго Cерcле Талатае, шимоли-шарқий Малининг[1][2] яшовчи халқ.
Малидаги Дауссаҳак аҳолиси 30 минг кишини ташкил қилади. Аксарият халқ вакиллари сунний исломни қабул қиладилар, гарчи улар исломгача бўлган кўплаб анимистик амалиёт ва эътиқодларни сақлаб қолишган[1].
Асосан халқи Тадаксаҳакнинг Сонгаи тилида[3]. Бироқ, у аста-секин бошқалар билан алмаштирилади, шу жумладан тауллеммет[4].
Тарихи
Дауссаҳак ҳеч қачон франсуз мустамлакачилиги остида бўлмаган ва 1950-йилларгача босқинчилар билан зиддиятда бўлмаган[5][6]. 1963-йилда Дауссаҳаклар бошқа туарег қабилалари билан биргаликда Мали ҳукуматига қарши исён кўтардилар. 1962-1964-йиллардаги туареглар қўзғолони деб номланувчи қўзғолон шафқацизларча бостирилди[7]. Дауссаҳак эркаклари ҳам Туарег ребеллион (1990–1995) қатнашган ва Азавад Халқ озодлик фронти (шунингдек, парчаланган Араб Мовемент оф Азаwад)[7][8] га қўшилган.
Бугунги кунда Дауссаҳак ва Фулбе ўртасидаги тўқнашувлар ва қуролли тўқнашувлар Малидаги Гао минтақаси ва Нигердаги Оуаллам Департмент департаменти[9][10] ҳудудида ер, ҳайвонлар ва сув учун давом этмоқда.
Дауссаҳаклар бир вақтлар туарег халқи Иwеллеммедан пеопле таркибига кирган ва алоҳида каста ташкил этган. Улар юқори табақалар учун чорва назоратчилари бўлиб, шунингдек, илоҳиёт мутахассислари ҳисобланган. ВИИИ—ИХ асрлар оралиғида улар ҳозирги Малидаги Гаонинг шарқий томонига кўчиб ўтган. Дауссаҳак халқи Саҳрои Кабир бўйлаб жанубга кўчиб ўтган биринчи туарег халқларидан бири, шунингдек, бу ҳудуддаги биринчи мусулмон халқлардан бири эди[3].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Пҳиллипс, Давид Ж.. Пеоплес он тҳе мове : интродуcинг тҳе номадс оф тҳе wорлд. Cарлисле: Пиқуант, 2001. ИСБН 1-903689-05-8, 978-1-903689-05-9, 0-87808-352-9, 978-0-87808-352-7.
- ↑ Р Чристиансен-Болли. А Граммар оф Тадаксаҳак, а Нортҳерн Сонгҳай Лангуаге оф Мали: Суммарй. Лейден: Издательство Лейденского университета.
- ↑ 3,0 3,1 CМ Бенíтез-Торрес. Инфлеcтионал вс. Дериватионал Морпҳологй ин Тагдал: А Михед Лангуаге Ин Селеcтед Проcеэдингс оф тҳе 38тҳ Аннуал Cонференcе он Африcан Лингуистиcс, эд. (2009)
- ↑ Мичаэл Ж Руэcк; Ниэлс Чристиансен. Нортҳерн Сонгҳай лангуагес ин Мали анд Нигер, а соcиолингуистиc сурвей. Суммер Институте оф Лингуистиcс, 1999.
- ↑ Номадес эт cомманданц : администратион эт соcиéтéс номадес данс л'анcиэнне А.О.Ф.. Парис: Картҳала, 1993. ИСБН 2-86537-420-3, 978-2-86537-420-5.
- ↑ Боиллей, Пиэрре.. Лес Тоуарегс Кел Адагҳ : дéпенданcес эт рéволтес : ду Соудан франçаис ау Мали cонтемпораин. Парис: Картҳала, 1999. ИСБН 2-86537-872-1, 978-2-86537-872-2.
- ↑ 7,0 7,1 Жеан Себастиан Леcоcқ. Тҳат Десерт ис Оур Cоунтрй: Туарег Ребеллионс анд Cомпетинг Натионалисмс ин Cонтемпорарй Мали (1946-1996). Университеит ван Амстердам, 2002.
- ↑ Баленcиэ, Жеан-Марc.. Мондес ребеллес : гуэррес cивилес эт виоленcес политиқуэс, Эд. рев. эт аугм, Парис: Эд. Мичалон, 1999. ИСБН 2-84186-091-4, 978-2-84186-091-3.
- ↑ „Дес Тоуарег Даоуссаҳак онт уне фоис де плус аттақуé нос паисиблес éлевеурс“ (фр). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-июн.
- ↑ „Ле Нигер веут сécурисер са фронтиèре авеc ле Мали, тҳéâтре де бандитисме армé“ (фр).