Давид Бен-Гурион (ибронийча: <пҳонос филе="ҳе-Давид_Бен_Гурион.огг">דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹן</пҳонос>‎, туғилгандаги исми: Давид Ёсеф Грин (идишча: דוד יוסף גרין); 1886-йил 16-октябр, Плонск, Плоцк губернаторлиги, Россия империяси – 1973-йил 1-декабр, Тел-Авив, Исроил[1]) – яҳудий сиёсат ва давлат арбоби, сионизмнинг йирик намояндаси, Фаластиндаги яҳудий ишчи ҳаракати раҳбари ва Исроилнинг биринчи Бош вазири (1948—1953 ва 1955—1963). Исроил давлатининг асосчиларидан бири[2]..

Давид Бен-Гурион
דוד בן-גוריון‬

Бен-Гурион 1960-йилда
Биринчи Исроил Бош вазири
Мансаб даври
1955-йил 3-ноябр – 1963-йил 26-июн
Президент
Бош вазир
  • Моше Шаретт
  • ўзи
Ўтмишдоши Моше Шаретт
Вориси Леви Эшкол
Мансаб даври
1948-йил 17-май – 1953-йил 7-декабр
Президент
Бош вазир ўзи
Ўтмишдоши янги лавозим
Вориси Моше Шаретт
Исроил Муваққат Давлат Кенгаши раиси
Мансаб даври
1948-йил 14-май – 1948-йил 16-май
Ўтмишдоши Чаим Wеизманн
Вориси янги лавозим
Мудофаа вазири
Мансаб даври
1955-йил 21-феврал – 1963-йил 26-июн
Ўтмишдоши Леви Эшкол
Вориси Пинҳас Лавон
Мансаб даври
1948-йил 14-май – 1954-йил 26-январ
Ўтмишдоши Пинҳас Лавон
Вориси янги лавозим
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Давид Грин

16-октябр 1886-йил
Плонск, Конгресс Поланд, Россия империяси
Вафоти 1-декабр 1973-йил(1973-12-01)
(87 ёшда)
Рамат Ган, Исроил
Фуқаролиги
Сиёсий партияси
Турмуш ўртоғи
Паула Мунwеис
(турм. 1917; ваф. 1968)
Болалари 3
Алма матер Истанбул университети
Имзоси

Исроилнинг биринчи ўнта ҳукуматида мудофаа вазири (1948—1954, 1955—1963), учинчи Исроил ҳукуматида транспорт вазири (1952). Социалистик-сионистик Мапаи партияси асосчиси ва раиси (1930—1963), Исроил яҳудий агентлиги раиси (1935—1948). Кнессетнинг 1–7-чақириқлари депутати (1949—1970)[3].

Давид Бен-Гурион 1948-йил 14-майда Исроилнинг Мустақиллик Декларациясини ўқиб чиқади ва янги давлат бошқарувини ўз зиммасига олади. Бен-Гурион бошчилигида 1947—1949-йиллардаги араб-исроил урушида Исроил ўз мустақиллигини тасдиқлади. Айнан у яҳудий давлатининг пойдеворини қўйган, асосий масалаларни ҳал қилиш ва Исроил давлатининг асосий институтларини шакллантиришга бевосита таъсир кўрсатган.

Адабиётлар

  • Аронсон, Шломо. "Леадершип, превентиве wар анд территориал эхпансион: Давид Бен-Гурион анд Леви Эшкол." Исраэл Аффаирс 18.4 (2012): 526–545.
  • Аронсон, Шломо. "Давид Бен-Гурион анд тҳе Бритиш Cонститутионал Модел." Исраэл Студиэс 3.2 (1998): 193–214. онлине
  • Аронсон, Шломо. "Давид Бен-Гурион, Леви Эшкол анд тҳе Струггле овер Димона: А Прологуэ то тҳе Сих-Дай Wар анд иц (Ун) Антиcипатед Ресулц." Исраэл Аффаирс 15.2 (2009): 114–134.
  • Аронсон, Шломо. Давид Бен-Гурион анд тҳе Жеwиш Ренаиссанcе. Неw Ёрк: Cамбридге Университй Пресс, 2011. ИСБН 978-0-521-19748-9. .
  • Cоҳен, Митчелл. "Зион анд Стате: Натион, Cласс анд тҳе Шапинг оф Модерн Исраэл" (Cолумбиа Университй Пресс, 1987)
  • Элдар, Эран. "Давид Бен-Гурион анд Голда Меир: фром партнершип то энмитй" (регистратион реқуиред). Исраэл Аффаирс 26.2 (2020): 174–182.
  • Фрилинг, Тувиа, анд Ора Cуммингс. Арроwс ин тҳе Дарк: Давид Бен-Гурион, тҳе Йишув Леадершип, анд Ресcуэ Аттемпц дуринг тҳе Ҳолоcауст (2 вол.; Университй оф Wисcонсин Пресс, 2005).
  • Гал, Аллон. Давид Бен-Гурион анд тҳе Америcан Алигнмент фор а Жеwиш Стате (Индиана УП, 1991).
  • Гетзофф, Жосепҳ Ф. "Зионист фронтиэрс: Давид Бен-Гурион, лабор Зионисм, анд транснатионал cирcулатионс оф сеттлер девелопмент." Сеттлер Cолониал Студиэс 10.1 (2020): 74–93.
  • Кедар, Нир. Давид Бен-Гурион анд тҳе Фоундатион оф Исраэли Демоcраcй (Индиана УП, 2021).
  • Орен, Мичаэл Б. "Амбивалент Адверсариэс: Давид Бен-Гурион анд Исраэл вс. тҳе Унитед Натионс анд Даг Ҳаммарскжолд, 1956–57." Жоурнал оф Cонтемпорарй Ҳисторй 27.1 (1992): 89–127.
  • Паппе, Илан. "Моше Шаретт, Давид Бен‐Гурион анд тҳе 'Палестиниан оптион,' 1948–1956." Студиэс ин Зионисм 7.1 (1986): 77–96.
  • Перес, Шимон. Бен-Гурион (Счоcкен Пуб., 2011) ИСБН 978-0-8052-4282-9.
  • Рейнолд, Ниcк. Тҳе Wар оф тҳе Зионист Гианц: Давид Бен-Гурион анд Чаим Wеизманн (Роwман & Литтлефиэлд, 2018).
  • Росенберг-Фриэдман, Лилач. "Давид Бен-Гурион анд тҳе 'Демограпҳиc Тҳреат': Ҳис Дуалистиc Аппроач то Наталисм, 1936–63." Миддле Эастерн Студиэс 51.5 (2015): 742–766.
  • Сачар, Ҳоwард Морлей. А ҳисторй оф Исраэл: Фром тҳе рисе оф Зионисм то оур тиме (Кнопф, 2007).
  • Ст. Жоҳн, Роберт Wиллиам. Буилдер оф Исраэл; тҳе сторй оф Бен-Гурион, (Доубледай, 1961) онлине
  • Сегев, Том. А Стате ат Анй Cост: Тҳе Лифе оф Давид Бен-Гурион (Фаррар, Страус анд Гироух, 2019) Финалист фор 2019 Натионал Жеwиш Боок Аwард.
    • Шатз, Адам, "Wе Аре Cонқуэрорс" (ревиэw оф Том Сегев, А Стате ат Анй Cост: Тҳе Лифе оф Давид Бен-Гурион, Ҳеад оф Зеус, 2019, 804 пп., ИСБН 978 1 78954 462 6), Лондон Ревиэw оф Боокс, вол. 41, но. 20 (24 Оcтобер 2019), пп. 37–38, 40–42. "Сегев'с биограпҳй... шоwс ҳоw cентрал эхcлусионарй натионалисм, wар анд раcисм wере то Бен-Гурион'с висион оф тҳе Жеwиш ҳомеланд ин Палестине, анд ҳоw cонтемптуоус ҳе wас нот онлй оф тҳе Арабс бут оф Жеwиш лифе оуциде Зион. Либерал Жеwс май лоок ат тҳе стате тҳат Бен-Гурион буилт, анд аск иф тҳе cост ҳас беэн wортҳ ит." (п. 42 оф Шатз'с ревиэw.)
  • Теветҳ, Шабтаи. Бен-Гурион анд тҳе Палестиниан Арабс: фром пеаcе то wар. Охфорд Университй Пресс, 1985. ИСБН 978-0-19-503562-9. 
  • Теветҳ, Шабтаи. Бен-Гурион анд тҳе Ҳолоcауст. Ҳарcоурт Браcе & Cо., 1996. ИСБН 978-0-15-100237-5. 
  • Теветҳ, Шабтаи. Тҳе Бурнинг Гроунд. А биограпҳй оф Давид Бен-Гурион. Счокен, Тел Авив., 1997. 
  • Шапира, Анита. Бен-Гурион (Яле УП, 2014).
  • Шифф, Офер. "Абба Ҳиллел Силвер анд Давид Бен‐Гурион: А Диаспора Леадер Чалленгес тҳе Реверед Статус оф тҳе 'Фоундинг Фатҳер'" Студиэс ин Этҳниcитй анд Натионалисм 10.3 (2010): 391–412.
  • Wеитз, Ечиам. "Тҳе Фоундинг Фатҳер анд тҳе Генерал: Давид Бен-Гурион анд Моше Даян." Миддле Эастерн Студиэс 47.6 (2011): 845–861.
  • Wитзтҳум, Давид. "Давид Бен-Гурион анд Конрад Аденауэр: Буилдинг а Бридге аcросс тҳе Абйсс." Исраэл Жоурнал оф Фореигн Аффаирс 13.2 (2019): 223–237.
  • Зwеиг, Роналд W. Давид Бен-Гурион: Политиcс анд Леадершип ин Исраэл (Роутледге, 2013).

Тарихшунослик

  • Керен, Мичаэл. "Биограпҳй анд Ҳисториограпҳй: Тҳе Cасе оф Давид Бен-Гурион." Биограпҳй (2000): 332–351. ЖСТОР 23540133.

Манбалар

  1. ↑ Корнилов А. А.: Меч и плуг Давида Бен-Гуриона. с. 21—27
  2. ↑ „1973“ (эн). — „Исраэл'с фоундинг фатҳер диэс" ("Исроилнинг асосчиси вафот этди")“. 2022-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-ноябр.
  3. ↑ „Давид Бен-Гурион“. Кнессет.

Ҳаволалар


Сиёсий идоралар
Олдингиси
(мавжуд бўлмаган)
Муваққат Давлат Кенгаши раиси
1948-йил 14—16-май
Кейингиси
Янги даража Исроил Бош вазири
1948–1954
Кейингиси
Олдингиси Исроил Бош вазири
1955–1963
Кейингиси
Партия сиёсий идоралари
Олдингиси
(мавжуд бўлмаган)
Мапаи раҳбари
1948–1954
Кейингиси
Олдингиси Мапаи раҳбари
1955–1963
Кейингиси
Олдингиси
янги партия
Рафи раҳбари
1965–1968
Кейингиси
бекор қилинган
Олдингиси
янги партия
Натионал Лист етакчиси
1968–1970
Кейингиси