David Nepomuceno sahifasining manbasini koʻrish

'''David Ramos Nepomuceno''' (1900-yil 9-may — 1939-yil 27-sentyabr) [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari|Yozgi Olimpiada oʻyinlarida]] ishtirok etgan ilk [[Filippinlar|filippinlik]] sportchi. Yengil atletika sportining yugurish turi bilan shugʻullangan va 1924-yil [[Parij|Parijda]] boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida [[Filippin|Filippinning]] yagona vakili sifatida ishtirok etgan. Shuningdek, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]] harbiy-dengiz flotida dengizchi boʻlib xizmat qilgan va xizmat davomida halok boʻlgan. 1925-yilda 100 metr masofani oʻsha davrdagi jahon rekordidan atigi ikki butun oʻndan bir soniyaga ortiqroq vaqt koʻrsatkichi bilan bosib oʻtgan.

== Dastlabki faoliyati ==
Nepomuceno, asosan, 100 metr yugurish bahslarida qatnashgan. U va filippinlik boshqa bir sportchi [[Fortunato Catalon]] 1920-yillarda jahon darajasidagi [[Sprinter|sprinterlar]] hisoblanib, ular Uzoq Sharq musobaqalarida ishtirok etishgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |muallif= |ism= |sana=2024-08-02 |sarlavha=David Nepomuceno, Pioneer Filipino Olympian from Oas, Albay |url=https://dateline-ibalon.com/2024/08/david-nepomuceno-pioneer-filipino-olympian-from-oas-albay/ |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=DATELINE IBALON |til=en-US}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sana=2024-08-07 |sarlavha=Nepomuceno, David |url=https://www.philippineolympians.org/oly/1924-olympics-paris-athletics-nepomuceno-david |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Philippine Olympian Association |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240807170633/https://www.philippineolympians.org/oly/1924-olympics-paris-athletics-nepomuceno-david |arxivsana=August 7, 2024}}</ref>.

== Olimpiada oʻyinlari ==
Filippin 1918-yilda [[Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi|Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasiga]] qoʻshilganidan soʻng [[1924-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|1924-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida]] mamlakat sportchilarining ishtirok etishi shart edi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Satumbaga-Villar |ism=Kristel |sana=July 24, 2024 |sarlavha=Year 100: Pinoy athletes come full circle in Paris Games |url=https://mb.com.ph/2024/7/24/year-100-pinoy-athletes-come-full-circle-in-paris-games |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Manila Bulletin |til=en}}</ref>. Saralash bahslarida Nepomuceno 100 yard masofani 9.45 soniyada bosib oʻtdi, bu oʻsha paytdagi jahon rekordidan atigi beshdan bir soniyaga sekinroq edi<ref>{{Veb manbasi |sana=May 9, 1924 |sarlavha=Brown and White Vol. 31 no. 54 — 9 May 1924 — The Lehigh Digital Archives |url=https://veridian3.lib.lehigh.edu/?a=d&d=BW19240509-01.2.21&e=-------en-20--1--txt-txIN------- |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=veridian3.lib.lehigh.edu}}</ref>. Sportchida ushbu Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan yagona Filippin vakili boʻlgan, u, shuningdek, Olimpiadada ishtirok etgan ilk filippinlik sportchi ham edi. Nepomucenoga oʻyinlarda Milliy jismoniy tarbiya direktori doktor Regino [[Ylanan]] hamroh boʻlgan, shuningdek, uning murabbiyi sifatida xizmat qilgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Henson |ism=Joaquin M. |muallifhavola=Joaquin Henson |sana=July 29, 2012 |sarlavha=Celebrating the 26 Greatest Filipino Olympians |url=https://www.philstar.com/sports/2012/07/29/832746/celebrating-26-greatest-filipino-olympians |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Philstar.com}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Iñigo |first=Manolo |date=September 7, 2001 |title=Ylanan legacy a tough act to follow |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=2479&dat=20010907&id=NKhjAAAAIBAJ&sjid=hiUMAAAAIBAJ&pg=3411,31792265 |access-date=2024-09-01}}</ref>.

Olimpiadaga yetib borish uchun Nepomuceno va Ylanan 33 kun davomida [[Manila|Maniladan]] [[Marsel|Marselga]] paroxodda safar qilishgan. Soʻngra poyezdda [[Parij|Parijga]] ochilish marosimidan 1 hafta oldin yetib kelishgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Henson |ism=Joaquin |muallifhavola=Joaquin Henson |sana=May 16, 2024 |sarlavha=No opening parade in Paris |url=https://www.philstar.com/sports/2024/05/16/2355396/no-opening-parade-paris |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Philstar.com}}</ref>. Nepomuceno Filippin jamoasidan yagona sportchi boʻlganligi sababli millatlar paradida bayroqdor ham boʻlgan<ref name=":1">{{Veb manbasi |muallif=Garcia |ism=Alon |sana=2024-08-09 |sarlavha=World-Class Athlete: David Nepomuceno Is The First Filipino Olympian Who Competed In France 100 Years Ago |url=https://lifestyleasia-onemega.com/world-class-athlete-david-nepomuceno-the-first-filipino-olympian/ |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Lifestyle Asia |til=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGarcia2024">Garcia, Alon (August 9, 2024). [https://lifestyleasia-onemega.com/world-class-athlete-david-nepomuceno-the-first-filipino-olympian/ „World-Class Athlete: David Nepomuceno Is The First Filipino Olympian Who Competed In France 100 Years Ago“]. ''Lifestyle Asia''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 1,</span> 2024</span>.</cite></ref>. Shu vaqtda Filippin hali AQSh koloniyasi boʻlganligi sababli Fransiya Olimpiya Qoʻmitasi unga ikki bayroq koʻtarishi kerakligini aytgan, yuqorida Amerika bayrogʻi, pastda esa Filippin bayrogʻi boʻlish kerak edi<ref name=":2">{{Veb manbasi |sana=July 23, 2024 |sarlavha=PART II: PH athletics stars take turn as Olympic flag-bearers |url=https://www.spin.ph/multisport/olympics/ph-athletics-stars-take-turn-as-olympic-flag-bearers-a2437-20240723 |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Spin.ph |til=en}}</ref>. 24 yoshida Nepomuceno Olimpiada oʻyinlari ochilish marosimida ishtirok etgan ilk Filippin va Janubi-Sharqiy Osiyo vakiliga aylangan<ref name=":0"></ref>.

Olimpiadada sportchi 100 metr va 200 metr masofalarga yugurdi, ammo har ikkala musobaqada ham chorak finalga chiqish uchun yetarli koʻrsatkichni qayd eta olmagan<ref name="sports-reference">{{Veb manbasi |sarlavha=David Nepomuceno Olympic Results |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ne/david-nepomuceno-1.html |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200418011724/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ne/david-nepomuceno-1.html |arxivsana=April 18, 2020 |qaralgan sana=October 20, 2012 |ish=sports-reference.com}}</ref>. Uning muvaffaqiyatsizligi bir necha omillarga bogʻliq edi, jumladan, uzoq dengiz safari, qisqa tayyorgarlik va yugurishdan oldin 2 ta ogʻir bayroqni koʻtarish majburiyati<ref name=":0"></ref><ref name=":2"></ref>. Bir jurnaldagi intervyusida Nepomuceno shunday degan edi: „Sana yung mga susunod sa akin ay hindi maranasan ang naranasan ko (Umid qilamanki, mendan keyin keladiganlar men boshimdan kechirgan narsalarni boshdan kechirmaydilar)“<ref>{{Veb manbasi |muallif=Lachica |ism=Rey Virgilio |sana=July 11, 2024 |sarlavha=David Nepomuceno, 1st Filipino Olympian, smiling sweetly from heaven |url=https://mb.com.ph/2024/7/11/david-nepomuceno-1st-filipino-olympian-smiling-sweetly-from-heaven |qaralgan sana=2024-09-01 |ish=Manila Bulletin |til=en}}</ref>. Shu tariqa Nepomuceno oʻzining ilk va soʻnggi Olimpiadasida ishtirok etgan<ref name=":0" />.

== Shaxsiy hayoti ==
Nepomuceno AQSh armiyasining Filippin Skautlari safida xizmat qilgan va keyinchalik Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti tarkibiga qoʻshilgan<ref name=":1"></ref><ref>{{Kitob manbasi |last=Ling |first=Huping |date=March 17, 2015 |title=Asian American History and Culture: An Encyclopedia: An Encyclopedia |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-47645-0 |page=298}}</ref>.

Nepomucenoning Crisogono ismli farzandi boʻlgan<ref name=":0"></ref>. Crisogono yengil atletika sohasida rasmiy shaxs sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=March 5, 1991 |title=Stricken Nepo leaves ICU |work=[[Manila Standard]] |url=https://books.google.com/books?id=Kq8mAAAAIBAJ&dq=david+nepomuceno+olympics&pg=PA48 |access-date=September 1, 2024}}</ref>. Crisogononing Joseph va Da Vinci ismli oʻgʻillari boʻlgan<ref name=":0" />.

Nepomuceno 1939-yil 27-sentyabrda 39 yoshida xizmat paytida vafot etgan<ref name=":1"></ref>.

== Yana qarang ==

* [[Fortunato Catalon]]
* [[Regino Ylanan]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1939-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1900-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:20-asr filippinlik sportchilar]]
[[Turkum:Filippinlik erkak sprinterlar]]
[[Turkum:Albaylik sportchilar]]