Davlat maktabi
Давлат мактаби – бу барча ўқувчиларга бепул таълим берадиган бошланғич ёки ўрта мактаб. Бундай мактаблар тўлиқ ёки қисман солиқдан молиялаштирилади. Давлат томонидан молиялаштириладиган мактаблар дунёнинг деярли барча мамлакатларида мавжуд, аммо уларнинг тузилиши ва таълим дастурларида сезиларли фарқлар мавжуд. Давлат томонидан молиялаштириладиган таълим одатда бошланғич ва ўрта таълимни (4 ёшдан 18 ёшгача) қамраб олади.
Минтақа ва худуд
Жанубий Африкада давлат мактаби ёки ҳукумат мактаби давлат томонидан назорат қилинадиган мактабни англатади. Улар 1996-йилдаги Жанубий Африка мактаблари тўғрисидаги қонунга мувофиқ расмий равишда давлат мактаблари деб аталади, аммо бу атама сўзлашув тилида ишлатилмайди. Қонун мактабларнинг икки тоифасини тан олади: давлат ва мустақил. Мустақил мактабларга барча хусусий мактаблар ва хусусий бошқариладиган мактаблар киради. Ўқиш тўловлари паст бўлган мустақил мактаблар давлат томонидан қўллаб-қувватланади ва ўзгарувчан миқёсда субсидия олади. Юқори тўловларни талаб қиладиган анъанавий хусусий мактаблар давлатдан субсидия олмайдилар. Давлат мактабларининг барчаси давлатга тегишли, бошқарув органи ва бюджет автономияси даражасига эга эмас, чунки давлат тўлиқ эгалик қилади ва давлатга ҳисобот беради.
Канада конституциясига кўра, давлат мактабига вилоятлар мас’ул ҳисобланади ва шунинг учун вилоятлар ўртасида кўплаб фарқлар мавжуд. Кичик болалар боғчаси расмий дастур сифатида фақат Онтарио ва Квебекда мавжуд, аммо вилоят даражасидаги молиялаштириш ва ўқиш соатлари ҳар хил. Биринчи синфдан бошлаб, тахминан олти ёшда, ўн иккинчи (ёки унга тенглаштирилган) синфгача Cроwн томонидан молиялаштирилган универсал кириш имконияти мавжуд. Мактаблар Бошланғич мактабларга (болалар боғчасидан 8-синфгача) ва ўрта мактабларга (9-12-синфлар) бўлинади. Бироқ, кўпгина ҳудудларда ўрта мактаблар ҳам таъминланган ва баъзи мактабларда, хусусан, қишлоқ жойларида, бошланғич ва ўрта мактаблар битта мактабга бирлаштирилиши мумкин. 2003-йилда Онтариода 13-синф тугатилди. Илгари бу фақат университетга кириш ниятида бўлган талабалар учун талаб қилинган. Аксарият провинсияларда болалар ўн олти ёшга тўлгунга қадар мактабга боришлари шарт, Онтарио ва Ню-Брунсвикдаги ўқувчилар эса 18 ёшгача мактабларга боришлари шарт. Канада талабаларнинг муваффақияти бўйича дунёдаги энг кучли рекордлардан бирига эга. Канаданинг 10 та вилояти ва 3 та ҳудуди таълим вазирлиги назорат қилади ва уларнинг ҳар бир таълим вазирлиги томонидан юқори стандартларни сақлаш бўйича назорат қилади[1].
Манбалар
Ҳаволалар
- Ҳеллер, Франк: Лессонс фром Маине: Эдуcатион Воучерс фор Студенц синcе 1873, Cато Институте, Сеп. 10, 2001.
- Тҳаттаи, Деэптҳа: А Ҳисторй оф Публиc Эдуcатион ин тҳе Унитед Статес.
- Мичаэл Понс, НЕА: Счоол Воучерс: Тҳе Эмергинг Траcк Реcорд
- Стеве Суитц, Соутҳерн Эдуcатион Фоундатион. „Cрисис оф а Неw Мажоритй: Лоw-Инcоме Студенц ин тҳе Соутҳ’с Публиc Счоолс“ Соутҳерн Спаcес. Април 16, 2008.
- Ли Йи. 2005. Тҳе Струcтуре анд Эволутион оф Чинесе Соcиал Стратифиcатион. Университй Пресс оф Америcа. ИСБН 0-7618-3331-5