Давтак Кертогҳ (қадимий арман тили:Դաւթակ Քերթող; Шоир Давтак) – 7-асрда яшаган арманистонлик шоир бўлиб, дунёвий мавзуда ёзилган биринчи маълум арман шеърияти асари муаллифи ҳисобланади[1][2]. У „Буюк Княз Жеваншернинг ўлимига марсия“ („Оłбк῾ и маҳн Ж̌эванšири меcи иšхани“) асари муаллифи бўлиб, у 7-аср Кавказ Албанияси князи бўлган ва хоин томонидан ўлдирилган Жуаншерга бағишланган[2].

Давтак ҳақидаги ягона маълумот Мовсес Кагҳанкатвацига тегишли деб ҳисобланган Кавказ Албанияси тарихи асарида ёзилган бўлиб, унда Давтакнинг Жуаншер учун ёзган марсияси – унинг ягона маълум асари сифатида қайд этилган. Мовсеснинг сўзларига кўра, Давтак Жуаншерга суиқасд қилинган пайтда (669) Кавказ Албаниясининг пойтахти Партавдаги қирол саройида меҳмон бўлган. Бу Давтакнинг Кавказ Албаниясида маълум шахс эканлигини кўрсатади. Мовсес Давтакни мақтайди, лекин унинг ҳаёти ҳақида бошқа тафсилотлар бермайди[2]. Тҳео ван Линт Давтакнинг Жуаншер саройида „сарой шоири вазифасини бажарадиган“ саёҳатчи шоир деган хулосага келади ва уни насроний гусан (бахши) деб ҳисоблаш мумкин. У насроний ёки насроний шеърларини ёзган эди[1]. Шеър алифбо тартибидаги акростих шаклида ёзилган. Уни „аслида, қулаган қаҳрамон устида айтилган паган ноласи“ деб таърифлашган[2]. Марсияда муаллиф юнон мифологияси ва Гомерга хос эпик услуб билан танишлигини кўрсатади[3]. Ван Линтнинг фикрига кўра, асар арман шеъриятининг оғзаки ва ёзма анъаналарининг бирлашишини ифодалайди[1].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Ван Линт, Тҳео Маартен „Фром Реcитинг то Wритинг анд Интерпретатион: Тенденcиэс, Тҳемес, анд Демарcатионс оф Армениан Ҳисториcал Wритинг“, . Тҳе Охфорд Ҳисторй оф Ҳисториcал Wритинг: 400-1400. Охфорд Университй Пресс, 2012 — 189-бет. ИСБН 9780199236428. „Тҳе сеcтион он Жуансерс эхплоиц cонcлудес wитҳ тҳе эарлиэст пиэcе оф сеcулар Армениан поэтрй синcе тҳе адоптион оф Чристианитй то ҳаве реачед ус, ин тҳе форм оф ан абеcедариан элегй эхтоллинг тҳе принcе анд беwаилинг ҳис пассинг.“ 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Ҳаcикян, Агоп Жаcк; Басмажиан, Габриэл; Франчук, Эдwард С.; Оузоуниан, Ноурҳан. Тҳе Ҳеритаге оф Армениан Литературе, Волуме ИИ: Фром тҳе Сихтҳ то тҳе Эигҳтеэнтҳ Cентурй. Детроит, Мичиган: Wайне Стате Университй Пресс, 2000 — 94–95-бет. ИСБН 9780814330234. 
  3. ↑ Кҳачатриан, П. „Давтʻак Кʻертʻогҳ“, . Ҳайкакан советакан ҳанрагитаран (ҳй), 1977 — 297-бет. 

Ҳаволалар