Деа Диа — қадимги Рим динида унумдорлик (фертиллик) ва ўсиш маъбудаси. Баъзан (айниқса, бундай тасвирлар ХИХ-асрда кенг тарқалган) у Cерес билан, баъзан эса Деметер билан, унинг юнонча эквиваленти[1] ёки бошқа худолар билан бирлаштирилган.

Култ

Деа Диа Церера[2] шарафига ўтказиладиган Амбарвалия фестивалида сажда қилинган. Ҳар йили май ойида, камдан-кам ҳолларда июн ойининг бошида, унинг руҳонийлари Арвал ака -ука маъбуда[3] шарафига уч кунлик байрамлар ўтказдилар ва биринчи кун тайёргарлик куни эди. Уларнинг ибодатхонаси Римдан ташқарида, Тибернинг ўнг қирғоғидаги кичик ўрмонда жойлашган эди. Қурбонлик учун чорва моллари: чўчқалар, сигирлар, қўйлар сўйилган. Улар жумҳурият даврида сўзлари тушунарсиз бўлган қўшиқ куйлашарди. Маъбадга кираверишда қозонлар ташланган. Овқатланиш ва мусобақалар ташкил этилар эди. Ибодатда темир буюмлардан фойдаланишга рухсат берилмаган.

Маъбудага сиғиниш эрта Рим даврига бориб тақалади. Август даврида у тубдан ўзгарди[4].

1570-йилда ака-ука Арваллар архиви ёзилган тахтачалар топилади. Кейин бу жойда 1699, 1866 ва 1871-йилларда қазиш ишлари олиб борилган.

Манбалар