Dedalion
Дедалион[1][2][3] (қадимги юнонча: Δαιδαλίων) — юнон мифологиясида Геспер ёки Люцифернинг ўғли, Кейкнинг акаси[4]. Хионанинг отаси, Автолик ва Филамоннинг бобоси. Павсанийнинг сўзларига кўра, у Автоликнинг ҳақиқий отаси[5].
Кейк ўзининг акаси Дедалионни жасорат ва кучга тўла буюк жангчи сифатида тасвирлаган, аммо у урушнинг шафқацизлигидан завқланиб, қўрс бўлиши мумкинлигини тан олган[6]. Дедалионнинг ҳаёти ҳақидаги ҳикоя, асосан, Овидийнинг „Метаморфозалари“ да айтилади, аммо қисқача ҳаволаларни бошқа классик асарларда ҳам топиш мумкин[7]. Афсона сюжетида қизи Хионанинг ўлимидан кейин қайғуга ботган Дедалион ўзини оловга ташламоқчи бўлган, лекин уни тутиб қолишган. Кейин у югуриб бориб, Парнасдаги қоядан ўзини ташлаган, шундан сўнг Аполлон уни қирғийга айлантирган (Дедалион)[8]. Овидийнинг асарига асосан, „Фисбадаги каптарларни таъқиб қилган“[9].
Мифология

Соҳибжамол қизи
Айтишларича, Дедалионнинг қизи Хиона шунчалик гўзал эдики, у минглаб одамларнинг орзусига айланган. Маълум бўлишича, унинг мухлислари орасида нафақат тирик одамлар бор эди. Ерга ташриф буюрган Аполлон ва Гермес Хионани кўради ва эҳтиросга тўлади. Аполлон тунгача кутишга қарор қилди, лекин Гермес унчалик сабрли эмас эди. Сеҳр-жодудан фойдаланиб, у Хионани ухлатиб қўйди ва уни забт этти. Ўша куни кечқурун Аполлон ҳам кампир қиёфасида ташриф буюрди[10]. Ушбу икки илоҳий ташриф натижасида Хиона эгизакларни дунёга келтирди. Гермесдан у ачинарли тарзда таниқли ўғри ва фирибгарга айланган Автоликни[10][11], Аполлондан эса овози ва лира чалиш қобилияти билан машҳур бўлган Филамонни дунёга келтирди[10].
Вафоти
Бир эмас, иккита худонинг эътибори Хионани мақтовларга олиб келди, унинг гўзаллиги ҳатто Артемиданинг гўзаллигидан ҳам устун эканлигини айта бошлашди. Шаккоклик ҳақида гапирмаса ҳам, бу шахсий ҳақорат учун қасос олиш учун, Артемида Хионанинг тилига тўғридан-тўғри ўқ отиб, уни ўлдирди[12]. Унинг отаси Дедалион қайғуга ботди ва укаси уни юпатиш учун қанча уринмасин, ўзига кела олмади. Қизининг дафн маросимида Дедалион уч марта ўзини оловга ташламоқчи бўлди, аммо уни тутиб қолишди. Тўртинчи муваффақияциз уринишидан кейин у далалар ва ўрмонлар бўйлаб ақл бовар қилмайдиган тезликда югурди, Парнас тоғининг чўққисига чиқди ва сакради[12]. Аполлон қайғу чекаётган отага раҳми келиб, ерга тегмасдан олдин уни қирғийга айлантирди.
Айтишларича, қирғийнинг катта кучи, шунингдек, бошқа қушларни овлашга мойиллиги Дедалионнинг қизининг ўлимидан кейин келиб чиққан аввалги жасорати ва ғазабининг натижасидир[12].
Манбалар
- ↑ Любкер Ф. Cейх // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 275.
- ↑ Дедалион // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1893. — Т. Х. — С. 274.
- ↑ Обнорский Н. П. Хиона // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1903. — Т. ХХХВИИ. — С. 312.
- ↑ Овидий. Метаморфози, ХИ, 295; Ибис. 276.
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади, ВИИИ, 4, 6.
- ↑ Овидий. Метаморфози, ХИ, 289.
- ↑ Мерс, К. Сара. Овид’с Cаусес Cосмогонй анд Аэтиологй ин тҳе Метаморпҳосес. — П. 36—37.
- ↑ Овидий. Метаморфози, ХИ, 332—345; Гигин. Мифи, 200.
- ↑ Овидий. Метаморфози, ХИ, 300.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Овидий. Метаморфози, ХИ, 301
- ↑ Гигин. Мифи, 201.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Овидий. Метаморфози, ХИ, 318.