Ziyosfera

Deioney

Деионей (қадимги юнонча: Δηιονεύς) — юнон мифологиясининг Фессалия даври қаҳрамони, Дианинг отаси, куёви Иксион томонидан ўлдирилган.

Мифологияда

Апулия амфорасида Иксионнинг тасвири

Қадимги манбаларда Деионей фақат куёви Фессалия қаҳрамони Иксион ҳақидаги афсона билан боғлиқ ҳолда тилга олинади. Деионейнинг келиб чиқиши ҳақида бирор маълумот йўқ[1]. Шу билан бирга, Нонн Панополитанскийнинг ёзишича, Иксионнинг рафиқаси Фессалия шимолидаги Перребия вилоятидан эди[2].

Деионейнинг Диа исмли қизи бор эди, Иксион унга уйланмоқчи бўлди. Қизнинг отаси қимматбаҳо тўй совғаси эвазига уни турмушга беришга рози бўлди. Бироқ, Иксион бунга кўнмади; кейин Деионей ундан отларни гаровга олди. Кейинчалик, Иксион, Диодор Сицилийскийнинг сўзларига кўра, қайнотасига „бундан кейин доим унга бўйсунишни ваъда қилди“ ва меҳмон сифатида таклиф қилиб, уни тепасида тахталар билан қопланган оловли чуқурга итариб юборди[1]. Шундай қилиб, Деионей ҳалок бўлди[3]. Бу Эллададаги оила аъзосининг биринчи қотиллиги — шундай даҳшатли жиноят эдики, худолар ҳам, одамлар ҳам қотилни поклашдан бош тортдилар. Натижада Иксион ақлдан озди[4][3].

Деионейнинг набираси Пирифой ҳисобланади. Афсонанинг муқобил версияларига кўра, Дианинг отасининг исми Гесионей ёки Эионей[5][1][6] бўлган.

Санъатда

Иксион афсонаси қадимги драматургларнинг (Эсхил, Софокл, Еврипид, Тимесифей, Каллистрат) бир қатор песалари учун сюжет асоси бўлди, аммо бу асарларнинг барча матнлари йўқолган ва сюжет тафсилотлари номаълумлигича қолмоқда. Деионей Эсхилнинг „Иксион“ трагедиясидаги қаҳрамон бўлган деган тахмин мавжуд ва асарни бутунлай бу қаҳрамоннинг ўлимига бағишлаш мумкин эди[7].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Диодор Сицилийский 2000.
  2. ↑ Нонн Панополитанский 1997.
  3. ↑ 3,0 3,1 Ярхо 1987.
  4. ↑ Эсхил 1989.
  5. ↑ Гигин 2000.
  6. ↑ Wеизсäcкер & 1890—1894.
  7. ↑ Анненский.

Адабиётлар

  1. Гигин. Мифы. СПб.: Алетейя, 2000. ИСБН 5-89329-198-0. [сайт ишламайди]
  2. Диодор Сицилийский. Историческая библиотека. М.: Лабиринт, 2000. 
  3. Нонн Панополитанский. Деяния Диониса. СПб.: Алетейя, 1997. ИСБН 5-89329-033-Х. 
  4. Эсхил. Трагедии. М.: Наука, 1989. 

Ҳаволалар

  1. Анненский А. „Царь Иксион (вместо предисловия)“. 2022-йил 4-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 4-октябр.
  2. Ярхо В. Иксион // Мифи народов мира. — 1987. — Т. 1. — С. 504.
  3. Wеизсäcкер „Ихион“, . Аусфüҳрличес Лехикон дер гриэчисчен унд рöмисчен Мйтҳологиэ. Леипзиг: Друcк унд Верлаг вон Б. Г. Теубнер, 1890—1894. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Deioney" dan olindi