Dejev shartnomasi
Дежев шартномаси 1282-йилда Дежевский соборида тузилган. У Элечда Стефан Драгутиннинг акаси Стефан Милутин фойдасига олдинги тахтдан воз кечишини қонунийлаштирди, аммо тахтни ўғли Стефан Владислав ИИ учун сақлаб қолди. Худди шу 1282-йилда Драгутин отдан йиқилиб, оёғини синдирди. Манбаларнинг таъкидлашича жароҳат шунчалик оғир бўлганки, қиролнинг ҳаёти учун қўрқув бор эди (эҳтимол, яра инфексияси ёки ҳатто гангрена бўлган). Архиепископ Даниэл ИИ ("Авлиё Стивен Драгутиннинг ҳаёти")нинг сўзларига кўра, Драгутин Дежевда кенгаш чақирган, унда соғлиғи сабабли у ўзининг укаси Милутин фойдасига тахтдан воз кечган [1].
Конгресснинг бориши ҳақидаги батафсил маълумотлар сақланиб қолмаган ва фақат Сербия ва Византиядан кейинги манбалардан маълум. Тадқиқотчилар Драгутиннинг зудлик билан истеъфога чиқишини эълон қилганига ҳатто ҳокимият кенгашини тузишга уринмасдан ва даволаниш натижаларини кутмаганига шубҳа қилишади. Аксарият олимларнинг фикрича Дежевдаги қурултой серб ҳукмдори ташаббуси билан шоҳ сиёсатидан ва Византиядан мағлубиятлардан норози бўлиб чақирилган, жароҳат эса Драгутинни [2] [3] четлатиш учун баҳона бўлган холос[3]. Улар Драгутиннинг жиддий қийинчиликларга дуч келганини ёзган Даниэл ИИ га мурожаат қилишади, бу эса зодагонлар қурултойини чақиришга олиб келди. Матнда қийинчиликларнинг моҳияти тушунтирилмаган бўлса-да, олимларнинг фикрича кучли қўзғолон подшоҳ тахтдан воз кечиши учун зарурий шарт бўлган. Унинг сабаблари номаълум, чунки у манбаларда акс эттирилмаган. Эҳтимол, Милутин қурултойда қатнашмаган ва Дежевдаги воқеаларнинг ҳаракатлантирувчи кучи янги қиролни манипуляция қилиш осонроқ бўлишига ишонган аристократия эди[2].
Ушбу жойда янги Србский Сава черкови қурилмоқда, унинг муқаддасланиши 2022-йилда кутилмоқда.[4]
Манбалар
- ↑ Западњачка оријентација у Србији 1997.
- ↑ 2,0 2,1 Фине 1994.
- ↑ 3,0 3,1 Сабор у Дежеву 1998.
- ↑ „ЗА ХРАМ СВЕТОГ САВЕ У ДЕЖЕВИ ВИШЕ ОД 40 МИЛИОНА ДИНАРА: Држава помаже завршетак богомоље у српској долини краљева (ФОТО)“. 2021-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 6-сентябр.
Адабиётлар
- Фајфрић Ж „Сабор у Дежеву“, . Света лоза Стефана Немање. Шид: ДД «Графосрем», 1998.
- Чоровић В „Западњачка оријентација у Србији“, . Историја српског народа. Бања Лука: Арс Либри, 1997.
- Фине, Жоҳн В.А. (1994), Тҳе Лате Медиэвал Балканс: А Cритиcал Сурвей фром тҳе Лате Тwелфтҳ Cентурй то тҳе Оттоман Cонқуэст, Анн Арбор: Университй оф Мичиган Пресс, ИСБН 0-472-10079-3