Делфин Коммерсон (лотинча: Cепҳалорҳйнчус cоммерсонии) — ранг-баранг делфинлар туркумига мансуб сутемизувчи (лотинча: Cепҳалорҳйнчус)[1]. Ушбу ҳайвонларни биринчи марта 1767-йилда тасвирлаб берган Филибер Cоммерсон номи билан аталган[2].


Ташқи кўриниш

Cоммерсон делфинлари жуда ўзига хос тана шаклига эга. Уларнинг боши қора, томоғи ва танаси оқ, орқа қаноти ҳам бор. Коммерсон делфинлари узунлиги атиги 1,3-1,7 метр ва тана вазни 35-60 кг га етадиган энг кичик кицимонлар қаторига киради. Орқа қаноти узун, учи эгилган. Ҳар бир тиш қаторида 29-30 тиш мавжуд[3].

Қорин бўшлиғидаги қора нуқта шакли билан эркаклар ва урғочиларни ажратиш жуда осон: эркак делфинларда у кўз ёшларига ўхшайди, аёлларда эса юмалоқроқ бўлади[4].

Тарқатиш

Ҳинд океанидаги Коммерсон делфинлари қатори

Коммерсон делфинларининг иккита популяцияси мавжуд бўлиб, улар бир-биридан тахминан 8500 км масофада жойлашган[5]. Бир аҳоли Жанубий Америка жанубида, Cапе Горн жанубидаги Патагония қирғоқлари бўйлаб, марказий Магеллан бўғозидан шарқда ва Фолкленд оролларида жойлашган[6].

Иккинчи аҳоли Ҳинд океанида, Кергелен ороллари яқинида жойлашган[7].

Хулқ-атвор

Cоммерсон делфинлари жуда фаол ҳайвонлардир[8]. Улар тез-тез сув юзасига тез сузиб, сувдан сакраб чиқаётганини кўришган. Улар, шунингдек, юқорига ва пастга сузишлари билан жуда машҳур, бу уларга ўлжаларини яхшироқ кузатишга ёрдам беради.

Озиқ-овқат қирғоқ ва денгиз балиқлари ва каламар аралашмасидир. Жанубий Америка делфинлари ҳам қисқичбақасимонлар билан озиқланади[9].

Улар 3-15 кишидан иборат гуруҳларда яшайдилар[10].

Урғочилар 6-9 ёшгача, эркак делфинлар тахминан бир хил ёшда кўпайтиришга қодир. Жуфтланиш баҳор ёки ёзда содир бўлади, делфинлар 11 ойлик ҳомиладорликдан кейин туғилади ва туғилишда тахминан 6 кг оғирликда бўлади[11].

Ёввойи табиатда Cоммерсон делфинлари 10 йилдан ортиқ яшамайди. Ушбу турнинг барча маълум шахсларининг энг кексаси 18 ёшида вафот этган[7].

Манбалар