Девана (русча: Зевана, Дзеwана, Дзиэwонна) — Ғарбий славян мифологиясида маъбуда, ҳайвонлар ва овнинг ҳомийси. Ёш, чиройли ва қўрқмас маъбуда[1] ёки мавсумий маросимнинг аёл мифологик қаҳрамони.

Девана овчи ва овчи халқлар томонидан жуда ҳурмат қилинган. Улар маъбудага ибодат қилиб, овда омад тилаб, миннатдорчилик сифатида эса ўлжанинг бир қисмини тақдим қилишган.

Ян Длугошнинг (ХВ асрнинг учинчи чораги) „Полша тарихи“ га кўра, Дзеwана — Рим Дианасига мос келадиган Полша пантеонининг маъбудаси. А. Брюкнер Длугош рўйхатининг катта қисми йилномачининг яратилиши ва қадимги славян мифологиясига асосланмаганлигини, хусусан, маъбуда Дзевана Рим худосига (бу ҳолда, Диана) тенгликни топиш истаги билан яратилганлигини[2] айтган. Е. М. Мелетинский томонидан таҳрирланган мифологик луғатда ҳам, „Славян қадимий ёдгорликлари“ академик нашрида ҳам Деwан ҳақида ҳеч қандай эслатма йўқ. Бироқ, В. В. Иванов ва В. Н. Топоров „Кўп ноаниқликлар ва фантастикаларга қарамай, Длугошнинг рўйхати мифологик ҳақиқатни акс эттиради“[3] деб ишонишга мойил бўлиб, Дзеwана номи (полякча: дзиэwа) „қиз“, „бокира“ га ўхшашлигини далил сифатида кўрсатади ва у, мифологик қаҳрамон сифатида, мавсумий маросимда ижро этишини тасдиқлайди[4].

1824-йилда Дзиэwонна маъбуда ҳақида Дания шоири Б. С. Ингеманн шимолий славянларнинг худолари орасида[5] эслаб ўтган.

Девана(471143) йирик транс-нептун об’экти[6] Девана номи билан аталган.

Манбалар

  1. ↑ Грушко Е. А., Медведев Ю. М.. Русские легенды и предания. М.: Эксмо, 2008 — 87-бет. ИСБН 978-5-699-06209-6. 
  2. ↑ Брücкнер А. Митологиа сłоwиаńска, Кракów, 1918; см. "Энсиклопедия „Мифи народов мира“"[сайт ишламайди]
  3. ↑ Иванов В. В., Топоров В. Н. Славянская мифология (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-07-16 санасида архивланган) // Мифи народов мира: Энсиклопедия. М., 1980. — Т. 2. — С. 450—456.
  4. ↑ Славянская мифология / Иванов В. В., Топоров В. Н. // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1988. — Т. 2 : К—Я. — С. 454.
  5. ↑ Ингеман, Б. С. Грундтрæк тил Эн Норд-Слависк ог Вендиск Гуделæре. Cопенҳаген 1824, см. эн:Wендиш мйтҳологй.
  6. ↑ НЕW НАМЕС ОФ МИНОР ПЛАНЕТС // Тҳе МИНОР ПЛАНЕТ CИРCУЛАРС/МИНОР ПЛАНЕТС АНД CОМЕТС аре публишед, он беҳалф оф Дивисион Ф оф тҳе Интернатионал Астрономиcал Унион, усуаллй ин батчес он ор неар тҳе дате оф эач фулл моон, бй: Минор Планет Cентер, Смитҳсониан Астропҳйсиcал Обсерваторй, Cамбридге, МА 02138, У.С.А., 2018-09-25

Адабиётлар

  • Грушко Е. А., Медведев Ю. М.. Русские легенды и предания. М.: Эксмо, 2008 — 87-бет. ИСБН 978-5-699-06209-6.