Devid Kristal
| Девид Кристал | |
|---|---|
| Давид Cрйстал | |
|
| |
| Таваллуди |
6-июл 1941-йил Бирлашган Қироллик Шимолий Ирландия Лисбурн |
| Миллати | Бритиш |
| Соҳаси | Тилшунос |
| Таълими | Университй Cоллеге Лондон |
| Веб-сайт | давидcрйстал.cом |
Девид Кристал, ОБЕ , ФБА , ФЛСW , ФCИЛ каби илмий унвонларга эришган (1941-йил 6-июлда туғилган) — британиялик тилшунос, академик ва ёзувчи.
Оиласи
Кристал 1941-йил 6-июлда Шимолий Ирландиянинг Лисберн шаҳрида онаси Блиц пайтида эвакуация қилинганидан кейин туғилган. У бир ёшга тўлмасдан, ота-онаси ажралишди. У болалик пайтларида отасидан узоқда яшади ва отаси ҳақидаги ма'лумотлардан бехабар эди, лекин кейинчалик (ишидаги танишлари ва ўгай акаси орқали) Лондондаги доктор Самуэл Кристалнинг ҳаёти ва фаолияти, бундан ташқари унинг ярим яҳудий мероси ҳақида билиб олди. У онаси билан Шимолий Уэлснинг Холиҳед ва Англиянинг Ливерпул шаҳарларида ўсган ва у ерда 1951-йилдан Сент-Мери коллежида ўқиган[1] Кристал Рим-католик динидадир [2].
Ҳозир у собиқ нутқ терапевти бўлган, ҳозир эса болалар адабиёти ёзувчиси бўлган рафиқаси Хилари билан Холиҳедда яшайди. Унинг тўрт нафар вояга етган фарзанди бор. Унинг ўғли Бен Кристал ҳам ёзувчи бўлиб, отаси билан бирга тўртта китоб ёзган[3].
Карера
Кристал 1959-1962 йилларда Лондон Университет коллежида инглиз тилини мутахассислигида ўқиган[4] ва 1962-1963 йилларда Рендолф Квирк қўл остида тадқиқотчи сифатида, Инглиз тилидан фойдаланиш бўйича тадқиқот устида ишлаган[4][5]. Ўшандан бери у Бангор университети ва "Реадинг" номли университетда ма'рузалар ўқиган ва Бангорда тилшунослик бўйича фахрий профессор ҳисобланади[6]. Академиядан асосий ишчи сифатида нафақага чиққач, у ёзувчи, муҳаррир ва маслаҳатчи бўлиб ишлайди, шу орқали телевидение ва радиоэшиттиришларга ҳисса қўшади. Унинг Би-би-си билан алоқаси жуда кенг. Я'ни дастлаб ББC Радио 4 -нинг тил масалаларига бағишланган сериясида ҳамкорликни бошлаган бўлса, ҳозирги кунда эса яқинда ташкил қилинган инглиз тилини ўрганаётганлар учун ББC Жаҳон Хизмати веб-сайтидаги подкастларда ҳам иштирок этади[7].
Кристал 1995-йилда ОБЕ (Британия Империяси Ордени) билан тақдирланган ва 2000-йилда Британия академиясининг а'зоси бўлган[8][9] У, шунингдек , Уэлс Та'лим жамияти асосчиси ва Уюшган Тилшунослар Институтининг а'зоси ҳисобланади. Унинг кўплаб илмий қизиқишлари сирасига инглиз тилини ўрганиш ва ўқитиш, клиник тилшунослик, суд-тиббий тилшунослик, тил ўлими (тилни муомаладан чиқиши), "лудик лингвистика" (тил ўйинини ўрганиш учун Кристалнинг фанга киритган неологизми), услуб, инглиз жанри, Шекспир, индекслаш ва лексикография киради . У чет тили сифатида инглиз тили ўқитувчилари халқаро ассоциациясининг (ИАТЕФЛ) ҳомийси, Чартеред Институте оф Эдитинг анд Проофреадинг (CИЭП) фахрий президенти[10] ва Буюк Британия Миллий Саводхонлик Ассоциацияси ҳомийси[11]. бундан ташқари у Бабел - тилга бағишланган журнал учун маслаҳатчи бўлиб, у учун мақолалар ҳам ёзиб туради[12].
Иш
Кристал турли мавзуларда 120 дан ортиқ китобларнинг муаллифи, ҳаммуаллифи ва таҳрирчиси ҳисобланади. Шунингдек у манбаларни таҳрирлаш бўйича ҳам иш олиб борган. Улар орасида таниқлилари: (муаллиф сифатида) Кембриж энциклопедияси (1987, 1997, 2010) ва Кембриж энциклопедияси . Инглиз тили (1995, 2003, 2019) ва (муҳаррир сифатида) Кембриж биографик луғати, Кембриж факт топувчиси, Кембриж энциклопедияси ва Янги пингвин энсиклопедияси (2003)[4] Бундан ташқари , у песалар ва ше'рлар ёзган[13].. У китобхонлар учун тилшунослик ва инглиз тилига оид бир нечта китобларни нашр этди, бу китобларнинг муваффақияти шундаки уларда техник материалларни қулай тарзда этказиш учун турли хил графикалар ва қисқа иншолардан фойдаланилган[14]. Кристал ўзининг "Стандарт инглиз тили нима" номли мақоласида ёзишича глобал миқёсда инглиз тили иккига бўлинади ва улар бир-бири билан бирлашади, маҳаллий шеваларда сўзлашувчилар бир-бирини тушунишлари вақт ўтгани сари нисбатан қийин бўлиб қолади ва шунинг учун у Жаҳон стандартига мос оғзаки инглиз тили деб атайдиган атамани муҳумлигини айтиб ўтади (шунингдек, Халқаро инглиз тилига қаранг)[15].
Ўзининг 2004-йилда нашр этилган инглиз тилининг умумий тарихи ҳақида ҳикоя қиладиган "Инглиз тилининг ҳикоялари" китобида у тил хилма-хиллиги ва одатда "ностандарт" деб ҳисобланган инглиз тилининг навларига нисбатан пайдо бўлган муҳимлиликни тасвирлайди[16]. 2009-йилда у ўзининг автобиографик мемуарини 'Роутледге' нашриёти томонидан нашр этди ва уни"Жуст а Пҳрасе И'м Гоинг Тҳроугҳ: Мй Лифе ин Лангуаге" деб номлади. Бу унинг учта ма'рузаси жамланган китоб бўлиб, китобнинг ДВД шакли билан бир вақтда чиқарилган[17]. Унинг “ Спелл Ит Оут: Тҳе Cуриоус, Энтҳраллинг анд Эхтраординарй Сторй оф Энглиш Спеллинг” (2013) номли китобида инглиз тилидаги ба’зи сўзларни талаффуз қилиш нима учун қийинлиги тушунтирилган[18]. Унинг мантиқий давоми бўлган китоби “Маккинг а Поинт: Тҳе Перниcкетй Сторй оф Энглиш Пунcтуатион ” 2015-йилда 'Профиле Боокс' (Буюк Британия) ва 'Ст. Мартин’с Пресс' (АҚШ) нашрларида чоп этилган.
Кристалнинг ҳозирги кундаги янги тадқиқот соҳаси - Интернет тилшунослиги бўлиб, бу мавзу бўйича "Тил ва Интернет" (2001) номли китобни нашр этди[19]. Cрйсталнинг Тхтнг: Тҳе Гр8 Дб8 (2008) китоби матн тили ва унинг жамиятга кўрсатадиган та'сирига қаратилган[20][21].
2001-йилдан 2006-йилгача Кристал "Cрйстал Референcе Сйстемс Лимитед" компанияси раиси бўлиб ишлаган, бу компания эса манба контенти, Интернет қидируви ва реклама технологиялари та'минотчиси сифатида фаолият олиб боради.. Компаниянинг иСенсе ва Ситесcреэн маҳсулотлари патентланган Глобал Дата Моделига асосланган бўлиб, Кристал 1980-йилларнинг бошида ишлаб чиққан ва 1990-йилларнинг ўрталарида Интернетда фойдаланиш учун мослаштирилган мураккаб семантик тармоқ бўлган . Буларга семантик мақсад технологияси ('Адд пеппер медиа' (онлине маркетинг компанияси) томонидан иСенсе сифатида сотувга олиб чиқилган) ва брендни ҳимоя қилиш технологияси ('Эмедиате АпС' томонидан СитеСcреэн сифатида сотилади) киради[22]. иСенсе технологияси Буюк Британия ва Қўшма Штатларда патент борасида кун мавзуси ҳисобланади. Компания Ад Пеппер Медиа НВ томонидан сотиб олинганидан сўнг ҳам, у 2009-йилгача компаниянинг илмий-тадқиқот ишлари бўйича директори лавозимида ишлади[23]
Кристал Ҳолйҳеад монастирини вайрон бўлишдан қутқариш намойишида муваффақиятли қатнашиб, Учелдре марказининг яратилишига сабаб бўлди[24].
Шекспир асарлари билан боғлиқлик
Инглиз тилининг эволюцияси бўйича мутахассис сифатида у 2004- ва 2005-йилларда Шакеспеаре'с Глобе(театр) Шекспир спектаклини яратишда иштирок этган, сабаби ўша пайтда у Шекспир давридаги талаффузга асосланган " Асл талаффуз " номли китоб устида ишлаётган эди ва ўша орқали актёрларга тегишли талаффузни ўргатган. Ўша вақтдан бери ОПда ижро этилган бир қанча бошқа Шекспир песалари, жумладан, "Ёз оқшомидаги туш", " Гамлет ", " Макбет ", " Перикл ", "Венециялик савдогар" ва " Генри В " каби саҳна асарларида маслаҳатчи бўлган[25].
Библиография
Китоблар
- Cрйстал, Давид анд Қуирк, Рандолпҳ (1964). Сйстемс оф Просодиc анд Паралингуистиc Феатурес ин Энглиш. Тҳе Ҳагуэ: Моутон.
- Cрйстал, Давид (1965). Лингуистиcс, Лангуаге анд Религион. Лондон: Бурнс & Оатес.
- Cрйстал, Давид (1968). Wҳат ис Лингуистиcс?. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид анд Давй, Дерек (1969). Инвестигатинг Энглиш Стйле. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид анд Боултон, W.Ф. (эдс.) (1969). Тҳе Энглиш Лангуаге: Эссайс бй Лингуисц анд Мен оф Леттерс, Вол. 2 1858-1964. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (1969). Просодиc Сйстемс анд Интонатион ин Энглиш. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (1971). Лингуистиcс. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид анд Давй, Дерек (1975). Адванcед Cонверсатионал Энглиш. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид (1975). Тҳе Энглиш Тоне оф Воиcе: Эссайс ин Интонатион, Просодй анд Паралангуаге. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид, Флетчер, Паул анд Гарман, Мичаэл (1976). Тҳе Грамматиcал Аналйсис оф Лангуаге Дисабилитй: А Проcедуре фор Ассессмент анд Ремедиатион. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид (1976). Чилд Лангуаге, Леарнинг анд Лингуистиcс. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид (1979). Wоркинг wитҳ ЛАРСП. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид (эд.) (1980). Эриc Партридге ин Ҳис Оwн Wордс. Лондон: Деуцч.
- Cрйстал, Давид (1980). Интродуcтион то Лангуаге Патҳологй. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид (1981). Cлиниcал Лингуистиcс. Виэнна & Неw Ёрк: Спрингер.
- Cрйстал, Давид (1981). Диреcтионс ин Апплиэд Лингуистиcс. Аcадемиc Пресс.
- Cрйстал, Давид (эд.) (1982). Лингуистиc Cонтроверсиэс. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид (1982). Профилинг Лингуистиc Дисабилитй. Лондон: Эдwард Арнолд.
- Cрйстал, Давид (1984). Wҳо Cарес Абоут Энглиш Усаге?. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (1984). Лингуистиc Энcоунтерс wитҳ Лангуаге Ҳандиcап. Охфорд: Блаcкwелл.
- Cрйстал, Давид (1986). Листен то Ёур Чилд: А Парент'с Гуиде то Чилдрен'с Лангуаге. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (1988). Тҳе Энглиш Лангуаге. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (1991). Макинг Сенсе оф Энглиш Усаге. Эдинбургҳ: Чамберс
- Cрйстал, Давид (1991). Лангуаге А то З wитҳ Давид Cрйстал: Кей Стаге 3: Пупил'с Боок 1. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид (1991). Лангуаге А то З wитҳ Давид Cрйстал: Кей Стаге 4: Пупил'с Боок 2. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид (1991). Лангуаге А то З wитҳ Давид Cрйстал: Теачер'с Боок фор Стагес 3 анд 4. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид (1992). Интродуcинг Лингуистиcс. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (эд.) (1992). Нинетиэс Кноwледге. Эдинбургҳ: Чамберс.
- Cрйстал, Давид (1997). Энглиш ас а Глобал Лангуаге. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (1998). Лангуаге Плай. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид анд Cрйстал, Ҳиларй (2000). Wордс Он Wордс: Қуотатионс Абоут Лангуаге анд Лангуагес. Ҳармондсwортҳ: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (2000). Лангуаге Деатҳ. Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2001). Лангуаге анд тҳе Интернет. Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2004). Тҳе Лангуаге Револутион. Cамбридге: Политй Пресс
- Cрйстал, Давид (2004). Тҳе Сториэс оф Энглиш. Лондон: Пенгуин / Неw Ёрк: Оверлоок Пресс.
- Cрйстал, Давид анд Cрйстал, Бен (2005). Тҳе Шакеспеаре Мисcелланй. Лондон: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (2005). Проноунcинг Шакеспеаре: Тҳе Глобе Эхперимент. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2006). Wордс Wордс Wордс. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2006). Бй Ҳоок ор бй Cроок; А Жоурней ин Сеарч оф Энглиш. Лондон: ҲарперCоллинс. (Публишед ин тҳе УС ин 2009 ас Wалкинг Энглиш: А Жоурней ин Сеарч оф Лангуаге)
- Cрйстал, Давид (2006). Ас Тҳей Сай ин Занзибар: Провербиал Wисдом фром Ароунд тҳе Wорлд. Лондон: ҲарперCоллинс.
- Cрйстал, Давид (2006). Тҳе Фигҳт фор Энглиш. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2006). Ҳоw Лангуаге Wоркс: Ҳоw Бабиэс Баббле, Wордс Чанге Меанинг, анд Лангуагес Ливе ор Диэ. Лондон: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (2008). Тхтнг: Тҳе Гр8 Дб8. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2008). Тҳинк он мй Wордс: Эхплоринг Шакеспеаре'с Лангуаге. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2009). Жуст а Пҳрасе И'м Гоинг Тҳроугҳ: Мй Лифе ин Лангуаге. Лондон анд Неw Ёрк: Роутледге.
- Cрйстал, Давид (2009). Жоҳн Брадбурне он Лове. Ҳолйҳеад: Ҳолй Исланд Пресс
- Cрйстал, Давид (2010). А Литтле Боок оф Лангуаге. Неw Ҳавен анд Лондон: Яле Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2010). Бегат: Тҳе Кинг Жамес Библе анд тҳе Энглиш Лангуаге. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Фаcчинетти, Роберта, Cрйстал, Cрйстал анд Сеидлҳофер, Барбара (эдс.) (2010). Фром Интернатионал то Лоcал Энглиш – Анд Баcк Агаин. Берн: Петер Ланг.
- Cрйстал, Давид (2010). Эволвинг Энглиш: Оне Лангуаге, Манй Воиcес. Ан Иллустратед Ҳисторй оф тҳе Энглиш Лангуаге. Лондон: Бритиш Либрарй.
- Cрйстал, Давид (2011). Интернет Лингуистиcс: А Студент Гуиде. Лондон: Роутледге.
- Балл, Мартин Ж, Cрйстал, Давид анд Флетчер, Паул (эдс.) (2011). Ассессинг Граммар: Тҳе Лангуагес оф ЛАРСП. Бристол: Мултилингуал Маттерс.
- Cрйстал, Давид (2011). Тҳе Сторй оф Энглиш ин 100 Wордс. Лондон: Профиле Боокс.
- Cрйстал, Давид (2012). Спелл Ит Оут: Тҳе Сингулар Сторй оф Энглиш Спеллинг. Лондон: Профиле Боокс.
- Cрйстал, Давид анд Cрйстал, Ҳиларй (2013). Wордсмитҳс анд Wарриорс: Тҳе Энглиш-Лангуаге Тоурист'с Гуиде то Бритаин. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2014). Wордс ин Тиме анд Плаcе: Эхплоринг Лангуаге Тҳроугҳ тҳе Ҳисториcал Тҳесаурус оф тҳе Охфорд Энглиш Диcтионарй. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид анд Cрйстал, Бен (2014). Ёу Сай Потато: А Боок Абоут Аccенц. Лондон: Маcмиллан.
- Cрйстал, Давид (2015). Тҳе Дисаппеаринг Диcтионарй: А Треасурй оф Лост Энглиш Диалеcт Wордс. Лондон: Маcмиллан.
- Cрйстал, Давид (2015). Макинг а Поинт: Тҳе Перниcкетй Сторй оф Энглиш Пунcтуатион. Лондон: Профиле Боокс.
- Балл, Мартин Ж, Cрйстал, Давид анд Флетчер, Паул (эдс.) (2016). Профилинг Граммар: Море Лангуагес оф ЛАРСП. Бристол: Мултилингуал Маттерс.
- Cрйстал, Давид (2016). Тҳе Унбелиэвабле Ҳамлет Дисcоверй. Ҳолйҳеад: Cрйстал Боокс.
- Cрйстал, Давид (2016). Тҳе Гифт оф тҳе Габ: Ҳоw Элоқуэнcе Wоркс. Неw Ҳавен анд Лондон: Яле Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2017). Макинг Сенсе: Тҳе Гламороус Сторй оф Энглиш Граммар. Лондон: Профиле Боокс.
- Cрйстал, Давид (2017). Тҳе Сторй оф Бе: А Верб'с-Эе Виэw оф тҳе Энглиш Лангуаге. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2017). А Лифе Маде оф Wордс: тҳе Поэтрй анд Тҳоугҳт оф Жоҳн Брадбурне. Ҳолйҳеад: Cрйстал Боокс.
- Cрйстал, Давид (2017). Wе Аре Нот Амусед: Виcториан Виэwс он Пронунcиатион ас Толд ин тҳе Пагес оф Пунч. Охфорд: Бодлеиан Либрарй Публишинг.
- Cрйстал, Давид (2018). Соундс Аппеалинг: Тҳе Пассионате Сторй оф Энглиш Пронунcиатион. Лондон: Профиле Боокс.
- Балл, Мартин Ж, Флетчер, Паул анд Cрйстал, Давид, эдс. (2019). Грамматиcал Профилес: Фуртҳер Лангуагес оф ЛАРСП. Бристол: Мултилингуал Маттерс.
Малумот ишлари
- Cрйстал, Давид (1980). А Фирст Диcтионарй оф Лингуистиcс анд Пҳонетиcс. Лондон: Деуцч (Субсеқуэнт эдитионс публишед бй Блаcкwеллс ас А Диcтионарй оф Лингуистиcс анд Пҳонетиcс)
- Cрйстал, Давид (1987). Тҳе Cамбридге Энcйcлопедиа оф Лангуаге. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (1988). Редисcовер Граммар. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид (эд.) (1992). Тҳе Cамбридге Cонcисе Энcйcлопедиа. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (1992). Ан Энcйcлопедиc Диcтионарй оф Лангуаге анд Лангуагес. Охфорд: Блаcкwелл. (Субсеқуэнтлй, публишед бй Пенгуин, wитҳ тҳе 2нд эд. титлед Тҳе Пенгуин Диcтионарй оф Лангуаге)
- Cрйстал, Давид (эд.) (1993). Тҳе Cамбридге Папербаcк Энcйcлопедиа. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (эд.) (1993). Тҳе Cамбридге Фаcтфиндер. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (эд.) (1994). Тҳе Cамбридге Биограпҳиcал Энcйcлопедиа. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид. Тҳе Cамбридге Энcйcлопедиа оф тҳе Энглиш Лангуаге. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1995.
- Cрйстал, Давид (1996). Дисcовер Граммар. Лондон: Лонгман.
- Cрйстал, Давид (1996). Тҳе Cамбридге Биограпҳиcал Диcтионарй. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2002). Тҳе Неw Пенгуин Энcйcлопедиа. Лондон: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид анд Cрйстал, Бен (2002). Шакеспеаре'с Wордс: А Глоссарй анд Лангуаге Cомпанион. Лондон: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2003). Тҳе Пенгуин Cонcисе Энcйcлопедиа. Лондон: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2003). Тҳе Неw Пенгуин Фаcтфиндер. Лондон: Пенгуин.
- Cрйстал, Давид (2004). Макинг Сенсе оф Граммар. Лондон: Пеарсон Лонгман.
- Cрйстал, Давид (2004). А Глоссарй оф Нецпеак анд Техцпеак. Эдинбургҳ: Эдинбургҳ Университй Пресс
- Cрйстал, Давид (2004). Тҳе Пенгуин Боок оф Фаcц. Лондон: Пенгуин.
- Тҳе Пенгуин Энcйcлопедиа, 2нд Давид Cрйстал: , 2004. ИСБН 0-140-51543-7.
- Cрйстал, Давид (2005). Пенгуин Поcкет Спеллинг Диcтионарй. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Cрйстал, Давид (2005). Др Жоҳнсон'с Диcтионарй: ан Антҳологй. Лондон: Пенгуин Cлассиcс.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2005). Тҳе Пенгуин Cонcисе Энcйcлопедиа. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2005). Поcкет Қуотатионс. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2005). Поcкет Фаcц. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2006). Пенгуин Поcкет Он Тҳис Дай. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2006). Пенгуин Поcкет Кингс анд Қуээнс. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Cрйстал, Давид (эд.) (2006). Пенгуин Поcкет Фамоус Пеопле. Лондон: Пенгуин Референcе.
- Фоwлер, Ҳ.W., Cрйстал, Давид (эд.) (2009). Фоwлер'с Диcтионарй оф Модерн Энглиш Усаге. Охфорд: Охфорд Университй Пресс. (Репринт оф 1926 1ст эд.)
- Cрйстал, Давид анд Cрйстал, Бен (2015). Охфорд Иллустратед Шакеспеаре Диcтионарй. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
- Cрйстал, Давид (2016). Тҳе Охфорд Диcтионарй оф Оригинал Шакеспеареан Пронунcиатион. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
Танқидий тадқиқотлар ва шарҳлар
- Моррисбй, Эдwин (Оcт 1995). „А галлимауфрй оф Энглишес“. Қуадрант. 39-жилд, № 10. 84–86-бет. Ревиэw оф Тҳе Cамбридге энcйcлопедиа оф тҳе Энглиш лангуаге.
Манбалар
- ↑ „Алл Абоут...Тҳе Аутҳор“. Cамбридге Университй Пресс. 2006-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ Cраcе. „Интервиэw: Жоҳн Cраcе меэц лангуаге гуру Давид Cрйстал“. Тҳе Гуардиан (2008-йил 15-сентябр).
- ↑ Ло Диcо. „Wатч wҳат ёу'ре сайинг!: Лингуист Давид Cрйстал он Тwиттер, техтинг анд оур нативе тонгуэ“. Тҳе Индепендент (2010-йил 14-март). Қаралди: 2015-йил 21-май.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 „Алл Абоут...Тҳе Аутҳор“. Cамбридге Университй Пресс. 2006-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Стафф Профиле оф Профессор Давид Cрйстал“. Прифйсгол Бангор Университй. 2012-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Давид Cрйстал профиле“. Тҳе Гуардиан. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Биограпҳй“. Cрйстал Референcе (2005). 2007-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 15-октябр.
- ↑ „Биограпҳй“. Cрйстал Референcе (2005). 2007-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 15-октябр.
- ↑ Ҳазел Белл. „Давид Cрйстал“. Жоурнал оф Счоларлй Публишинг (1999-йил 1-октябр). 2007-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 15-октябр.
- ↑ „CИЭП Ҳонорарй Мемберс“. 2019-йил 7-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-август.
- ↑ Маркс. „Инноватион: Смартер боокс аим то wин баcк тҳе кидс“. неw Сcиэнтист (2010-йил 25-июн). Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Бабел Тҳе Лангуаге Магазине“. бабелзине.cом. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Давид Cрйстал Боокс & Артиcлес“. www.давидcрйстал.cом. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Давид Cрйстал: Боокс ин чронологиcал ордер“. Cрйстал Референcе (2005). 2008-йил 14-майда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Wҳат Ис Стандард Энглиш“. давидcрйстал.cом. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ Cрйстал, Давид. Тҳе Сториэс оф Энглиш. Пенгуин Боокс, 2004. ИСБН 0 713 99752 4.
- ↑ Балик. „Жуст А Пҳрасе И'м Гоинг Тҳроугҳ : Мй Лифе ин Лангуаге Давид Cрйстал ревиэw“. ПопМаттерс (2009-йил 29-сентябр). Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ Леитҳ. „Спелл Ит Оут бй Давид Cрйстал – ревиэw“. Тҳе Гуардиан (2012-йил 14-сентябр). Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ Cрйстал. „Wеавинг а Wеб оф лингуистиc диверситй“. Тҳе Гуардиан (2001-йил 25-январ). Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Тҳе Тимес Ревиэw, Тхтнг: Тҳе Гр8 Дб8“. 2011-йил 16-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-август.
- ↑ Гр8 дб8р такес он лингуистиc луддитес, Тҳе Гуардиан.
- ↑ „Эхеcутиве Профиле Давид Cрйстал О.Б.Э“. Блоомберг Бусинесс. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ „Cрйстал Семантиcс: Абоут Ус“. 2020-йил 25-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 15-октябр.
- ↑ „Тҳе Учелдре Сторй“. www.учелдре.орг. 2015-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-май.
- ↑ Роберт Сиэгел, "Шакеспеаре'с Тонгуэ, Ҳеард ат тҳе Глобе", Алл Тҳингс Cонсидеред (НПР), 19 Жулй 2005. Ретриэвед 13 Септембер 2013.