Devika Rani
Девика Рани Чоудхури (1908-йил 30-март — 1994-йил 9-март), Девика Рани номи билан танилган, 1930 ва 1940-йилларда ҳинд филмларида фаол бўлган ҳинд актрисаси эди. Ҳинд киносининг биринчи хоними сифатида кенг тан олинган Девика Рани 10 йил давом этган муваффақиятли кино карерасига эга бўлган.
| Девика Рани | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Девика Рани Чаудҳури 30-март 1908-йил |
| Вафоти |
9-март 1994-йил (85 ёшда) Бангалор, Карнатака |
| Касби | Актриса, қўшиқчи |
| Фаолият йиллари | 1928-1943 |
| Турмуш ўртоғи | Ҳиманшу Раи (1929—1940) |
| Мукофотлари | Дадасаҳеб Пҳалке Аwард (1969) |
Инглизлашган ҳинд оиласида туғилган Девика Рани тўққиз ёшида Англиядаги мактаб-интернатга юборилган ва ўша мамлакатда ўсган. 1928-йилда у ҳинд кино продюсери Ҳиманшу Раи билан учрашиб қолган ва кейинги йили унга турмушга чиққан. У Раининг „Зар Аташ“ (1929) экспериментал овозсиз филмида либослар дизайни ва бадиий режиссёрликда ёрдам берган. Кейин иккаласи ҳам Германияга жўнаб кетишди ва Берлиндаги УФА студиясида филм яратиш бўйича таълим олишди. Кейин Раи ўзининг навбатдаги спектаклида, инглиз ва ҳинд тилларида бир вақтнинг ўзида суратга олинган икки тилли „ Карма“ (1933) филмида ўзини қаҳрамон сифатида кўрсатади. Филмнинг премераси 1933-йилда Англияда бўлиб ўтди, у ерда ҳақиқий ҳаётдаги жуфтлик иштирокидаги узоқ ўпиш саҳнаси томошабинларда қизиқиш уйғотди аммо Ҳиндистонда бу саҳна салбий қабул қилинди. Эр-хотин 1934-йилда Ҳиндистонга қайтиб келишди ва у ерда Ҳиманшу Раи бошқа одамлар билан ҳамкорликда Бомбай Талкиэс ишлаб чиқариш студиясини ташкил этди. Кейинги 5-6 йил ичида студия бир нечта муваффақиятли филмлар ишлаб чиқарди ва Девика Рани уларнинг кўпчилигида бош ролни ўйнади. Унинг Ашок Кумар билан экрандаги жуфтлиги Ҳиндистонда машҳур бўлди.


Девика ва Ҳиманшу Раи „Карма“ (1933) филмини суратга олди. Бу филм Раининг биринчи икки тилдаги фим дебюти бўлиб, аввалги филмлари сингари Ҳиндистон, Германия ва Буюк Британиядан келган одамларнинг қўшма иши эди. „Карма“ ҳиндистонлик томонидан яратилган биринчи инглиз тилидаги афсона ҳисобланади. Бу ўпиш саҳнасини акс эттирган энг қадимги ҳинд филмларидан бири эди. Ҳиманшу Раи ва Девика Рани иштирокидаги ўпиш саҳнаси тахминан тўрт дақиқа давом этди ва саксон йил ўтгач, бу ҳинд киносида 2014-йилдаги ўпиш саҳнаси давомийлиги бўйича рекорддир[1][2]. Девика Рани ҳам филмда инглиз ва ҳинд тилларида икки тилли қўшиқ куйлади. Бу қўшиқ Болливуднинг биринчи инглиз қўшиғи эканлиги айтилади[3].

Бомбай Талкиэс студияси ташкил этилганида мамлакатдаги „Энг яхши жиҳозланган“ киностудиялардан бири эди. Студия бўлажак актёрлар, жумладан Дилип Кумар, Лила Читнис, Мадҳубала, Раж Капур, Ашок Кумар ва Мумтаз учун старт майдончаси бўлиб хизмат қилади[4]. Студиянинг биринчи филми „Жаwани Ки Ҳава“ (1935), жиноят триллери, бош ролларда Девика Рани ва Нажм-ул-Ҳассан, поездда тўлиқ суратга олинган[5].
Вафоти
У 1994-йил 9-мартда, Рерич вафотидан бир йил ўтиб, Бангалорда бронхитдан вафот этди[6][7]. Унинг дафн маросимида Девика Рани тўлиқ давлат шарафига сазовор бўлди. Унинг ўлимидан сўнг, эр-хотиннинг қонуний даъвогарлари бўлмагани учун мулк кўп йиллар давомида судга тортилди; Девика Рани бутун умри давомида фарзандсиз қолган. 2011-йил август ойида Ҳиндистон Олий суди улар фойдасига ҳукм чиқарганидан кейин Карнатака ҳукумати мулкни сотиб олди.
Хотира
1990-йилда Совет Россияси уни „Совет Ери Неру мукофоти“ билан тақдирлаган[8].
2011-йил феврал ойида Алоқа ва ахборот технологиялари вазирлиги томонидан унинг ҳаётига бағишланган почта маркаси чиқарилди[9].
Манбалар
- ↑ Баррасс, Наталиэ. „Ин бед wитҳ Боллйwоод: сех анд cенсоршип ин Индиан cинема“. Тҳе Гуардиан (14-апрел 2014-йил). 29-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-апрел 2014-йил.
- ↑ Дасгупта, Приянка. „Индиа'с лонгест киссинг сcене cлипс ин Паоли филм“. Тҳе Тимес оф Индиа (30-апрел 2012-йил). 25-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-апрел 2014-йил.
- ↑ Чакравартй. „Индиан cинема@100: 40 Фирсц ин Индиан cинема“. НДТВ (3-май 2013-йил). 2013-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-май 2014-йил.
- ↑ Коҳли, Суреш. „Индиан cинема'с прима донна“. Тҳе Деccан Ҳералд (15-апрел 2014-йил). 16-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-апрел 2014-йил.
- ↑ Варма, Мадҳулика. „Обитуарй: Девика Рани“. Тҳе Индепендент (26-март 1994-йил). 9-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-апрел 2014-йил.
- ↑ „Тҳе Редифф Спеcиал/М Д Рити“ (4-октабр 2002-йил). 2012-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-апрел 2014-йил.
- ↑ „Девика Рани Роэрич“. Сарасота Ҳералд-Трибуне (11-март 1994-йил). Қаралди: 28-апрел 2014-йил.
- ↑ „Эе cатчерс“. Индиа Тодай (15-феврал 1990-йил). 2014-йил 2-майда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Стампс 2011“. Департмент оф Посц, Министрй оф Cоммуниcатионс & Информатион Течнологй (Индиа). 2012-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-апрел 2014-йил.