Diadem

Диадем — тожнинг бир тури, хусусан, қироллик нишони сифатида монархлар ва уларнинг оила аъзолари томонидан тақиладиган безакли бош кийими.
Умумий кўриниш
Диадем сўзи юнонча Дíдиēма диадēма, „банд“ ёки „филета“,[1] дíадéō диадéō „Мен маҳкамлайман“ сўзларидан олинган[2]. Бу атама дастлаб бошга ўраладигаб нақшли оқ ипак лентага тегишли бўлган. Бундай ленталар антик даврда спорт ўйинларида ғолиб бўлган спортчиларнинг бошига кийдириш учун ҳам ишлатилган. Кейинчалик диадем сўзи думалоқ ёки " филета " шаклидаги металл тожга нисбатан қўлланган. Ушбу турдаги тожларнинг энг қадимги намуналаридан баъзилари қадимги Мисрда, оддий мато туридан тортиб то мураккаб металл турига қадар учрайди[3].
Диадем аёллар киядиган ва пешонага тақиладиган ярим тож шаклида ҳам бўлади. Баъзи жамиятларда бу бош атрофида кийиладиган гулчамбар шаклида бўлиши мумкин. Қадимги форс қироллари баланд ва тик қироллик тиарасини кийиб юришган. Юнон худоларининг маликаси Геранинг олтин тожи ҳам диадем деб аталган.
Хараппа маданиятига (тахминан милоддан аввалги 3300 — мил. 1300 йиллар) тегишли бўлган „Руҳоний қирол“ ҳайкалида ҳам диадемни кўриш мумкин[4][5].
Маълумотномаларга кўра, „диадем“ одатда шоҳлик кучи ёки қадр-қимматининг тимсоли учун ишлатилади. Диоклетиан давридан бошлаб Рим императорлари томонидан кийилган бош кийими суратларда диадем кўринишида тасвирланган.
Галерея
-
19-сулоланинг диадемали парик (Британия музейи)
-
Юнонистоннинг Мйкена шаҳридан топилган эллиптик диадема (милоддан аввалги ХВИ аср)
-
Валтерс санъат музейи. Милоддан аввалги ИИИ—ИИ асрлар.
-
Олтин диадем. Искандария ёки Мисрда тайёрланган ва Птолемейлар сулоласи (милоддан аввалги 220-100) зодагон аёлига тегишли: қисқич Ҳеракл тугунига ўхшайди.
-
Парфиялик Митридат И нинг Драхмаси , унга соқол қўйган ва бошида қироллик диадемаси тасвирланган
-
Диадема кийган аёлнинг юнон-рум бюсти (милоддан аввалги 100 — милоддан аввалги 100 йиллар)
-
ИВ асрдан бошлаб Шарқий христиан Рим императорлари кийган император диадемаси
-
Икки баргли элемент қўшилган диадемдан қилинган билагузук Уолтерс санъат музейи)
-
Ардашир И
Манбалар
- ↑ %3Аэнтрй%3Ддиа%2Фдҳма διάδημα, Ҳенрй Георге Лидделл, Роберт Сcотт, А Греэк-Энглиш Лехиcон, он Персеус Дигитал Либрарй
- ↑ %3Аэнтрй%3Ддиаде%2Фw διαδέω, Ҳенрй Георге Лидделл, Роберт Сcотт, А Греэк-Энглиш Лехиcон, он Персеус Дигитал Либрарй
- ↑ Ревелло, Мануэла, „Тҳе фирст аэгеан жеwеллерй (4500-1800 Б.C.): а неw аттемпт ат голд анд силвер диадемс cлассифиcатион“, ин Арчаэометаллургй ин Эуропе, Интернатионал Cонференcе Проcеэдингс, Милан 24-25-26 Септембер 2003, ИИ, 657- 664
- ↑ „'Приэст Кинг,' Моҳенжо-даро | Ҳараппа“.
- ↑ „'Приэст Кинг' Фореҳеад | Ҳараппа“.