Die-in
Диэ-ин баъзан лиэ-ин деб ҳам номланувчи норозилик намойиши бўлиб, унда иштирокчилар ўликларга тақлид қиладилар[1]. Диэ-инлар турли норозилик гуруҳлари томонидан ҳайвонлар ҳуқуқлари[2], урушга қарши, йўл ҳаракати зўравонлигига қарши[3], инсон ҳуқуқлари[4], ОИТС, қурол назорати, ирқчилик ва атроф-муҳит муаммолари каби мавзуларда қўлланган ҳаракатларни ўз ичига олади[5]. Бунда кўпинча, намойишчилар полиция томонидан ҳайдаб юборилмаслик учун қисқа вақтга ҳудудни эгаллаб олишади.
Диэ-иннинг энг оддий кўринишида, намойишчилар шунчаки ерга ётиб, ўзларини ўлгандек кўрсатишади, баъзан ўзларини белгилар билан белгилашади ёки баннерлар билан ёпиб олишади[6]. Диэ-иннинг мақсади ўткинчиларнинг эътиборини жалб қилиш учун кўча ёки йўлакда одамлар оқимини бузишдир.
Мураккаброқ шаклларда баъзан сохта қон ёки қонга бўялган бинтлар қўлланади, шунингдек, ўлимни янада реалроқ кўрсатиш учун намойишчиларнинг ўлим азоблари ва буришиши тақлид қилинади. Бошқа ҳолларда, намойишчилар „жасадларни“ бўр билан чизиб қўйишади, бу қотиллик қурбонлари атрофидаги тропик чизмаларни эслатади. Бу норозилик билдирилаётган ташкилот одамларни „ўлдирганини“ рамзий маънода кўрсатишга қаратилган ҳаракатдир[7]. Баъзан, норозилик гуруҳининг бир қисми норозилик билдирилаётган нарса ҳақида нутқ сўзлайди, қолганлари эса ерда ётади[8].
Мисоллар
2006-йил 22-апрелда Венесуэланинг Каракас шаҳридаги Франсиско де Миранда хиёбонида Мовимиэнто Эстудиантил томонидан „Аcуéстате пор ла вида“ (Умр учун ётиш) деб номланган норозилик намойишида Ҳуго Чавез ҳукумати давридаги жиноят ва ишончсизликка қарши норозилик билдириш учун минглаб намойишчилар ерга ётиб олишди[9].
2007-йил 15-сентябрда Вашингтондаги Капитолийда бир неча минг киши Ироқ урушига қарши норозилик билдиришди. 190 дан ортиқ[10] намойишчилар ҳибсга олинди, шу жумладан уларнинг ичида ўн нафар уруш фахрийси ҳам бор эди[11].
Қўшма Штатлардаги полиция зўравонлигига норозилик билдириш учун намойишнинг диэ-ин усули ишлатилган. Ундан Миссури штатининг Фергусон шаҳридаги намойишчилар Сент Луис полиция департаментининг 2014-йилда Мичаэл Броwннинг ўлимига сабаб бўлган отишма ишини кўриб чиққанидаги адолацизликка қарши, Ню-Ёрк шаҳри ва Сан-Франсиско кўрфази ҳудудида Эриc Гарнернинг ўлдирилишига қарши, Чикагода Алтон Стерлинг ва Пҳиландо Cастиленинг ўлимига норозилик билдириш учун фойдаланишган[12][13][14].
2018-йил 15-декабр куни „Йўқ бўлиб кетиш исёни“ халқаро ижтимоий ҳаракати Кембриж бўлимининг 100 дан ортиқ аъзолари диэ-инни шаҳар марказидаги университетда амалга ошириб, округ ва шаҳар ҳокимиятларини иқлим бўйича фавқулодда ҳолат эълон қилишга чақиришди[15].
2020-йил июн ойида Қўшма Штатларда Георге Флойднинг ўлдирилишидан сўнг, кўплаб намойишлар 8 дақиқа 46 сония давом этган диэ-инни ўз ичига олган[16].
2020-йил 5-июн куни Лондондаги бош вазир Борис Жоҳнсоннинг бош маслаҳат уйи олдида собиқ маслаҳатчи Доминиc Cуммингс томонидан Буюк Британиянинг Cовид-19 пандемиясига қарши миллий чеклов қоидаларига риоя қилинмаган ҳолда чет элга саёҳат қилганига норозилик билдириш учун диэ-ин намойиши бўлиб ўтди[17].
Манбалар
- ↑ Блйтҳе. „Формер Н.C. ресидент такес а станд агаинст эасй гун аccесс“. Неwс Обсервер. Тҳе Неwс & Обсервер Публишинг Cомпанй. 2013-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 16-январ.
- ↑ Тҳе Дхе Диэ-Ин - Киллинг ис но Кинднесс (раw фоотаге) (инглизча), 2020-10-06да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2019-10-23
- ↑ Ҳисторй оф Cйcлинг ин тҳе Нетҳерландс
- ↑ Донателла Делла Порта. Тҳе Полиcинг оф Транснатионал Протест. Ашгате Публишинг, 2006 — 92-бет. ИСБН 978-0-7546-2676-3.
- ↑ Wашингтон. „Ин гун дебате, тwо сидес спеак дифферент лангуагес“. Қаралди: 2013-йил 16-январ.
- ↑ Шарон Ж. Смитҳ. Тҳе Ёунг Аcтивист'с Гуиде то Буилдинг а Греэн Мовемент анд Чангинг тҳе Wорлд. Рандом Ҳоусе, 22 Фебруарй 2011 — 117-бет. ИСБН 978-1-60774-016-2.
- ↑ Тҳомас Вернон Реэд. Тҳе Арт Оф Протест: Cултуре Анд Аcтивисм Фром Тҳе Cивил Ригҳц Мовемент То Тҳе Стреэц Оф Сеаттле. У оф Миннесота Пресс, 2005 — 195-бет. ИСБН 978-0-8166-3770-6.
- ↑ Марк Андерсен. Данcе оф Дайс: Тwо Деcадес оф Пунк ин тҳе Натион'с Cапитал. Акашиc Боокс, 2003 — 170-бет. ИСБН 978-1-888451-44-3.
- ↑ „"Аcуéстате пор ла вида"... й се аcостарон“ (эс-ЭС). Ла Репúблиcа. Қаралди: 2018-йил 3-январ.
- ↑ Море Тҳан 190 Аррестед ат Д.C. Протест, Маттҳеw Баракат, Тҳе Ассоcиатед Пресс, Тҳе Wашингтон Пост, Септембер 16, 2007
- ↑ Дуэлинг Демонстратионс Ас Тҳоусандс Марч то Cапитол то Протест Ирақ Cонфлиcт, 189 Аррестед; Wар Суппортерс Таке он 'Воcал Миноритй' Мичелле Боорстеин, В. Дион Ҳайнес анд Аллисон Клеин, Тҳе Wашингтон Пост, Сундай, Септембер 16, 2007; Паге А08, Ретриэвед Септембер 16, 2007
- ↑ Ин Фергусон, Таcтиcс Сет фор Гранд Журй Деcисион ин Мичаэл Броwн Cасе, Жоҳн Элигон, Жулиэ Босман анд Мониcа Давей, Тҳе Неw Ёрк Тимес, Мондай, Новембер 16, 2014; Ретриэвед Новембер 16, 2014
- ↑ Оакланд, С.Ф. протестерс деноунcе полиcе киллинг оф Эриc Гарнер, Вивиан Ҳо, Петер Фимрите анд Кале Wиллиамс, „Сан Франcисcо Чрониcле“, Wеднесдай, Деcембер 3, 2014
- ↑ Чиcаго аcтивисц стаге 'диэ-инъ оуциде Пресидент Обамаъс Соутҳ Сиде ҳоме (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-01-15 санасида архивланган), Cраиг Wалл, „Фох 32 Чиcаго“, Фридай, Жулй 8, 2016
- ↑ „Чанц анд апплаусе ас море тҳан 100 протестерс стаге марч анд диэ-ин ин Cамбридге'с cитй cентре“. Cамбридгешире Ливе (2018-йил 15-декабр). Қаралди: 2018-йил 15-декабр.
- ↑ Wеҳелиэ. „'И cан'т бреатҳе': Ҳундредс лиэ доwн ин протест“. CНН (2020-йил 3-июн). Қаралди: 2020-йил 4-июн.
- ↑ „Cоронавирус: 'Диэ-ин' оуциде Доминиc Cуммингс'с ҳоусе овер CОВИД-19 респонсе“. Скй Неwс (2020-йил 5-июн).