Dimorfizm

Диморфизм (ди... ва юн. морпҳе — шакл) — бир турга мансуб организмларда морфо-физиологик белгилари билан бир-биридан кескин фарқ қиладиган шаклларнинг мавжуд бўлиши. Д. мавсумий, жинсий ва экологик бўлади. Мавсумий Д. — бир турга мансуб индивидларнинг бир-биридан мавсумий фарқ қилишидир. Маc, ола қанотли капалак тухумларидан баҳорда қанотлари 28–32 мм бўлган қизғишсариқ, ёзда эса қанотлари 30–35 мм бўлган қора-жигарранг капалаклар чикали. Жинсий Д. ҳайвонлар орасида кенг тарқалган, мас, эркаклари билан урғочиларининг катта-кичиклиги, ранги, ташқи кўринишида фарқ бўлади (товуқ билан хўроз). Экологик Д. — яшаш шароитига биноан юз берадиган ўзгаришлар. Д. наел алмашинишида ҳам кузатилади. Мас, салпларнинг якка ва колония бўлиб яшайдиган шакллари, паразит чувалчангларнинг жинсий ва жинссиз насллари бўлади. Ўсимликларда бир тур индивидлари орасида ташқи кўриниши билан фарқ қиладиган индивидлар учрайди. Мас, наша ўсимлигида чангчили ва уруғчили тўпгуллар ҳар хил тузилган.

Адабиёт

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил