DoS hujum

ДоС (инглизча: дениал-оф-сервиcе) — ҳужум қилинаётган сервер (нишон) ни фаолиятини вақтинчалик тўхтатиб қўйиш. Бунда ҳужум қилувчи нишондаги (таргет) мавжуд хатоликлардан фойдаланиб унга махсус нотўгри сўровлар орқали мурожат қилиб буффер тўлишини (буффер оверфлоw) ни юзага келтиради. Яна бир усули нишонга тўхтовсиз жуда кўп сўровлар жўнатиш (флоод — сўровлар билан бомбардимон қилиш) орқали ҳам амалга оширилиши мумкин. 1-усулда сервердаги сcрипт хатосидан фойдаланиб, унга қинғир сўров жўнатиб системада критик хатолик (рухсат этилмаган хотира адресига мурожаат кабилар) юзага келтирилади, сервер ишдан тўхтайди. Ушбу усулда сервердаги хатоликни топиш талаб қилинади. Мисол учун, серверда фойдаланувчини ФИО сини сўровчи ва киритилган ФИО асосида бирор бир амал бажарувчи дастур (сcрипт) ишлаяпти дейлик. Агар сўралган ФИО ни ўрнига 100000 белгидан иборат белгилар кетма-кетлиги жўнатилса ва дастурда уни узунлиги назорати кўзда тутилмаган бўлса хатолик юзага келиши мумкин. Бу ҳақида тўлиқроқ тушунчага эга бўлиш Буффер Оверфлоw ҳақидаги мақолаларни ўқиш тавсия қилинади. 2-усулда сервернинг бирор очиқ портига тўхтовсиз сўровлар жўнатганда сервер уларни қайта ишлашга улгурмайди, яъни бир сўровни қайта ишлаётган пайтда орқасидан янги сўров келса, янги сўров вақтинча буфферга ёзиб турилади. Сўровлар жуда кўп бўлганда сервер бошқа клиэнтлардан келаётган сўровларга жавоб қайтаролмай қолади. Сўровлар қанча кўп бўлгани сари буффер ҳам кенгайиб хотирада катта ресурсни ея бошлайди, натижада сервернинг ишлаши жуда секинлашади ёки умаман тўхтаб қолади. Агар серверни қуввати кичик бўлса унга кичик вақт оралиғида жуда кўп клиэнтлар мурожаат қилганда ҳам ДоС юзага келиши мумкин. Одатда ҳужум қилувчи ҳужумни тўхтатиши билан сервер яна ўз ишини давом эттириши мумкин. Ҳар иккала ҳолатда ҳам серверни ўчириб ёқишга (перезагрузка) ҳам тўғри келиши мумкин. Сервер (нишон)дан келаётган жавобни қабул қилиш жараёнида ҳужум қилувчининг ўзи „қотиб“ қолмаслиги учун ҳужум қилувчи ИП споофингдан фойдаланади. Яъни жўнатаётган сўровларини бошқа мавжуд бўлмаган ИП адрес номидан жўнатиши мумкин (пакетнинг ИП заголовкасидаги маълумотларни ўзгартириш, раw соcкетлар билан ишлаш ва ИП, АРП споофинглар ҳақида кейинги мақолаларда ёзишга ҳаракат қиламан).

ТCП Протоcол орқали ДоС

Маълумки ТCП протоколда 1-ҳост 2-ҳост билан боғланаётганда аввало СЙН — сўровини жўнатади, 2-ҳост бу сўровга СЙН/АCК пакетини жавоб сифатида қайтаради. 1-ҳост боғланишни тасдиқлаш учун АCК-сўровини жўнатиши керак. Агар 1-ҳост тасдиқлаш сўровини жўнатмаса, 2-ҳост чала боғланиш ҳақидаги маълумотларни буфферга ёзиб, тимеоут вақти бўйича кутади ва шу вақт ичида АCК жавобини олмаса боғланишни бекор қилади (буффердан ўчиради). СЙН сўров ёрдамида ДоС ҳужум уюштириш шундан иборатки, бунда ҳужум қилувчи сервер(нишон)га боғланиш ҳақидаги СЙН сўровини жўнатади ва сервердан келган жавобни тасдиқламасдан (АCК жавоб жўнатмайди) яна бошқа СЙН сўровларини тўхтовсиз жўнатишда давом этади. Агар сервернинг боғланиш учун тимеоут қиймати каттароқ бўлса, тасдиқланмаган боғланишлар ҳақидаги маълумотлар сервер буферини тўлдириб ташлайди. [[Файл:Нодир|5пх|тҳумб|лефт|алт=олим қуроли|олим қуроли]

ИCМП Протоcол орқали ДоС

Юқоридаги СЙН сўров каби ИCМП протоколдан фойдаланиб ҳам ДоС уюштириш мумкин. Бунда катта ҳажмдаги, кўп фрагментли пакетлар ёрдамида серверга пинг берилади. Сервер бир сўровга жавоб бергунча орқасидан бошқа пакет келади ва юқоридаги сингари буффер тўлади, сервер бошқаларга жавоб беролмай фақат ҳужумчидан келган (келаётган) сўровларга жавоб қайтариш билан банд бўлади, натижада сервер ёки тўхтайди ёки жуда секинлашиб қолади. Юқоридаги усуллардан ташқари ДоС ҳужумни ИCҚ протоколида, СҚЛ Инжеcтион ёрдамида (бенчмарк) ёки яна кўпгина усуллар ёрдамида ҳам амалга ошириш мумкин.