Додожон Тожиэвич Тожиэв(1915-йил 22-март Фарғона вилояти, Қўқон тумани, Конибодом, Туркистон генерал-губернатори, Россия империяси — 1987-йил 6-январ ойи Душанбе, Тожикистон Совет Социалистик Республикаси, СССР) — совет ва тожик филологи, профессор (1967-йил), филология фанлари доктори (1971-йл),Тожикистон Давлат университети тожик тили кафедраси мудири (1953—1986-йиллар). Тожикистон ССРда хизмат кўрсатган ўқитувчи. Давлат мукофоти билан тақдирланган. Абу Али ибн Сино фан ва техника соҳасида (2003-йил, вафотидан кейин)[1].

Додожон Тожиэв
Таваллуди 1915-йил 22-март
Фарғона вилоятиҚўқон тумани, Конибодом, Туркистон генерал-губернатори, Россия империяси
Вафоти 1987-йил 6-январ
Душанбе
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР

Додожон Тожиэв — Россия алоқа вазири Леонид Рейманнинг отаси бўлган.

Биографияси

Додожон Тожиэв 1915-йил 22-мартда Фарғона вилоятида Қўқон туманида таваллуд топган.1941-йилда Ленинград давлат университетининг филология факултетини тугатгандан сўнг, Додожон Тожиэв кўнгилли равишда Ленинград халқ милициясига хизмат қилинган, кейин Кавказда чегара қўшинларида хизмат қилишни давом эттирган. Совет армиясининг кичик лейтенанти. Демобилизациядан сўнг Додожон Тожиэв илмий фаолиятга қайтган.1951-йилда Ленинградда СССР Фанлар академияси мухбир аъзоси, профессор А. А. Фрейман раҳбарлигида „Ҳозирги тожик адабий тилида таъриф ва таъриф ўртасидаги боғлиқлик категория“си мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган.1971-йилда эса „Ҳозирги тожик адабий тилида эргаш гапли қўшма гаплар“ мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. Додожон Тожиэв 90 дан ортиқ босма асарлар, жумладан, "Ҳозирги тожик адабий тилида сўзлашув, " „Таърифни ҳозирги тожик адабий тилида таъриф билан боғлаш усуллари“, „Бир нечта тўғридан-тўғри боғланма гаплар“, „Асосиалар“ „Тожик адабий тилининг мураккаб жумлаларида алоқалари“, „Ҳозирги тожик адабий тилидаги мураккаб жумлалар (эрдош қўшма гаплар билан)“ монографиялари ёзган ва нашр этган. Тожикистон ССР ўрта ва олий ўқув юртлари учун тожик тили бўйича дарсликлар ва дастурлар муаллифи, тожик тилининг илмий грамматикаси муаллифлари ва муҳаррирларидан бири бўлган.

1951—1953-йилларда — Тожикистон ССР Фанлар академияси Тил ва адабиёт институти замонавий тожик тили сектори мудири бўлган. Илмий грамматика асосини яратган; Додожон Тожиэвнинг раҳбарлигида ҳозирги тожик адабий тилининг турли масалаларига бағишланган еттита очерк нашр этилган. 2003-йилда тожик тилининг илмий грамматикасини яратган муаллифлар жамоаси, жумладан, Додожон Тожиэв ҳам Давлат мукофоти билан тақдирланган (Абуали ибн Сино фан ва техника соҳасида). 1953-йилдан 1986-йилгача Тожикистон Давлат университетининг тожик тили кафедраси мудири бўлган. Тожикистон ССР Олий ўқув юртлари вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техника кенгаши Президиуми аъзоси. Илмий кенгаш аъзоси ва Тожикистон ССР Маориф вазирлигининг педагогика фанлари илмий-тадқиқот институти мувофиқлаштирувчи кенгаши раиси.

Тожикистон Давлат университети қошидаги филология фанлари бўйича номзодлик ва докторлик диссертациялари ҳимояси бўйича ихтисослаштирилган кенгаш раиси. Тил ва адабиёт институти қошидаги докторлик диссертациялари ҳимояси бўйича ихтисослаштирилган кенгаш аъзоси. Тожикистон ССР Фанлар Академияси Абуабдулло Рудакий.

1987-йил 6-январда Душанбеда вафот этган. Исломий Сомонийдаги Сари Осиё қабристонига дафн этилган[2].

Манбалар

  1. ↑ „Высокие должности уроженцев Таджикистана в России“. Радио Озоди (2015-йил 14-ноябр). 2020-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 29-июн.
  2. ↑ „Таджиев Дододжон Таджиевич“ (Ру). Қаралди: 29-июн 2023-йил.