Доира итлари (швед. ронделлҳунд) — 2006-йилнинг кузида Швецияда пайдо бўлган кўча ҳайкалларининг номи. Ёғоч, пластмасса ёки металлдан ясалган ҳайкаллар аноним муаллифларга тегишли бўлиб, 2006-йилдан бери Швециянинг турли жойларида, кейинроқ эса мамлакат ташқарисида айланма йўлларда ўрнатилган. Испания[1] телевидениясида  тилга олингандан сўнг, ҳайкаллар Испанияда ўрнатила бошланди. Швециянинг „Эхпрессен“ газетаси вакиллари  шундай ҳайкални Лондондаги Пикадилли майдонига ўрнатди[2].

Тарихи

Уппсаладаги айлана ит

„Доира итлари“ деб номланувчи бундай ҳайкални биринчи марта Швециянинг „Эстергётланд“ провинсиясидаги Линкопинг шаҳрида кўришган. Шунинг учун, улар дастлаб „Эстергётланд Доира итлари“ (швед. де öстгöцка ронделлҳундарна) деб номланган, кейинчалик сўз ўйини[3] орқали швед Валҳунди деб ҳам аталган.Бунга сабаб, Стина Опитзнинг " Сиркуляция ИИ " (Швеция. Сиркуляция ИИ) итининг бетон ҳайкалига зарар етказилиши эди. Бузғунчилик ҳаракатидан сўнг бу ҳайкални айланма йўлдан олиб ташлашган  ва ҳайкалтарош янги версиясини ўрнатишни режалаштирган. Кейин номаълум шахслар чорраҳага итнинг[4] ёғоч ҳайкалини ўрнатишган. Кейинчалик унга аноним равишда бетон суяк қўшилган[5]. Ушбу воқеалар матбуотда ёритилгач, бутун Швецияда "Доира итлари’ҳайкаллари пайдо бўла бошлади[6].

Биринчи ҳайкал муаллифи Питер Нйберг Эхпрессен газетасига берган баёнотида унинг ҳайкаллари ҳукуматда ишлайдиган ва „ўзимиз қила оладиган“ ишлар учун катта ҳақ оладиган ҳайкалтарошларни масхара қилишга қаратилганини айтди. Айланма йўллари бўлмаган кичик шаҳарларда, хавфсизлик оролларидаги оддий чорраҳаларда итларнинг ҳайкаллари ўрнатилди.

Швециялик рассом Ларс Вилкс Муҳаммад пайғамбарни айлана ит сифатида тасвирлаган. Карикатура 2007-йилда маҳаллий газетада чоп этилга. Бу Швеция ва хориждаги мусулмон ташкилотларининг норозилигига сабаб бўлган. 2010-йилда Стокголмда содир бўлган теракт ушбу карикатуралар билан боғлиқ деб  тахмин қилинади.

Англия жануби-шарқидаги Хемел Хемпстед чорраҳасида „Дира ит“

2007-йил апрел ойида рассом Бёрн Андерссон Стокголм жанубидаги студиясида"Доира итлари" асарини яратишни бошлади. Унинг иши АҚШ, Австралия ва Буюк Британияда[7] чорраҳаларига ўрнатилган. 2009-йилда худди шундай „Доира итлари“ҳайкали Англиянинг жануби-шарқидаги Хертфордширдаги Ҳемел Хемпстед чорраҳаларининг баъзиларига ҳам ўрнатила бошлади[8].

Яна қаранг

  • Ҳеадингтон акуласи.

Манбалар

  1. ↑ Экстедт, Анника, Ронделлҳундар– ну и Спанска медиэр, қаралди: 2007-09-04[сайт ишламайди]
  2. ↑ Бöржессон, Роберт, Ронделлҳунденс Лондонраппорт, қаралди: 2007-09-04[сайт ишламайди]
  3. ↑ Пҳотограпҳ, қаралди: 2007-09-04 {{cитатион}}: |арчиве-урл= ис малформед: тиместамп (ёрдам)
  4. ↑ Пҳотограпҳ, қаралди: 2007-09-04 {{cитатион}}: |арчиве-урл= ис малформед: тиместамп (ёрдам)
  5. ↑ Пҳотограпҳ, қаралди: 2007-09-04 {{cитатион}}: |арчиве-урл= ис малформед: тиместамп (ёрдам)
  6. ↑ Пҳотограпҳ, қаралди: 2007-09-04 {{cитатион}}: |арчиве-урл= ис малформед: тиместамп (ёрдам)
  7. ↑ Греэтингс фром ароунд тҳе wорлд // Ронделлҳунд.cом. — 2009. Архивировано 2 январ 2015 года.
  8. ↑ Георгиа Андерсон. „Ёу аин'т нотҳинг бут а ҳоунд-абоут дог“ (деадлинк). Ҳемел Газетте (14-апрел 2009-йил). 2009-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 14-май.

Ҳаволалар