Dolní Suchá
Долнí Сучá (полякча: Суча Долна, немисча: Ниэдер Сучау) – Чехия Республикаси Моравия-Силезия вилоятининг Карвинá туманида жойлашган муниципалитет. Муниципалитет аввал ўзи автоном шаҳарча бўлган, лекин 1960-йилда маъмурий жиҳатдан Ҳавířов шаҳрининг таркибига киритилган. Муниципалитетнинг аҳолиси (01.01.2020) ҳолатига кўра 901 кишини ташкил этган. Муниципалитет Cиэсзйн Силезиянинг тарихий ҳудудида жойлашган.
Бу номнинг топографик номдан келиб чиққан бўлиб, Суча дарёсининг эски номидан келиб чиққан бўлиб, том маънода қуруқ деган маънони англатади. Долнí қўшимча сифатдоши (немисча: Ниэдер, полякча: Долна) Муниципалитет бошқа қишлоқларга қараганда пастроқ ўринларда жойлашганини билдиради. Простřэднí Сучá (Ўрта) ва Ҳорнí Сучá (Юқори) ўринларни билдиради.
Тарихи
Муниципалитет биринчи маротаба 1305-йилдаги Вроцлав епархиясининг Либер фундатионис эписcопатус Вратиславиэнсис деб номланган лотинча ҳужжатида Суча утрақуэ номи билан тилга олинган[1][2][3]. Бу ном шуни англатадики, бу номдаги иккита қишлоқ бор эди Биринчиси Суча утрақуэ (Суча утрақуэ лотин тилида утрақуэ ўзгармас деган маънони англатади), иккинчиси эса Ҳорнí Сучá бўлган.
Сиёсий жиҳатдан муниципалитет 1290-йилда Полшанинг феодал бўлиниши натижасида ташкил топган. Муниципалитет Сезин герсоглигига тегишли бўлиб, Силезия Пиаст сулоласи томонидан бошқарилган. 1327- йилда герсоглик Боҳемия таркибига кирган, лекин 1526-йилдан сўнг Габсбург монархияси ҳудудига киритилган.
Австрия империясида 1848-йилги инқилоблардан сўнг муниципалитет қайта тикланади ва Австрия Силезиясида замонавий муниципал бўлинма жорий этилади. Қишлоқ муниципалитет сифатида 1880-йилда Фрейштадтнинг сиёсий юридик округ аъзосига айланади.
1880, 1890, 1900 ва 1910-йилларда ўтказилган аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, муниципалитет аҳолиси 1880-йилда 944 кишидан, 1910-йилда 2237 кишига кўпайган. Чех тилида сўзлашувчилар сони доимий тил нуқтаи назаридан аҳолини рўйхатга олиш орқали ўзгариб турарди. 1880-йилда кўпчилик аҳоли чех тилида сўзлашувчилар (94,3%), кейин поляк тилида сўзлашувчилар (27 ёки 2,9%) ва немис тилида сўзлашувчилар (26 ёки 2,8%) эди. 1890-йилда чех тилида сўзлашувчилар 55,9% ва поляк тилида сўзлашувчилар 44,1% ни ташкил этди. Поляк тилида сўзлашувчилар сони ўсишда давом этиб, кўпчилик аҳоли ташкил этади (1900-йилда 56,7% ва 1910-йилда 58,9%), чех тилида сўзлашувчилар сони эса (1900-йилда 42,6% ва 1910-йилда 38,1%) ташкил этади. 1910-йилда уларга 57 (2,6%) немис тилида сўзлашувчилар ва яна 8 кишига кўпайган. Дин нуқтаи назардан, 1910-йилда кўпчиликм аҳоли Рим-католиклари (60,1%), протестантлар (38,6%), яҳудийлар (21 ёки 0,9%) ташкил этган[4]. Муниципа;итетда анъанавий равишда Cиэзйн Силезия тилида мулоқот қилиб гапирадиган Силезия Лачсилар яшаган, қўшимча равишда саноатнинг ўсиши ривожланишига асосан ғарбий Галисиядан келган меҳнат муҳожирларининг катта оқими сабаб бўлади.
Дукла кони

Дукла кони – муниципалитетда жойлашган энг йирик кўмир кони. У 1905-йилда Каисер Франз Жозеф Счачт ташабуси билан ташкил этилган. Конда кўмир қазиб олиш ишлари 1911-1912-йилларда бошланган. Биринчи жаҳон уруши, Австрия-Венгриянинг қулаши, Полша-Чехословакия уруши ва 1920-йилда Cиэсзин Силезиясининг бўлинишидан кейин қишлоқ Чехословакия таркибига киради. Мюнхен келишувидан сўнг, 1938-йил октябр ойида Заолзиэ минтақаси билан бирга Полша томонидан қўшиб олинади, маъмурий жиҳатдан Силезя Войводалигида Фрйсзтат округи ташкил этилади[5]. Муниципалитет кейинчалик Иккинчи жаҳон уруши бошида фашистлар Германияси томонидан босиб олинади. Урушдан кейин муниципалитет Чехословакия таркибига қайтарилади.
1949-йилда кўмир кони Дůл Дукла (Дукла кўмир кони) деб ўзгартирилди. Дукла кўмир конининг ишлаши давомида 100 миллион тоннадан ортиқ кўмир қазиб олинди. 2008-йил 19-июнда кўмир конининг охирги минаси 96 метр (315 фт) чуқурликда портлатилган.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Паниc, Идзи. Śлąск Cиэсзйńски w śредниоwиэcзу (до 1528) (пл). Cиэсзйн: Старостwо Поwиатоwе w Cиэсзйниэ, 2010 — 297–299-бет. ИСБН 978-83-926929-3-5.
- ↑ Счулте, Wилҳелм (1889). "Cодех Дипломатиcус Силесиаэ Т.14 Либер Фундатионис Эписcопатус Вратиславиэнсис" (де). Пан Библиотека Кóрниcка (Бреслау). ҳттп://www.wбc.познан.пл/длибра/доcметадата?ид=19747&фром=публиcатион.
- ↑ „Либер фундатионис эписcопатус Вратиславиэнсис“ (ла). Қаралди: 2014-йил 13-июл.
- ↑ Пиąткоwски, Казимиэрз. Стосунки народоwоścиоwе w Ксиęстwиэ Cиэсзйńскиэм (пл). Cиэсзйн: Маcиэрз Сзколна Ксиęстwа Cиэсзйńскиэго, 1918 — 274, 291-бет.
- ↑ "Устаwа з дниа 27 паźдзиэрника 1938 р. о подзиале администраcйжнйм и тймcзасоwеж организаcжи администраcжи на обсзарзе Зиэм Одзйсканйч Śлąска Cиэсзйńскиэго" (пл). Дзиэнник Устаw Śлąскич (Катоwиcе) нр 18/1938, поз. 35. 31 Оcтобер 1938. ҳттп://www.сбc.орг.пл/длибра/плаин-cонтент?ид=6949. Қаралди: 1 Жулй 2014.Долнí Сучá]]
Ҳаволалар
- „Бетоновоу вěž Дуклй сколило 60 килограмů трҳавин“. ОКД (2008-йил 19-июн).[сайт ишламайди]
- Заҳрадник, Станисłаw. Структура народоwоścиоwа Заолзиа на подстаwиэ списów лудноścи 1880-1991. Трзйниэc: ҲТ, 1991. ОCЛC 189422554.