Domulla Hasan madrasasi
Домулла Ҳасан мадрасаси (Домулло Ҳасан мадрасаси, Бозори алаф мадрасаси) — Ўзбекистон Республикаси, Бухоро вилояти, Бухоро шаҳрининг тарихий марказида жойлашган 2 қаватли мадраса иншооти. Ўзбекистон моддий ва маданий меъросининг кўчмас мулк обектлари миллий рўйхатига киритилган. Ҳозир туристик хизмат кўрсатиш объэкти сифатида замонавий фойдаланишга топширилган
| Мадраса | |
Домулла Ҳасан мадрасаси
Домулло Ҳасан мадрасаси Бозори алаф мадрасаси | |
 | |
| Мамлакат |  Ўзбекистон
|
| Ҳудуд | Бухоро вилояти |
| Шаҳар | Бухоро |
| Манзил | Кўкалдош МФЙ, Меҳтар Анбар кўчаси |
| Мактаб йўналиши | сунний |
| Мулкдор | Давлат мулки. Бухоро вилояти маданий меърос бошқармаси оператив бошқарув ҳуқуқи асосида |
| Мадраса тури | Ўрта |
| Меъморий услуб | Марказий Осиё меъморчилиги |
| Бинокорлик ташаббусчиси | Ҳасан охунд ибн Хол аз-Зарир ал-Бухорий |
| Ҳомийлар | Ҳасан охунд ибн Хол аз-Зарир ал-Бухорий |
| Асосий сана: ХИХ аср бошлари
| |
| Мақоми | давлат ҳимоясида[1] |
| Ҳолати | Туристик хизмат кўрсатиш объэкти |
| Ҳужралар сони | 23 |
| Қурилиш материали | Пишиқ ғишт |
Тарихи
Мадраса ХИХ асрнинг бошларида Бухоро амирлиги пойтахтининг Кокилайи хўрд гузарида, ўзбек ҳукмдори Ҳайдар (1885–1910) ҳукмронлиги даврида, Ҳасан охунд ибн Хол аз-Зарир ал-Бухорий (Домулла Ҳасан) маблағлари эвазига бунёд этилган[2][3].
Домулла Ҳасан 1779-йилда таваллуд топган. Амир Ҳайдар ва амир Насруллахон даврларида дастлаб муфтий лавозимида фаолият юритади, Кўкалдош мадрасасида мударрислик қилади ва охундлик даражасига кўтарилади. У 1857-йил 21-июнда 78 ёшида вафот этади. Ундан сўнг мазкур мадрасага ўғли Абдулҳақ мударрис бўлиб таъйинланади[3].
Советлар ҳукмронлиги ўрнатилгандан сўнг мадрасада талабаларнинг ўқитилиши тугатилган.
2010-йилда ишлаб чиқилган Давлат дастурига биноан, мадрасани 2011-йилда тадқиқ қилиш, фавқулотда қисмларини бўлакларга ажратиш, конструктив мустаҳкамлаш, тиклаш ва таъмирлаш, ҳудудини ободонлаштириш ишлари режалаштирилди ва бу ишларни амалга ошириш мақсадида 5 миллион сўм маблағ ажратилди[4].
Мадраса иншооти, Бухоро шаҳри меъморий ёдгорлиги сифатида, 2019-йилда тасдиқланган Ўзбекистон моддий ва маданий меъросининг кўчмас мулк обектлари миллий рўйхатига киритилган бўлиб[1], ҳозир туристик хизмат кўрсатиш объэкти сифатида замонавий фойдаланишга топширилган[4]. Катта кўча тарафидаги пастки ҳужралари дўконга айлантирилган[3].
Бухоро шаҳридаги Кўкалдош МФЙга қарашли Меҳтар Анбар номли кўчада жойлашган[1].
Меъморчилиги
Мадраса иншооти пишиқ ғиштдан 2 қаватли қилиб қурилган[2], 23 та ҳужрадан иборат[3].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори“. Лех.уз. Қаралди: 2021-йил 9-апрел.
- ↑ 2,0 2,1 „Медресе Домулло Хасан“. Русрав.уз. Қаралди: 2021-йил 9-апрел.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Жуманазар А.. Бухоро таълим тизими тарихи, 2017 — 240—241-бет.
- ↑ 4,0 4,1 „Государственная программа по исследованию, консервации, реставрации и приспособлению для современного использования объектов культурного наследия г. Бухары до 2020 года“. Нрм.уз. Қаралди: 2021-йил 8-апрел.
Адабиётлар
- Жуманазар А.. Бухоро таълим тизими тарихи. Тошкент: Академнашр, 2017 — 592-бет. ИСБН 978-9943-4728-2-2.