Dorothy Macardle
Доротҳй Маcардле (1889-йил 2-феврал, Дундалк - 1958-йил 23-декабр, Дрогҳеда)[1] — ирланд ёзувчиси, романчиси, драматург ва тарихчи. Унинг "Ирландия Республикаси" китоби Ирландиянинг Мустақиллик уруши ва унинг оқибатлари, хусусан, шартномага қарши нуқтаи назарни ифодалаши учун тез-тез тилга олинадиган ҳикоялардан биридир.
Ёшлиги
Доротҳй Маcардле (муқобил равишда МcАрдле деб аталади) 1889-йилда Ирландиянинг Дандалк шаҳрида ўзининг Маcардлеъс Але билан машҳур бўлган бадавлат пиво ишлаб чиқарувчи оилада туғилган ва Рим-католик динида тарбияланган[1]. У ўрта маълумотни Дублиндаги Александра коллежида олган – Ирландия черкови бошқарувидаги мактаб – ва кейинчалик Дублиндаги Университет коллежида таҳсил олди. Ўқишни тугатгач, у Александра шаҳрида инглиз тилидан дарс бериш учун қайтиб келди.
Маcардле Гаэл Лигасининг аъзоси эди ва кейинчалик 1917-йилда Cуманн на мБанга қўшилди. 1918-йилда (Мустақиллик уруши пайтида) Маcардле Александра шаҳрида дарс бераётганда РИC томонидан ҳибсга олинган. У охир-оқибат 1923-йилда, Ирландия фуқаролар урушининг охирида, Треатитга қарши хайрихоҳлиги ва фаолияти туфайли ишдан бўшатилди[1].
1921—1922-йилларда Англия-Ирландия шартномаси туфайли республика ҳаракати бўлиниб кетганда, Макардл Эамон де Валера тарафида бўлди. У 1922-йилда Фуқаролар уруши пайтида янги пайдо бўлган Эркин штат ҳукумати томонидан қамоққа ташланган ва Маунтжой ва Килмаинҳам Гаолда хизмат қилган.
1930-йилларда Миллатлар Лигасида журналист бўлиб ишлаганида у урушдан олдинги Чехословакиянинг оғир аҳволига жиддий муносабатда бўлди[2].
Вафоти
У 1958-йилда Дрогҳеда касалхонасида саратон касаллигидан 69 ёшида вафот этди. У янги Ирландия давлатидан бироз ҳафсаласи пир бўлган бўлса-да, у Ирландия Республикасидаги гонорарни китобга сўзбоши ёзган яқин дўсти Эамон де Валерага қолдирди[3].
Нашр этилган асарлари
- Трагедиэс оф Керрй, 1922–23
- Эартҳбоунд: Нине Сториэс оф Иреланд, 1924
- Тҳе Ириш Републиc (публишед 1937, 1938, 1951, 1968 анд субсеқуэнтлй)
- Унеасй Фреэҳолд
- Тҳе Унфоресеэн (1946)
- Wитҳоут Фанфарес: Соме Рефлеcтионс он тҳе Републиc оф Иреланд (1947)
- Чилдрен оф Эуропе: а студй оф тҳе чилдрен оф либератед cоунтриэс; тҳеир wар-тиме эхпериэнcес, тҳеир реаcтионс, анд тҳеир неэдс, wитҳ а ноте он Германй (1949)
- Тҳе Дарк Энчантмент (1953)
- Шакеспеаре, Ман анд Бой